Previous Verse
Next Verse

Shloka 52

इन्द्रजित्प्रेषणम्—ब्रह्मास्त्रबन्धः, हनूमद्ग्रहणं, रावणसभाप्रवेशः

Indrajit’s Deployment—Brahmāstra Binding, Hanuman’s Capture, Entry into Ravana’s Court

हन्यमानस्ततः क्रूरै राक्षसैः काष्ठमुष्टिभिः।समीपं राक्षसेन्द्रस्य प्राकृष्यत स वानरः।।।।

hanyamānas tataḥ krūrai rākṣasaiḥ kāṣṭha-muṣṭibhiḥ |

samīpaṃ rākṣasendrasya prākṛṣyata sa vānaraḥ ||

പിന്നീട് ക്രൂരരായ രാക്ഷസർ കട്ടികളും മുഷ്ടികളും കൊണ്ട് അടിക്കുമ്പോൾ, ആ വാനരനെ വലിച്ചിഴച്ച് രാക്ഷസേന്ദ്രന്റെ സമീപത്തേക്ക് കൊണ്ടുവന്നു.

hanyamānaḥbeing beaten
hanyamānaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Roothan (धातु)
Formशानच्-प्रत्ययान्त वर्तमानकाले कर्मणि कृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘being struck’
tataḥthen
tataḥ:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatas (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय, temporal adverb
krūraiḥby cruel (ones)
krūraiḥ:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootkrūra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; qualifies rākṣasaiḥ
rākṣasaiḥby rakshasas
rākṣasaiḥ:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootrākṣasa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
kāṣṭhamuṣṭibhiḥwith sticks and fists
kāṣṭhamuṣṭibhiḥ:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootkāṣṭha-muṣṭi (प्रातिपदिक)
Formद्वन्द्व-समास (kāṣṭhaiḥ ca muṣṭibhiḥ ca), तृतीया, बहुवचन; instrument
samīpamnear
samīpam:
Gati/Karma (गति/कर्म)
TypeNoun
Rootsamīpa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; goal (to near-ness)
rākṣasendrasyaof the demon-king
rākṣasendrasya:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootrākṣasa-indra (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास, पुंलिङ्ग, षष्ठी (Genitive), एकवचन
prākṛṣyatawas dragged
prākṛṣyata:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootpra-ā-kṛṣ (धातु)
Formलङ् (Imperfect), कर्मणि-प्रयोग (passive sense), प्रथम-पुरुष, एकवचन
saḥthat
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
vānaraḥmonkey
vānaraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvānara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; apposition to saḥ

The cruel ogres hit Hanuman with sticks and fists and dragged him to the presence of the demon lord.

H
Hanumān
R
rākṣasas
R
Rāvaṇa (rākṣasendra)

FAQs

The contrast between adharma and dharma is sharp: the rākṣasas use cruel violence, while Hanumān’s dharmic strength is shown by controlled response and steadfast purpose.

Rākṣasas physically assault and drag Hanumān toward Rāvaṇa’s presence.

Courage under suffering: Hanumān remains unbroken despite assault.