Previous Verse
Next Verse

Shloka 36

चतुश्चत्वारिंशः सर्गः (Sarga 44): निशायुद्धम्, धूलिरुधिरप्रवाहः, इन्द्रजितो मायायुद्धम्

सरामंलक्ष्मणंचैवघोरैर्नागमयैश्शरैः ।बिभेदसमरेक्रुद्धःसर्वगात्रेषुराक्षसः ।।।।

sa rāmaṃ lakṣmaṇaṃ caiva ghorair nāgamayaiḥ śaraiḥ |

bibheda samare kruddhaḥ sarvagātreṣu rākṣasaḥ ||

സമരത്തിൽ ക്രോധിച്ച ആ രാക്ഷസൻ ഭയങ്കരമായ നാഗമയ അമ്പുകളാൽ രാമനെയും ലക്ഷ്മണനെയും ശരീരമൊട്ടാകെ കുത്തിപ്പിളർത്തി.

माययाby magic/illusion
मायया:
करण (Instrument/Means)
TypeNoun
Rootमाया (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
संवृतःcovered/veiled
संवृतः:
कर्ता-विशेषण (Agent qualifier)
TypeVerb
Rootसम्-वृ (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्तरि (covered/veiled)
तत्रthere
तत्र:
देशाधिकरण (Place)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (there)
मोहयन्deluding
मोहयन्:
कर्ता-विशेषण/क्रियासह (Agent doing action)
TypeVerb
Rootमुह् (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (Present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्म (rāghavau) सहित
राघवौthe two Raghavas (Rama and Lakshmana)
राघवौ:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootराघव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, द्विवचन
युधिin battle
युधि:
अधिकरण (Location)
TypeNoun
Rootयुध्/युधि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
अदृश्यःinvisible
अदृश्यः:
कर्ता-विशेषण (Agent qualifier)
TypeAdjective
Rootअ-दृश्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण
सर्वभूतानाम्of all beings
सर्वभूतानाम्:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootसर्व-भूत (प्रातिपदिक; सर्व + भूत)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
कूटयोधीdeceitful fighter
कूटयोधी:
कर्ता-विशेषण (Agent qualifier)
TypeAdjective
Rootकूट-योधिन् (प्रातिपदिक; कूट + योधिन्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (one who fights deceitfully/secretly)
निशाचरःnight-ranger (demon)
निशाचरः:
कर्ता (Karta/Agent)
TypeNoun
Rootनिशाचर (प्रातिपदिक; निशा + चर)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
बबन्धbound
बबन्ध:
क्रिया (Action)
TypeVerb
Rootबन्ध् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
शरबन्धेनwith a net/bond of arrows
शरबन्धेन:
करण (Instrument/Means)
TypeNoun
Rootशर-बन्ध (प्रातिपदिक; शर + बन्ध)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
भ्रातरौthe two brothers
भ्रातरौ:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootभ्रातृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, द्विवचन
रामलक्ष्मणौRama and Lakshmana
रामलक्ष्मणौ:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootराम-लक्ष्मण (प्रातिपदिक; राम + लक्ष्मण)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, द्विवचन; द्वन्द्वसमास (Rāma and Lakṣmaṇa)

"Strike", "Tear", "Why are you running away?" were the kind of tumultuous echo heard in the darkness of the night. In that darkness the dark complexioned Vanaras and Rakshasas covered with golden armour in the night seemed like shining herbs of the forest in the mountain.

R
Rāma
L
Lakṣmaṇa
R
Rāvaṇi (Indrajit/Meghanāda)
N
Nāga (serpent-power arrows)

FAQs

Dharma is tested when the righteous suffer unjust harm; the episode underscores endurance and steadfastness when adharma uses terror and trickery.

Indrajit, in anger, uses nāga-empowered arrows to wound Rāma and Lakṣmaṇa across their bodies.

Rāma and Lakṣmaṇa’s resilience is implied—the capacity to bear adversity without abandoning righteous purpose.