Previous Verse
Next Verse

Shloka 23

युद्धाय रावणस्य निर्याणं तथा उत्पातदर्शनम्

Ravana’s Mobilization for War and the ظهور of Fatal Portents

बलाध्यक्षास्तुसम्रब्दाराक्षसांस्तान् गृहेगृहे ।चोदयन्तःपरिययुर्लङ्कांलघुपराक्रमाः ।।6.96.23।।

balādhyakṣās tu samrabdhā rākṣasāṁs tān gṛhe gṛhe |

codayantaḥ pariyayur laṅkāṁ laghu-parākramāḥ ||6.96.23||

അപ്പോൾ സേനാധിപന്മാർ അതിവേഗം പ്രവർത്തിച്ച് ലങ്കയിൽ വീടുവീടായി ചുറ്റി, ആ രാക്ഷസന്മാരെ ഉണർത്തി കൂട്ടിച്ചേർക്കാൻ പ്രേരിപ്പിച്ചു.

बलाध्यक्षाःarmy-commanders
बलाध्यक्षाः:
कर्ता (Kartā)
TypeNoun
Rootbala (प्रातिपदिक) + adhyakṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्
तुbut/indeed
तु:
सम्बन्ध (Sambandha)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formविरोध/विशेषण-अव्यय (particle)
सम्रब्धाःagitated, in haste
सम्रब्धाः:
कर्ता (Kartā)
TypeAdjective
Rootsam-√rabh (धातु) → samrabdha (कृदन्त)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; विशेषणम्
राक्षसान्rakshasas
राक्षसान्:
कर्म (Karma)
TypeNoun
Rootrākṣasa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया बहुवचनम्
तान्those
तान्:
कर्म (Karma)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया बहुवचनम्
गृहेin a house
गृहे:
अधिकरण (Adhikaraṇa)
TypeNoun
Rootgṛha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे सप्तमी एकवचनम्; अव्ययीभावार्थे पुनरुक्तिः (locative; in each)
गृहेin (every) house
गृहे:
अधिकरण (Adhikaraṇa)
TypeNoun
Rootgṛha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे सप्तमी एकवचनम्; पुनरुक्तिः (gṛhe gṛhe = house to house)
चोदयन्तःurging, rousing
चोदयन्तः:
कर्ता (Kartā)
TypeVerb
Root√cud (धातु) → codayant (वर्तमान-कृदन्त)
Formशतृ-प्रत्यय (present active participle); पुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्
परिययुःwent around
परिययुः:
क्रिया (Kriyā)
TypeVerb
Rootpari-√yā (धातु)
Formलिट्/लुङ्-रूपसदृशम्; अत्र लङ् (अनद्यतनभूत) प्रथमपुरुषः बहुवचनम्; परस्मैपदम् (they went about)
लङ्काम्Lanka
लङ्काम्:
कर्म (Karma)
TypeNoun
Rootlaṅkā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे द्वितीया एकवचनम्
लघु-पराक्रमाःswift/quick in valor
लघु-पराक्रमाः:
कर्ता (Kartā)
TypeAdjective
Rootlaghu (प्रातिपदिक) + parākrama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा बहुवचनम्; विशेषणम् (qualifying balādhyakṣāḥ)

"Let the army leaders of mighty valour go hurriedly to search in every house in Lanka for Rakshasas."

R
Rākṣasas
L
Laṅkā

FAQs

Collective action and civic mobilization are powerful; Dharma requires they be used for protection and justice, not for sustaining wrongdoing.

Following orders, commanders canvass Laṅkā, going door to door to gather and spur the Rākṣasa fighters.

Efficiency and readiness—qualities of organized forces—presented neutrally but situated within an ethically compromised cause.