Previous Verse
Next Verse

Shloka 19

भरद्वाजाश्रम-समागमः / Meeting Bharadvaja at the Hermitage

Homeward Blessings

अकालफलिनोवृक्षास्सर्वेचापिमधुस्रवाः ।फलान्यमृतगन्धीनिबहूनिविविधानि च ।।6.127.19।।भवन्तुमार्गेभगवन्नयोध्यांप्रतिगच्छतः ।

akālaphalino vṛkṣāḥ sarve cāpi madhusravāḥ |

phalāny amṛtagandhīni bahūni vividhāni ca ||6.127.19||

bhavantu mārge bhagavan ayodhyāṃ pratigacchataḥ |

ഭഗവൻ ഋഷേ, അയോധ്യയിലേക്കു മടങ്ങുന്ന വഴിയിൽ എല്ലാ വൃക്ഷങ്ങളും അകാലത്തിൽ ഫലിക്കുന്നവയായിരിക്കട്ടെ; മധുരസ്രവമായ മധുരമുള്ള, അമൃതസമാന സുഗന്ധമുള്ള അനവധി വിധ ഫലങ്ങൾ പിറക്കട്ടെ.

अकालफलिनःbearing fruit out of season
अकालफलिनः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootअकाल + फलिन् (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (अकाले फलानि यस्य/येषां); पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; वृक्षाः इति विशेषण
वृक्षाःtrees
वृक्षाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवृक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
सर्वेall
सर्वे:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; वृक्षाः इति विशेषण
and
:
Sambandha (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
अपिalso
अपि:
Sambandha (निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (also)
मधुस्रवाःoozing honey/sweet juice
मधुस्रवाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootमधु + स्रव (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (मधु स्रवति इति); पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; वृक्षाः इति विशेषण
फलानिfruits
फलानि:
Karta (कर्ता) / Karma (कर्म) (contextual)
TypeNoun
Rootफल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन
अमृतगन्धीनिnectar-scented
अमृतगन्धीनि:
Karta (कर्ता) / Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootअमृत + गन्धिन् (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (अमृतस्य गन्धः यस्य); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; फलानि इति विशेषण
बहूनिmany
बहूनि:
Karta (कर्ता) / Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootबहु (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; फलानि इति विशेषण
विविधानिvarious
विविधानि:
Karta (कर्ता) / Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootविविध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; फलानि इति विशेषण
and
:
Sambandha (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
भवन्तुlet there be / may there be
भवन्तु:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√भू (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative/benedictive sense), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
मार्गेon the path
मार्गे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootमार्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/अधिकरण), एकवचन
भगवन्O venerable one
भगवन्:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootभगवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
अयोध्याम्to Ayodhya
अयोध्याम्:
Karma (कर्म) / Gati-karma (गतिकर्म)
TypeNoun
Rootअयोध्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (motion-goal), एकवचन
प्रतिगच्छतःof (him) going back
प्रतिगच्छतः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeVerb
Rootप्रति + √गम् (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (present active participle); पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; (तस्य) गच्छतः = ‘of him who is going’

"O divine sage! Let all the trees bear fruits out of season of several kinds of many sweet and juicy, tasting nectar appear on our way as we proceed to Ayodhya."

B
Bharadvāja
A
Ayodhyā
M
mārga (the road/path)
V
vṛkṣa (trees)
P
phala (fruits)

FAQs

Dharma is gentle kingship and compassion: Rāma seeks a boon that eases the journey and benefits the traveling community, reflecting care rather than self-indulgence.

Given the chance to ask a boon, Rāma requests that the path to Ayodhyā become abundant with sweet, unseasonal fruits for the return journey.

Rāma’s benevolence and restraint—using a boon for welfare and auspiciousness rather than personal gain.