Previous Verse
Next Verse

Shloka 31

लाङ्गूलदाह-पर्यटनम्

The Burning Tail and the Parade through Laṅkā

यदि मां तारयेदार्यस्सुग्रीवः सत्यसङ्गरः।।5.53.31।।अस्माद्धुःखाम्बुसंरोधाच्छीतो भव हनूमतः।

yadi māṃ tārayed āryaḥ sugrīvaḥ satyasaṅgaraḥ ||5.53.31|| asmād duḥkhāmbusaṃrodhāc chīto bhava hanūmataḥ |

ആര്യനും സത്യസംഗ്രാമിയുമായ സുഗ്രീവൻ എന്നെ ഈ ദുഃഖപ്രളയത്തിൽ നിന്നു രക്ഷിച്ചാൽ, ഹേ അഗ്നേ, ഹനുമാനോടു ശീതളനും കരുണാന്വിതനുമായിരിക്കണമേ.

यदिif
यदि:
Condition (शर्त)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formअव्यय; शर्तवाचक
माम्me
माम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम; द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
तारयेत्should rescue / would deliver
तारयेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootतॄ (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्; causative sense ‘to cause to cross/rescue’ (denominative/णिच् implied in usage)
आर्यःnoble
आर्यः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootआर्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘सुग्रीवः’ इत्यस्य विशेषणम्
सुग्रीवःSugriva
सुग्रीवः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootसुग्रीव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
सत्य-सङ्गरःtrue to his pledge in battle
सत्य-सङ्गरः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसत्य (प्रातिपदिक) + सङ्गर (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारयसमासः (‘सत्यः सङ्गरः/प्रतिज्ञा यस्य’—idiomatic); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘सुग्रीवः’ इत्यस्य विशेषणम्
अस्मात्from this
अस्मात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootइदम्/अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन; deictic pronoun used ablatively
दुःख-अम्बु-संरोधात्from the ocean/barrier of sorrow-waters
दुःख-अम्बु-संरोधात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootदुःख (प्रातिपदिक) + अम्बु (प्रातिपदिक) + संरोध (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमासः (दुःखरूपम् अम्बु, तस्य संरोधः/समुद्रः—idiomatic); पुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन
शीतःcool
शीतः:
Predicate (विधेय)
TypeAdjective
Rootशीत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
भवbe
भव:
Vidhi/Command (विधि)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलोट्, मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
हनूमतःfor Hanuman
हनूमतः:
Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootहनुमत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

"If Sugriva is true to his promise to fight (for me), if he should be able to rescue me from this ocean of agony let Hanuman be cool (not consumed by fire.)"

S
Sītā
S
Sugrīva
H
Hanumān
A
Agni (Fire-god)

FAQs

Satya as social dharma: alliances and promises must be upheld; Sītā invokes the moral weight of pledged duty as a basis for divine protection.

Sītā, powerless outwardly, frames her prayer through the righteousness of Rāma’s allies and their commitment to rescue her.

Sugrīva’s satya (truthfulness/faithfulness to pledge) is foregrounded as the virtue expected of a righteous ally.