Previous Verse
Next Verse

Shloka 24

इन्द्रजित्प्रेषणम्—ब्रह्मास्त्रबन्धः, हनूमद्ग्रहणं, रावणसभाप्रवेशः

Indrajit’s Deployment—Brahmāstra Binding, Hanuman’s Capture, Entry into Ravana’s Court

आयान्तं सरथं दृष्ट्वा तूर्णमिन्द्रजितं कपिः।विननाद महानादं व्यवर्धत च वेगवान्।।।।

āyāntaṃ sarathaṃ dṛṣṭvā tūrṇam indrajitaṃ kapiḥ | vinanāda mahānādaṃ vyavardhata ca vegavān ||

രഥത്തിൽ അതിവേഗം അടുത്തുവരുന്ന ഇന്ദ്രജിത്തിനെ കണ്ടപ്പോൾ, വായുവേഗനായ കപി തന്റെ ശരീരം വിപുലമാക്കി മഹാനാദത്തോടെ ഗർജിച്ചു.

आयान्तम्coming
आयान्तम्:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Rootआ + √या (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (present participle), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
सरथम्with his chariot
सरथम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootस + रथ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; उपपद-तत्पुरुष: रथेन सह (with chariot)
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Root√दृश् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund), ‘having seen’
तूर्णम्swiftly
तूर्णम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतूर्णम् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb: swiftly)
इन्द्रजितम्Indrajit
इन्द्रजितम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootइन्द्रजित् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
कपिःthe monkey (Hanuman)
कपिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकपि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
विननादroared
विननाद:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवि + √नद् (धातु)
Formलिट् (perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
महानादम्a great roar
महानादम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमहा + नाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारय: महान् नादः
व्यवर्धतgrew/enlarged
व्यवर्धत:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootवि + अव + √वृध् (धातु)
Formलङ् (imperfect/past), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय
वेगवान्swift/impetuous
वेगवान्:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootवेगवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; मतुप्-प्रत्ययान्त विशेषण

Hanuman of very high speed enlarged his body and roared, perceiving Indrajit's chariot coming swiftly.

H
Hanuman
I
Indrajit
C
chariot

FAQs

Dharma in service includes fearless readiness. Hanuman’s controlled display of power supports a righteous mission rather than personal domination.

Indrajit rushes toward Hanuman in a chariot; Hanuman responds by enlarging his form and roaring to meet the threat head-on.

Courage and steadfast resolve—Hanuman’s readiness to confront danger without retreat.