Previous Verse
Next Verse

Shloka 17

इन्द्रजितो यज्ञानुष्ठानं अन्तर्धानं च

Indrajit’s Rite and the Invisible Assault

अद्यहत्वारणेयौतौमिथ्याप्रव्रजितौवने ।जयंपित्रेप्रदास्यामिरावणायरणार्जितम् ।।।।

adya hatvā raṇe yau tau mithyāpravrajitau vane | jayaṃ pitre pradāsyāmi rāvaṇāya raṇārjitam ||6.80.17||

“ഇന്ന് യുദ്ധത്തിൽ, കാട്ടിൽ മിഥ്യാ പ്രവ്രജ്യ സ്വീകരിച്ച ആ രണ്ടുപേരെയും വധിച്ച്, യുദ്ധത്തിൽ നേടിയ ജയത്തെ ഞാൻ എന്റെ പിതാവായ രാവണനു സമർപ്പിക്കും.”

अद्यtoday
अद्य:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
Formअव्यय (कालवाचक/adverb of time): today/now
हत्वाhaving slain
हत्वा:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive), अव्ययभाव
अरण्येin the wilderness
अरण्ये:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootअरण्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
यौwho (two)
यौ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, द्विवचन; सम्बन्धसूचक relative pronoun
तौthose two
तौ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, द्विवचन
मिथ्याfalsely / in vain
मिथ्या:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootमिथ्या (अव्यय)
Formअव्यय (क्रियाविशेषणम्/adverb): falsely, in vain
प्रव्रजितौgone into exile
प्रव्रजितौ:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्र-√व्रज् (धातु) → प्रव्रजित (प्रातिपदिक; कृदन्त)
Formक्त-प्रत्यय (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, द्विवचन; ‘यौ’ इत्यस्य विशेषणम्: gone into exile
वनेin the forest
वने:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
जयम्victory
जयम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootजय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
पित्रेto (my) father
पित्रे:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (सम्प्रदान), एकवचन
प्रदास्यामिI will give
प्रदास्यामि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-दा (धातु)
Formलृट्-लकार (simple future), उत्तमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
रावणायto Ravana
रावणाय:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootरावण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति, एकवचन; ‘पित्रे’ इत्यस्य विशेषण/अपपद-सम्बन्धः: to Ravana (as father)
रणार्जितम्won in battle
रणार्जितम्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootरण + अर्जित (प्रातिपदिक; कृदन्त from अर्ज्)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः रणे अर्जितम् (सप्तमी-तत्पुरुष)

"Having put an end to war, and the two princes who are in exile in the forest in vain, I will present the victory earned to my father now."

I
Indrajit
R
Rāvaṇa
R
Rāma
L
Lakṣmaṇa
F
forest (vana)

FAQs

The line demonstrates how adharma distorts satya: Indrajit calls the princes’ exile “false,” denying their truthful vow and sacrifice; Dharma requires honoring truth and recognizing rightful suffering borne for duty.

Invisible Indrajit proclaims his intent to kill Rāma and Lakṣmaṇa and to offer the resulting victory to Rāvaṇa.

Loyalty to one’s father and house—though here it appears as clan-fidelity detached from righteous discernment.