Shloka 2
पुष्पकविमानदर्शनम्
Vision of the Pushpaka Aerial Chariot
तदप्रमेयाप्रतिकारकृत्रिमंकृतं स्वयं साध्विति विश्वकर्मणा।दिवं गतं वायुपथप्रतिष्ठितंव्यराजतादित्यपथस्य लक्ष्मवत्।।।।
tad aprameyāpratikārakṛtrimaṁ kṛtaṁ svayaṁ sādhv iti viśvakarmaṇā | divaṁ gataṁ vāyupathapratiṣṭhitaṁ vyarājat ādityapathasya lakṣmavat ||5.8.2||
അളക്കാനാവാത്തതും അനുകരിക്കാനാകാത്തതുമായ ശില്പവൈഭവത്തോടെ, വിശ്വകർമ്മാവ് സ്വയം ‘സാധു’ എന്നു പ്രശംസിച്ച് പൂർണ്ണസിദ്ധിയായി നിർമ്മിച്ച ആ വിമാനം, ആകാശത്തിലേക്ക് ഉയർന്ന് വായുപഥത്തിൽ പ്രതിഷ്ഠിതമായതുപോലെ; ആദിത്യപഥത്തിലെ ദീപ്തലക്ഷണമായി വിരാജിച്ചു.
The immeasurable Pushpaka fashioned by Visvakarma with images of incomparablebeauty was not possible to describe. An excellent product of his achievement, it was placed in the aerial path appearing as a beacon-light (sign-post) in the orbit of the Sun.
FAQs
The verse implies that true excellence (sādhutā) is real, yet Dharma depends on how power and marvels are used. In the Ramayana frame, wonders like the Pushpaka gain moral meaning only when aligned with satya and righteous purpose.
Hanumān identifies the extraordinary vimāna as a Viśvakarman-made marvel, shining in the sky-path like a beacon in the Sun’s orbit.
Jñāna-yukta vigilance: Hanumān’s informed recognition and careful assessment aid his mission and future reporting to Rāma.