Previous Verse
Next Verse

Shloka 19

रावण–रामयुद्धप्रारम्भः

The Intensification of the Rama–Ravana Duel

तान्मुक्तमात्रानाकाशे लक्ष्मणेन धनुष्मता ।बाणान् बाणैर्महातेजा रावणः प्रत्यवारयत् ।।6.100.19।।

tān mukta-mātrān ākāśe lakṣmaṇena dhanuṣmatā |

bāṇān bāṇair mahātejā rāvaṇaḥ pratyavārayat ||6.100.19||

ധനുസ്സധാരിയായ ലക്ഷ്മണൻ ആകാശത്തിലേക്ക് അമ്പുകൾ വിട്ടതുമാത്രം, മഹാതേജസ്സനായ രാവണൻ തന്റെ അമ്പുകളാൽ അവയെ അവിടെയേ തടഞ്ഞു।

तान्those
तान्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
मुक्तमात्रान्just released
मुक्तमात्रान्:
कर्मविशेषण (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootमुक्तमात्र (प्रातिपदिक: मुक्त + मात्र)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; विशेषण of तान् (बाणान्)
आकाशेin the sky
आकाशे:
अधिकरण (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootआकाश (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
लक्ष्मणेनby Lakshmana
लक्ष्मणेन:
कर्ता (Agent in passive sense)/कर्ता
TypeNoun
Rootलक्ष्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
धनुष्मताthe bowman
धनुष्मता:
कर्ता-विशेषण (Agent-qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootधनुष्मत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; विशेषण of लक्ष्मणेन
बाणान्arrows
बाणान्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootबाण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
बाणैःwith arrows
बाणैः:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootबाण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
महातेजाःmighty/very radiant
महातेजाः:
कर्ता-विशेषण (Agent-qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootमहातेजस् (प्रातिपदिक: महा + तेजस्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण of रावणः
रावणःRavana
रावणः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootरावण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
प्रत्यवारयत्warded off/intercepted
प्रत्यवारयत्:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्रति-अव-वारय् (धातु)
Formलङ् (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद; causative stem वारय् (to ward off)

As soon as the excellent archer, Lakshmana released his arrows, effulgent Ravana intercepted the arrows in the sky.

L
Lakṣmaṇa
R
Rāvaṇa
S
sky (ākāśa)
A
arrows (bāṇa)

FAQs

The verse illustrates that power and skill can exist on both sides; therefore dharma is not merely strength, but the right cause and right conduct guiding strength.

Lakṣmaṇa’s first arrows are met immediately in midair as Rāvaṇa counters them with a precise interception.

Alertness and technical mastery in combat—while the larger ethical frame reminds that mastery must be governed by dharma.