Previous Verse
Next Verse

Shloka 4

रावणक्रोधः—रामस्य परुषवाक्यम्

Ravana’s Fury and Rama’s Harsh Admonition

पूरितःशरजालेनधनुर्मुक्तेनसम्युगे ।महागिरिरिवाकम्प्यःकाकुत्स्थो न प्रकम्पते ।।।।

pūritaḥ śara-jālena dhanur-muktena saṁyuge |

mahā-girir ivākampyaḥ kākutstho na prakampate ||

യുദ്ധത്തിൽ ധനുസ്സിൽ നിന്ന് വിട്ട അമ്പുകളുടെ വലയിൽ മൂടപ്പെട്ടിട്ടും കാകുത്സ്ഥൻ കുലുങ്ങിയില്ല; മഹാപർവ്വതംപോലെ അചഞ്ചലനായി നിന്നു.

पूरितःfilled/covered
पूरितः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootपूर् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (PPP); पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
शरजालेनby a net of arrows
शरजालेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootशर (प्रातिपदिक) + जाल (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (शराणां जालम्); नपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्
धनुः-मुक्तेनreleased from the bow
धनुः-मुक्तेन:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootधनुस् (प्रातिपदिक) + मुक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (धनुषा मुक्तः = released from the bow); पुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे, तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम् (instrumental agreeing with शरजालेन implied)
सम्युगेin the battle
सम्युगे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootसम्युग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्
महागिरिःa great mountain
महागिरिः:
Upamana (उपमान)
TypeNoun
Rootमहा (पूर्वपद) + गिरि (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (महान् गिरिः); पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
इवlike
इव:
Upama-sambandha (उपमा-सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formअव्यय; उपमावाचक
अकम्प्यःunshakable
अकम्प्यः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootअ (नञ्) + कम्प्य (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formनञ्-समास/नकार-प्रत्ययार्थ (not-to-be-shaken); पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
काकुत्स्थःKakutstha (Rama)
काकुत्स्थः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकाकुत्स्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
not
:
Pratishedha (प्रतिषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध-निपात (negation)
प्रकम्पतेtrembles/is shaken
प्रकम्पते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र + कम्प् (धातु)
Formलट्-लकारः (Present), आत्मनेपदम्; प्रथम-पुरुषः, एकवचनम्

Sri Rama did not get agitated, and stood like a huge mountain, even though the network of arrows released from the bow of Ravana covered him in the conflict.

K
Kakutstha (Rāma)
B
Battle (saṁyuga)

FAQs

Steadfastness in dharma: righteousness is shown as inner stability amid external violence. Satya and self-control keep one unshaken in crisis.

Rāvaṇa’s arrows cover Rāma, yet Rāma remains unmoved in the battle.

Dhairya (fortitude) and self-mastery—Rāma’s composure as an ideal of righteous kingship and warrior conduct.