Previous Verse
Next Verse

Shloka 28

लाङ्गूलदाह-पर्यटनम्

The Burning Tail and the Parade through Laṅkā

यद्यस्ति पतिशुश्रूषा यद्यस्ति चरितं तपः।यदि चास्त्येकपत्नीत्वं शीतो भव हनूमतः।।5.53.28।।

yady asti patiśuśrūṣā yady asti caritaṃ tapaḥ | yadi cāsty ekapatnītvaṃ śīto bhava hanūmataḥ ||5.53.28||

“എന്റെ പതിശുശ്രൂഷയിൽ സത്യമുണ്ടെങ്കിൽ, ഞാൻ അനുഷ്ഠിച്ച തപസ്സിൽ സത്യമുണ്ടെങ്കിൽ, ഏകപത്നീവ്രതത്തിലെ എന്റെ അചഞ്ചല നിഷ്ഠ സത്യമാണെങ്കിൽ—ഹേ അഗ്നിദേവാ, ഹനുമാനോടു ശീതളനായിരിക്കണമേ.”

यदिif
यदि:
Condition (शर्त)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formअव्यय; शर्तवाचक (conditional particle)
अस्तिis / exists
अस्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
पति-शुश्रूषाservice to (my) husband
पति-शुश्रूषा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपति (प्रातिपदिक) + शुश्रूषा (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमासः (षष्ठी-तत्पुरुष: ‘पतेः शुश्रूषा’); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
यदिif
यदि:
Condition (शर्त)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formअव्यय; शर्तवाचक
अस्तिis
अस्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्, प्रथमपुरुष, एकवचन
चरितम्practice/observance
चरितम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootचर् (धातु)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय) ‘चरित’ used as noun; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तपःausterity
तपः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
यदिif
यदि:
Condition (शर्त)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formअव्यय; शर्तवाचक
and
:
Connector (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
अस्तिis
अस्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्, प्रथमपुरुष, एकवचन
एक-पत्नीत्वम्single-spouse fidelity
एक-पत्नीत्वम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootएक (प्रातिपदिक) + पत्नीत्व (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुषसमासः (कर्मधारय/तत्पुरुषभाव: ‘एकस्य पत्नीत्वम्’ = monogamous fidelity); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
शीतःcool
शीतः:
Predicate (विधेय)
TypeAdjective
Rootशीत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विधेय-विशेषण (predicative adjective)
भवbecome / be
भव:
Vidhi/Command (विधि)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपदम्
हनूमतःfor Hanuman
हनूमतः:
Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootहनुमत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धे षष्ठी (for Hanuman / in relation to Hanuman)

"O Fire-god! if I have served my husband, if I have practised austerities, and if I am loyal to my husband, be cool to Hanuman.

S
Sītā
H
Hanumān
A
Agni (Fire-god)
T
tapas (austerity)

FAQs

Satya as moral power: Sītā invokes the truth of her dharmic conduct (devotion, austerity, fidelity) as a protective force, asking Agni to suspend harm.

With Hanumān’s tail burning in Laṅkā, Sītā prays that the fire will not injure him.

Integrity (satya) and steadfast fidelity, presented as spiritually efficacious and protective.