Previous Verse
Next Verse

Shloka 72

अभिज्ञानप्रदानम्

The Token of Recognition (Chūḍāmaṇi) and the Crow Episode Recalled

हर्षेण महता युक्तः सीतादर्शनजेन सः।हृदयेन गतो रामं शरीरेण तु विष्ठितः।।5.38.72।।

harṣeṇa mahatā yuktaḥ sītā-darśana-jena saḥ |

hṛdayena gato rāmaṃ śarīreṇa tu viṣṭhitaḥ ||5.38.72||

സീതാദർശനത്തിൽ നിന്നുയർന്ന മഹാനന്ദത്തിൽ നിറഞ്ഞ അവൻ ശരീരത്തോടെ അവിടെ തന്നെ നിന്നിരുന്നുവെങ്കിലും, ഹൃദയത്തോടെ രാമന്റെ അടുക്കൽ എത്തിക്കഴിഞ്ഞിരുന്നു.

हर्षेणwith joy
हर्षेण:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootहर्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन
महताgreat
महता:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (हर्षेण)
युक्तःendowed/connected
युक्तः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootयुज् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle) 'yukta'; पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्तृविशेषण
सीतादर्शनजेनborn of seeing Sita
सीतादर्शनजेन:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootसीता+दर्शन+ज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; समासः तत्पुरुषः (सीतायाः दर्शनात् जातः)
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
हृदयेनwith (his) heart/mind
हृदयेन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootहृदय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; करणभावे (by heart/mind)
गतःwent
गतः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle) 'gata'; पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्तरि प्रयोगः
रामम्to Rama
रामम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
शरीरेणwith the body
शरीरेण:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootशरीर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
तुbut
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय (particle), विरोध/विशेषार्थक (but/however)
विष्ठितःremained/stood
विष्ठितः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootवि+स्था (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past participle) 'viṣṭhita'; पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्तरि प्रयोगः

"Crossing the ocean and entering Lanka are difficult. But I accomplished it. Hence my proposal.

H
Hanuman
S
Sita
R
Rama

FAQs

Dharma as unwavering commitment: even amid success, Hanuman’s inner focus remains on completing duty to Rama truthfully and promptly.

After meeting Sita and receiving the token, Hanuman’s attention turns inward toward returning to Rama with the news.

Ekāgratā (single-minded focus) and devotion-driven discipline.