Previous Verse
Next Verse

Shloka 18

भरद्वाजाश्रम-समागमः / Meeting Bharadvaja at the Hermitage

Homeward Blessings

तस्यतच्छिरसावाक्यंप्रतिगृह्यनृपात्मजः ।बाढमित्येवसम्हृष्टःश्रीमान्वरमयाचत ।।6.127.18।।

tasya tacchirasā vākyaṃ pratigṛhya nṛpātmajaḥ |

bāḍham ity eva saṃhṛṣṭaḥ śrīmān varam ayācata ||6.127.18||

അവന്റെ വാക്കുകൾ ശിരസ്സു കുനിച്ച് സ്വീകരിച്ച രാജകുമാരൻ ആനന്ദത്തോടെ ‘ബാഢം’ എന്നു പറഞ്ഞു; പിന്നെ ശ്രീമാൻ ആ വരം യാചിച്ചു.

तस्यof him
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन; सर्वनाम
तत्that
तत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
शिरसाwith (his) head; in reverence
शिरसा:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootशिरस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन
वाक्यम्statement/words
वाक्यम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवाक्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
प्रतिगृह्यhaving accepted
प्रतिगृह्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootप्रति + √ग्रह् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययभाव (gerund/absolutive); ‘having accepted’
नृपात्मजःthe king's son
नृपात्मजः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनृप + आत्मज (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (नृपस्य आत्मजः); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
बाढम्certainly / so be it
बाढम्:
Sambandha (निपात)
TypeIndeclinable
Rootबाढम् (अव्यय)
Formनिपात/अव्यय (assent: ‘so be it/indeed’)
इतिthus
इति:
Sambandha (उद्धरण)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरण-निपात (quotative particle)
एवindeed
एव:
Sambandha (अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (emphasis)
संहृष्टःdelighted
संहृष्टः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसम् + √हृष् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नृपात्मजः इति विशेषण
श्रीमान्illustrious
श्रीमान्:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootश्रीमत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; नृपात्मजः इति विशेषण
वरम्a boon
वरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
अयाचतrequested
अयाचत:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√याच् (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Glorious son of emperor obeying the words of Bharadwaja bending his head in reverence requested for that boon.

B
Bharadvāja
R
Rāma (nṛpātmaja, śrīmān)

FAQs

Dharma is respectful conduct: even a victorious hero approaches a sage with humility, accepting guidance and blessings as part of righteous life.

After Bharadvāja offers a boon, Rāma acknowledges the sage’s words with deference and asks for the boon.

Rāma’s humility and reverence toward spiritual authority (bowing his head while accepting the sage’s words).