Previous Verse
Next Verse

Shloka 19

इन्द्रजितो मायासीतावधः

Indrajit’s Illusory Sita Episode and Hanuman’s Rebuke

धिक्त्वांपापसमाचारंयस्यतेमतिरिदृशी ।नृशंसानार्य दुर्वृत्त क्षुद्र पापपराक्रम ।।।।अनार्यस्येदृशंकर्मघृणातेनास्तिनिर्घृण ।

dhik tvāṃ pāpasamācāraṃ yasya te matir idṛśī | nṛśaṃsānārya durvṛtta kṣudra pāpaparākrama || anāryasyedṛśaṃ karma ghṛṇā te nāsti nirghṛṇa ||

ധിക്കാരം നിനക്കു, പാപാചാരിയേ! നിന്റെ ബുദ്ധി ഇത്തരമൊരു അധമകൃത്യത്തിലേക്ക് എങ്ങനെ തിരിഞ്ഞു? ഹേ ക്രൂരാ, അനാര്യാ, ദുര്വൃത്താ, ക്ഷുദ്രാ—പാപപരാക്രമിയേ! ഇങ്ങനെയുള്ള പ്രവൃത്തി അനാര്യനേയ്ക്കു മാത്രമേ യോജിക്കൂ; ഹേ നിർഘൃണാ, നിനക്കു കരുണയില്ല.

धिक्shame on!
धिक्:
N/A
TypeIndeclinable
Rootधिक् (अव्यय)
Formनिन्दार्थक-अव्यय (interjection of censure)
त्वाम्you
त्वाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (addressed), द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
पापसमाचारम्sinful conduct
पापसमाचारम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपाप + समाचार (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (कर्मधारय: पापः समाचारः); पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
यस्यwhose
यस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धे 'whose'
तेyour
ते:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन; 'your'
मतिःmind/intention
मतिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
ईदृशीsuch (like this)
ईदृशी:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootईदृश (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (qualifying मतिः)
नृशंसO cruel one
नृशंस:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनृशंस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
अनार्यO ignoble one
अनार्य:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootअनार्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
दुर्वृत्तO wicked-behaved one
दुर्वृत्त:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदुर्वृत्त (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि-समास ('दुष्टं वृत्तं यस्य'); पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
क्षुद्रO petty one
क्षुद्र:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootक्षुद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
पापपराक्रमO one of sinful prowess
पापपराक्रम:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootपाप + पराक्रम (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (कर्मधारय: पापः पराक्रमः); पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
अनार्यस्यof an ignoble person
अनार्यस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअनार्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
ईदृशम्such (of this kind)
ईदृशम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootईदृश (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (qualifying कर्म)
कर्मdeed
कर्म:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
घृणाcompassion
घृणा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootघृणा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तेin you/your
ते:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन; 'in you/your' (possessive genitive)
not
:
N/A
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation particle)
अस्तिis/exists
अस्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√अस् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
निर्घृणO merciless one
निर्घृण:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootनिर्घृण (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि-समास ('न घृणा यस्य'); पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन

Recollecting those Rakshasas killed, the heroic, mighty and courageous Indrajith's eyes were red in anger.

H
Hanumān
I
Indrajit (Meghanāda)

FAQs

Dharma rejects cruelty and the targeting of the helpless; true strength is inseparable from compassion and moral restraint.

Hanumān denounces Indrajit’s intention and conduct toward Sītā, framing it as ignoble and compassionless.

Moral clarity (viveka) and fearless truth-speaking (satya-vacana) in the face of power.