Shloka 3
रावणवधदर्शनम्
Lament of the Rākṣasa Women upon Seeing Rāvaṇa Slain
उत्तरेणविनिष्क्रम्यद्वारेणसहराक्षसैः ।प्रविश्यायोधनंघोरंविचिन्वन्त्वोहतंपतिम् ।।।।आर्यपुत्रेतिवादिन्योहानाथेति च सर्वशः ।परिपेतुःकबन्धाङ्कांमहींशोणितकर्दमाम् ।।।।
uttareṇa viniṣkramya dvāreṇa saha rākṣasaiḥ | praviśyāyodhanaṃ ghoraṃ vicinvantyo hataṃ patim ||
āryaputreti vādinyo hānātheti ca sarvaśaḥ | paripetuḥ kabandhāṅkāṃ mahīṃ śoṇitakardamām ||
ഉത്തരദ്വാരത്തിലൂടെ രാക്ഷസന്മാരോടൊപ്പം പുറത്തുകടന്ന്, ആ സ്ത്രീകൾ ഭയങ്കരമായ യുദ്ധഭൂമിയിൽ പ്രവേശിച്ചു, വധിക്കപ്പെട്ട ഭർത്താക്കളെ തേടി നടന്നു. എല്ലാടവും “ആര്യപുത്രാ!” “ഹാ നാഥാ, ഞാൻ അനാഥ!” എന്നു കരഞ്ഞുകൊണ്ട്, ധഡങ്ങൾ ചിതറിക്കിടക്കുന്ന, രക്തവും ചെളിയും പുരണ്ട ഭൂമിയിൽ അവർ അലഞ്ഞു.
The Rakshasa women along with Rakshasas came out of the north gate and entered the battlefield screaming 'O son', 'O husband' and crying, seeing the trunks soaked in blood and mud on the ground and went about all over.
FAQs
The verse highlights the human cost of adharma-driven conflict: even those not leading the wrongdoing bear devastating consequences.
The rākṣasa women emerge from Laṅkā and enter the battlefield to find their dead, crying in despair amid gruesome sights.
Not a single hero’s virtue, but the epic’s ethical realism: it compels empathy and reflection on responsibility and collateral suffering.