Previous Verse
Next Verse

Shloka 18

रावण–रामयुद्धप्रारम्भः

The Intensification of the Rama–Ravana Duel

तमिच्छन् प्रधमम् योद्धुंलक्ष्मणोनिशितैःशरैः ।मुमोचधनुरायम्यशरानग्निशिखोपमान् ।।6.100.18।।

tam icchan prathamaṃ yoddhuṃ lakṣmaṇo niśitaiḥ śaraiḥ |

mumoca dhanur āyamya śarān agniśikhopamān ||6.100.18||

ആദ്യം തന്നെ അവനോട് യുദ്ധം ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിച്ചു, ലക്ഷ്മണൻ ധനുസ്സു വലിച്ചുതാണി, അഗ്നിശിഖകളെപ്പോലെ തീക്ഷ്ണമായ അമ്പുകൾ അവന്റെ നേരെ വിട്ടു।

तम्him
तम्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
इच्छन्desiring
इच्छन्:
कर्ता-विशेषण (Agent-qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeVerb
Rootइष् (धातु)
Formवर्तमानकाले कृदन्त, शतृ-प्रत्यय (present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; लक्ष्मणः इति कर्तरि विशेषण
प्रधमम्first
प्रधमम्:
रीति/क्रम (Manner/sequence)
TypeIndeclinable
Rootप्रधम (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषणरूपेण द्वितीया-एकवचन (accusative used adverbially: ‘first’)
योद्धुम्to fight
योद्धुम्:
प्रयोजन (Purpose/प्रयोजन)
TypeVerb
Rootयुध् (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive), क्रियार्थक-अव्ययवत्
लक्ष्मणःLakshmana
लक्ष्मणः:
कर्ता (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootलक्ष्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
निशितैःsharp
निशितैः:
करण-विशेषण (Instrument-qualifier/करणविशेषण)
TypeAdjective
Rootनिशित (प्रातिपदिक/क्त-कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; विशेषण of शरैः
शरैःwith arrows
शरैः:
करण (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootशर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
मुमोचreleased
मुमोच:
क्रिया (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootमुच् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
धनुःthe bow
धनुः:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootधनुस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘आयम्य’ इत्यस्य कर्म
आयम्यhaving stretched
आयम्य:
पूर्वक्रिया (Prior action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootआ-यम् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund), पूर्वकालिक क्रिया (having stretched)
शरान्arrows
शरान्:
कर्म (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootशर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन
अग्निशिखोपमान्like flames of fire
अग्निशिखोपमान्:
कर्मविशेषण (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootअग्निशिखोपम (प्रातिपदिक: अग्निशिखा + उपम)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; विशेषण of शरान्

Lakshmana desiring to fight first stretched his bow and took out his sharp arrows which were like peaks of fire and released.

L
Lakṣmaṇa
R
Rāvaṇa
B
bow (dhanus)
A
arrows (śara)
F
fire (agni)

FAQs

Dharma appears as protective service: Lakṣmaṇa’s initiative reflects his duty to support Rāma and confront adharma decisively.

Lakṣmaṇa, eager to meet Rāvaṇa head-on, draws his bow and fires a first volley of sharp, fiery arrows.

Sevā (devoted service) and vīrya (valor): Lakṣmaṇa acts swiftly to shield the righteous cause and his elder brother.