Previous Verse
Next Verse

Shloka 49

शक्तिप्रहारः

Ravana’s Shakti Javelin and Lakshmana’s Wounding

राज्यनाशंवनेवासंदण्डकेपरिधावनम् ।।।।वैदेह्याश्चपरामर्शंरक्षोभिश्चसमागमम् ।

rājyanāśaṃ vane vāsaṃ daṇḍake paridhāvanam |

vaidehyāś ca parāmarśaṃ rakṣobhiś ca samāgamam ||

എന്റെ രാജ്യനാശം, വനവാസം, ദണ്ഡകത്തിൽ അലയൽ, വൈദേഹിയോടുണ്ടായ അപമാനകരമായ സ്പർശവും അവൾക്ക് രാക്ഷസന്മാരോടുണ്ടായ ഭീകരസംഗമവും—ഈ സകല ദുഃഖവും ഇപ്പോൾ എന്റെ മുന്നിൽ തെളിഞ്ഞുനിൽക്കുന്നു.

प्राप्तम्attained, experienced
प्राप्तम्:
विशेषण (Adjectival)
TypeAdjective
Rootप्र + आप् (धातु) + त (क्त/PPP)
Formकृदन्त; क्त-प्रत्ययान्त; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; 'दुःखम्' इत्यस्य विशेषणम्
दुःखम्sorrow
दुःखम्:
कर्म/विषय (Object/theme—experienced)
TypeNoun
Rootदुःख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
महत्great
महत्:
विशेषण (Adjectival)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; 'दुःखम्' इत्यस्य विशेषणम्
घोरम्terrible
घोरम्:
विशेषण (Adjectival)
TypeAdjective
Rootघोर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; 'दुःखम्' इत्यस्य विशेषणम्
क्लेशःagony
क्लेशः:
कर्ता/विषय (Subject)
TypeNoun
Rootक्लेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
and
:
समुच्चय (Coordinator)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
निरयोपमःlike hell
निरयोपमः:
विशेषण (Adjectival)
TypeAdjective
Rootनिरय + उपम (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष: निरयस्य उपमः; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; 'क्लेशः' इत्यस्य विशेषणम्
अद्यtoday
अद्य:
क्रियाविशेषण (Temporal adverb)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb of time)
सर्वम्all (of it)
सर्वम्:
कर्म (Karma/Object)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
अहम्I
अहम्:
कर्ता (Karta/Subject)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन
त्यक्ष्येwill abandon / will cast off
त्यक्ष्ये:
क्रिया (Main verb)
TypeVerb
Rootत्यज् (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), उत्तमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
निहत्वाhaving killed
निहत्वा:
पूर्वकाल (Prior action; adverbial)
TypeVerb
Rootनि + हन् (धातु) + त्वा
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund): 'having slain'
रावणम्Ravana
रावणम्:
कर्म (Karma/Object of 'निहत्वा')
TypeNoun
Rootरावण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
रणेin battle
रणे:
अधिकरण (Adhikaraṇa/Location)
TypeNoun
Rootरण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

Glorious Raghava, who is the best of those proficient in the use of missiles endowed with great splendour, neutralized that missile (of Ravana) with the missile presided over by Gandharvas.

D
Daṇḍaka
V
Vaidehī (Sītā)
R
Rākṣasas

FAQs

Dharma as endurance and moral clarity: suffering is recalled not for revenge alone, but to affirm the necessity of restoring justice after adharma (wrongdoing).

Rāma recollects the chain of hardships—exile, humiliation, and Sītā’s violation—immediately before the decisive confrontation.

Steadfastness (dhṛti) and righteous resolve: he holds memory of injustice as fuel for lawful redress.