Previous Verse
Next Verse

Shloka 36

युद्धकाण्डे एकोनषष्टितमः सर्गः

Rāvaṇa’s Assault on Nīla and Lakṣmaṇa; Hanumān Bears Rāma

तमापतन्तंसहसासमीक्ष्यदीप्तेषुचापंयुधिराक्षसेन्द्रम् ।महत्समुत्पाट्यमहीधराग्रंदुद्रावरक्षोधिपतिंहरीशः ।।6.59.36।।

tam āpatantaṃ sahasā samīkṣya dīpteṣu cāpaṃ yudhi rākṣasendram | mahat samutpāṭya mahīdharāgraṃ dudrāva rakṣodhipatiṃ harīśaḥ ||6.59.36||

യുദ്ധത്തിൽ ജ്വലിക്കുന്ന ധനുസ്സുമായി രാക്ഷസേന്ദ്രൻ പാഞ്ഞുവരുന്നതു സഹസാ കണ്ട വാനരാധിപൻ, മഹത്തായ പർവ്വതശിഖരം പിഴുതെടുത്തു രാക്ഷസാധിപതിയിലേക്കു പാഞ്ഞുചെന്നു।

tamhim
tam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
āpatantamrushing/advancing
āpatantam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootā-√pat (धातु)
Formशतृ (present active participle), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तम् इत्यस्य विशेषणम्
sahasāsuddenly
sahasā:
Prakāra (प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootsahasā (अव्यय)
Formप्रकार-अव्यय
samīkṣyahaving seen
samīkṣya:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootsam-√īkṣ (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund)
dīpteṣublazing, radiant
dīpteṣu:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootdīpta (कृदन्त-प्रातिपदिक; √dīp)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; cāpe इत्यस्य विशेषणम् (locative used with implied cāpe)
cāpambow
cāpam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootcāpa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; tam (rākṣasendram) इत्यस्य विशेषणवत् (with bow)
yudhiin battle
yudhi:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootyudh (प्रातिपदिक)
Formसप्तमी-एकवचनरूपेण अव्ययीभाववत्; अर्थे: युद्धे (in battle)
rākṣasa-indramthe Rakshasa lord
rākṣasa-indram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootrākṣasa (प्रातिपदिक) + indra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; तम् इत्यस्य अप्पोजिशन (apposition)
mahatgreat
mahat:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootmahat (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; mahīdharāgram इत्यस्य विशेषणम्
samutpāṭyahaving uprooted
samutpāṭya:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootsam-ut-√pāṭ (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund)
mahīdhara-agrama mountain peak
mahīdhara-agram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootmahīdhara (प्रातिपदिक) + agra (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; अर्थः: महीधरस्य अग्रं (mountain-top)
dudrāvaran
dudrāva:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√dru (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष, एकवचन
rakṣaḥ-adhipatimthe Rakshasa king
rakṣaḥ-adhipatim:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootrakṣas (प्रातिपदिक) + adhipati (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
harīśaḥthe lord of monkeys (Sugriva)
harīśaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootharīśa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Watching Ravana advancing suddenly on the battlefield with great speed, Sugriva took a huge mountain top and went towards Rakshasa king.

R
Rāvaṇa
S
Sugrīva (harīśa)
B
bow (cāpa)

FAQs

Ally-duty and righteous resistance: Sugrīva acts decisively to counter aggression, supporting Rāma’s dharmic cause.

Rāvaṇa advances; Sugrīva responds with a dramatic counterattack, uprooting a mountain-peak as a weapon.

Sugrīva’s courage and readiness to confront overwhelming force for a righteous alliance.