Previous Verse
Next Verse

Shloka 8

इन्द्रजित्प्रेषणम्—ब्रह्मास्त्रबन्धः, हनूमद्ग्रहणं, रावणसभाप्रवेशः

Indrajit’s Deployment—Brahmāstra Binding, Hanuman’s Capture, Entry into Ravana’s Court

सहोदरस्ते दयितः कुमारोऽक्षश्च सूदितः।।।।न हि तेष्वेव मे सारो यस्त्वय्यरिनिषूदन।

sahodaras te dayitaḥ kumāro 'kṣaś ca sūditaḥ | na hi teṣv eva me sāro yas tvayy ari-niṣūdana ||

നിന്റെ സഹോദരനായ പ്രിയ കുമാരൻ അക്ഷനും വധിക്കപ്പെട്ടു. ഹേ അരിനിഷൂദന, എന്റെ ആശ്രയം അവരിലല്ല—എന്റെ വിശ്വാസം നിനക്കിലാണ് ഉറച്ചിരിക്കുന്നത്.

सहोदरःbrother
सहोदरः:
कर्ता (subject)
TypeNoun
Rootसहोदर (प्रातिपदिकम्)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम् (Masculine, Nominative, Singular)
तेyour
ते:
सम्बन्ध (possessor/genitive relation)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिकम्)
Formषष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम् (Genitive, Singular) (enclitic form of 'त्वम्')
दयितःdear, beloved
दयितः:
कर्ता-विशेषण (subject qualifier)
TypeAdjective
Rootदयित (कृदन्त-प्रातिपदिकम्; √दा/दय् + क्त)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम् (Masculine, Nominative, Singular); विशेषणम् (qualifies 'सहोदरः')
कुमारःyoung prince
कुमारः:
कर्ता (in apposition to subject)
TypeNoun
Rootकुमार (प्रातिपदिकम्)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम् (Masculine, Nominative, Singular); सहोदरस्य विशेषणार्थे (appositional/qualifying)
अक्षःAkṣa
अक्षः:
कर्ता (subject, coordinated)
TypeNoun
Rootअक्ष (प्रातिपदिकम्) (here: proper name Akṣa)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम् (Masculine, Nominative, Singular)
and, also
:
समुच्चय (coordination)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्ययम्)
Formसमुच्चय-अव्ययम् (conjunction/coordination particle)
सूदितःkilled, slain
सूदितः:
कर्मणि-विशेषण (predicate adjective: 'killed')
TypeAdjective
Root√सूद् (धातुः) + क्त (कृदन्तः)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम् (Masculine, Nominative, Singular); भूतकर्मणि क्त-प्रत्ययान्तः (past passive participle); 'सहोदरः/अक्षः' इत्यस्य विशेषणम्
not
:
निषेध (negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्ययम्)
Formनिषेध-अव्ययम् (negation particle)
हिindeed, for
हि:
निपात (emphasis)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्ययम्)
Formनिपातः (emphatic/causal particle: indeed/for)
तेषुin them, among them
तेषु:
अधिकरण (locus: 'in them')
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिकम्)
Formपुंलिङ्गे/नपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, बहुवचनम् (Locative, Plural) (in/among them)
एवonly, just
एव:
अवधारण (restriction)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्ययम्)
Formअवधारण-अव्ययम् (restrictive/emphatic particle: only/just)
मेmy, to me
मे:
सम्बन्ध (possessor/genitive relation)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिकम्)
Formषष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम् (Genitive, Singular) (enclitic form of 'अहम्')
सारःessence, real support/faith
सारः:
कर्ता (subject: 'essence/faith')
TypeNoun
Rootसार (प्रातिपदिकम्)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम् (Masculine, Nominative, Singular)
यःwhich/who
यः:
कर्ता (relative subject)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिकम्)
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम् (Masculine, Nominative, Singular); सम्बन्धक-प्रयोगः (relative pronoun)
त्वयिin you
त्वयि:
अधिकरण (locus: 'in you')
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिकम्)
Formसप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम् (Locative, Singular)
अरिनिषूदनO slayer of enemies
अरिनिषूदन:
सम्बोधन (address)
TypeNoun
Rootअरि (प्रातिपदिकम्) + निषूदन (कृदन्त-प्रातिपदिकम्; √सूद् + ल्युट्)
Formपुंलिङ्गः, सम्बोधन-विभक्तिः, एकवचनम् (Masculine, Vocative, Singular); षष्ठी-तत्पुरुषः (ariṇām niṣūdanaḥ = slayer of enemies)

"Your dear young brother Aksha is killed. O scourage of enemies! I do not have the faith in them as I have in you.

A
Akṣa (Akṣakumāra)
I
Indrajit/Meghanāda (probable addressee; not named)
R
Rāvaṇa (probable speaker; not named)

FAQs

The verse shows how grief can be redirected into reliance on force; dharma would require that sorrow be guided by right counsel and justice, not merely vengeance.

After Akṣa’s death, a senior figure urges a stronger warrior to act, expressing reliance on him over others.

Dependability in battle (as perceived by the speaker), though it is framed within the rākṣasa drive to retaliate.