Previous Verse
Next Verse

Shloka 30

लाङ्गूलदाह-पर्यटनम्

The Burning Tail and the Parade through Laṅkā

यदि मां वृत्तसम्पन्नां तत्समागमलालसाम्।।5.53.30।।स विजानाति धर्मात्मा शीतो भव हनूमतः।

yadi māṃ vṛttasampannāṃ tat-samāgama-lālasām ||5.53.30|| sa vijānāti dharmātmā śīto bhava hanūmataḥ |

“ധർമ്മാത്മാവായ ശ്രീരാമൻ എന്നെ നിർമലചരിത്രയുള്ളവളായി, അവനോടുള്ള പുനർമിലനത്തിനായി മാത്രം ആകാംക്ഷിക്കുന്നവളായി അറിയുന്നുവെങ്കിൽ—ഹേ അഗ്നിദേവാ, ഹനുമാനോടു ശീതളനായിരിക്കണമേ.”

यदिif
यदि:
Condition (शर्त)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formअव्यय; शर्तवाचक
माम्me
माम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम; द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
वृत्त-सम्पन्नाम्endowed with good conduct
वृत्त-सम्पन्नाम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootवृत्त (प्रातिपदिक) + सम्पन्न (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formतत्पुरुषसमासः (‘वृत्तेन सम्पन्ना’); स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘माम्’ इत्यस्य विशेषणम्
तत्-समागम-लालसाम्longing for reunion with him
तत्-समागम-लालसाम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + समागम (प्रातिपदिक) + लालसा (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमासः (‘तस्य समागमे लालसा’); स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘माम्’ इत्यस्य विशेषणम्
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
विजानातिknows / recognizes
विजानाति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवि-ज्ञा (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्; उपसर्गः ‘वि’
धर्मात्माthe righteous-souled one
धर्मात्मा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootधर्मात्मन् (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहिसमासः (‘धर्मः आत्मा यस्य’); पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘सः’ इत्यस्य विशेषणम्
शीतःcool
शीतः:
Predicate (विधेय)
TypeAdjective
Rootशीत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विधेय-विशेषण
भवbe
भव:
Vidhi/Command (विधि)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलोट्, मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
हनूमतःfor Hanuman
हनूमतः:
Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootहनुमत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन

"O Fire-god! if Rama is righteous, if I am pure in mind, and if I am longing to unite with him, be cool to Hanuman.

S
Sītā
R
Rāma
H
Hanumān
A
Agni (Fire-god)

FAQs

The verse ties protection to satya and śīla (truth and integrity): moral purity is presented as a force that calls forth divine safeguarding.

Sītā appeals to Agni while Hanumān is being tormented, grounding her prayer in her fidelity and Rāma’s dharma.

Sītā’s unwavering fidelity (pativratā-bhāva) and moral clarity under extreme suffering.