Rig Veda 1.119.6: Mandala 1, Sukta 119, Mantra 6

Sukta 1.119

Rishi: Kakṣīvān Dairghatamasa (traditional attribution for RV 1.119)

Devata: Aśvinau (the Twin Divine Healers/Helpers)

Chandas: Triṣṭubh (11-syllable pādas; typical for narrative-invocation to Aśvins)

Samhita Patha (Devanagari)

युवं रेभं परिषूतेरुरुष्यथो हिमेन घर्मं परितप्तमत्रये । युवं शयोरवसं पिप्यथुर्गवि प्र दीर्घेण वन्दनस्तार्यायुषा ॥

Transliteration

yuváṃ rebháṃ pári-sūter uruṣyatho hiména gharmáṃ pári-taptam átraye | yuváṃ śayór avasáṃ pipyathur gávi prá dīrghéṇa vándanas tā́ri ā́yuṣā ||

Translation

ഹേ അശ്വിന്മാരേ, ചുറ്റിപ്പിടിക്കുന്ന സമ്മർദ്ദബന്ധനത്തിൽ നിന്ന് നിങ്ങൾ രേഭനെ രക്ഷിക്കുന്നു; അത്രിക്കായി അതിയായി കത്തിയ ഘർമത്തെ ഹിമംകൊണ്ട് ശമിപ്പിക്കുന്നു. ശയുവിന്റെ രക്ഷക സഹായം നിങ്ങൾ പുഷ്ടിപ്പെടുത്തി വർധിപ്പിക്കുന്നു; ഗവി—പ്രകാശമുള്ള ഗോക്ഷേത്രത്തിൽ—വന്ദനനെ ദീർഘായുസ്സിലേക്കു കടത്തുന്നു.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• युवम्: you two
• युवम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• रेभम्: Rebha (a seer)
• रेभम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: रेभ (प्रातिपदिक)

• परि: around; about
• परि: —
• Type: Indeclinable
• Root: परि

• षूतेः: of the pressing/impulsion (i.e., peril/drive)
• षूतेः: सम्बन्ध (षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: षूति (प्रातिपदिक; √सू/षू ‘to press/impel’ से)

• उरुष्यथः: you two rescue/protect
• उरुष्यथः: कर्तृ-क्रिया
• Type: Verb
• Root: √उरुष्य (उरु- ‘wide’ से; ‘to make room/protect/rescue’)

• हि: indeed; for
• हि: —
• Type: Indeclinable
• Root: हि

• हिमेन: with cold; by snow/ice
• हिमेन: करण
• Type: Noun
• Root: हिम (प्रातिपदिक)

• घर्मम्: heat; hot (drink/oblation)
• घर्मम्: कर्म
• Type: Noun
• Root: घर्म (प्रातिपदिक)

• परि: around; completely
• परि: —
• Type: Indeclinable
• Root: परि

• तप्तम्: heated; scorched
• तप्तम्: कर्म-विशेषण
• Type: Participle (Adjectival)
• Root: √तप् (कृदन्त: तप्त)

• अत्रये: for Atri
• अत्रये: सम्प्रदान
• Type: Noun (proper)
• Root: अत्रि (प्रातिपदिक)

• युवम्: you two
• युवम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद्

• शयोरवसम्: help that brings welfare
• शयोरवसम्: कर्म
• Type: Noun (compound)
• Root: शयोरु (प्रातिपदिक; ‘welfare/comfort’) + अवस (प्रातिपदिक; ‘help, protection’)

• पिप्यथुः: you two made (it) abound/strengthened
• पिप्यथुः: कर्तृ-क्रिया
• Type: Verb
• Root: √प्याय्/√पि (वेद. ‘to swell, make abound, strengthen’)

• गवि: in/for the cow (cattle)
• गवि: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: गो (प्रातिपदिक)

• प्र: forth; forward
• प्र: —
• Type: Indeclinable
• Root: प्र

• दीर्घेण: with long (duration/extent)
• दीर्घेण: करण
• Type: Adjective
• Root: दीर्घ (प्रातिपदिक)

• वन्दनः: praise; the act of praising
• वन्दनः: कर्तृ (उपवाक्य/सहवर्ती)
• Type: Noun
• Root: वन्दन (प्रातिपदिक; √वन्द् ‘to praise’)

• तारि: may (it) carry across; save
• तारि: क्रिया
• Type: Verb
• Root: √तॄ (वेद. injunctive/imperative-like form ‘carry across, save’)

• आयुषा: with lifetime; by life-span
• आयुषा: करण
• Type: Noun
• Root: आयुस् (प्रातिपदिक)