लक्ष्मण-प्राणरक्षा:
Lakshmana’s Revival by the Herb-Mountain
शक्त्याविनिहतंदृष्टवारावणेनबलीयसा ।लक्ष्मणंसमरेशूरंरूधिरौघपरिप्लुतम् ।।।।स दत्त्वातुमुलंयुद्धंरावणस्यदुरात्मनः ।विसृजन्नेवबाणौघान् सुषेणमिदमब्रवीत् ।।।।
śaktyā vinihataṃ dṛṣṭvā rāvaṇena balīyasā | lakṣmaṇaṃ samare śūraṃ rudhiraughapariplutam ||
sa dattvā tumulaṃ yuddhaṃ rāvaṇasya durātmanaḥ | visṛjann eva bāṇaughān suṣeṇam idam abravīt ||
അത്യന്തം ബലവാനായ രാവണന്റെ ശക്തിയാൽ യുദ്ധത്തിൽ വീണു രക്തധാരകളിൽ മുങ്ങിയ വീരൻ ലക്ഷ്മണനെ കണ്ടിട്ടും, രാമൻ ദുഷ്ടബുദ്ധിയായ രാവണനോടുള്ള ഭീകരയുദ്ധം തുടർന്നു—അമ്പുകളുടെ ഘനവർഷം വിട്ടുകൊണ്ടിരിക്കെ—പിന്നീട് സുഷേണനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
Seeing Lakshmana struck by exceedingly mighty, evil minded Ravana's javelin and soaked in blood Rama giving intense fight by discharging arrows also spoke as follows to Sushena.
Steadfast duty amid personal anguish: Rama continues the necessary battle even while confronting unbearable grief, showing responsibility to the larger cause of righteousness.
Lakṣmaṇa is struck by Rāvaṇa’s śakti; Rama keeps fighting while turning to Suṣeṇa, the healer, for urgent counsel.
Composure under crisis—Rama’s capacity to act for dharma even when emotionally shaken.