Previous Verse
Next Verse

Shloka 70

अभिज्ञानप्रदानम्

The Token of Recognition (Chūḍāmaṇi) and the Crow Episode Recalled

प्रतिगृह्य ततो वीरो मणिरत्नमनुत्तमम्।अङ्गुल्या योजयामास न ह्यस्य प्राभवद्भुजः।।5.38.70।।

pratigṛhya tato vīro maṇi-ratnam anuttamam |

aṅgulyā yojayāmāsa na hy asya prābhavad bhujaḥ ||5.38.70||

പിന്നീട് ആ വീരൻ അതുല്യമായ ആ മണിരത്നം സ്വീകരിച്ച് തന്റെ വിരലിൽ അണിഞ്ഞു; കാരണം അത് അവന്റെ ഭുജത്തിൽ ചേരുകയില്ലായിരുന്നു.

pratigṛhyahaving accepted
pratigṛhya:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootprati√grah (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय (gerund/absolutive)
tataḥthen
tataḥ:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
vīraḥthe hero
vīraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvīra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
maṇi-ratnamthe precious gem
maṇi-ratnam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootmaṇi + ratna (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मधारयः (jewel-gem)
anuttamamunsurpassed
anuttamam:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootanuttama (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषण (qualifier of maṇiratnam)
aṅgulyāon/with the finger
aṅgulyā:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootaṅgulī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
yojayāmāsaplaced/fastened
yojayāmāsa:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootyuj (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; णिच्-प्रयोग (causative stem: 'caused to be joined/placed')
nanot
na:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय
hiindeed
hi:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formनिपात (emphasis)
asyaof him
asya:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
prābhavatwas fitting/sufficient
prābhavat:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootpra√bhū (धातु)
Formलङ् (Imperfect/Past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; अर्थे: 'was sufficient/fit'
bhujaḥ(his) arm
bhujaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbhuja (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

Hanuman stood there physically, with great joy gazing at Sita, but mentally he was with Rama.

H
Hanuman
C
Cūḍāmaṇi (jewel)

FAQs

Dharma as careful stewardship: Hanuman treats the entrusted token with practical care, preserving it as evidence for truth.

After receiving Sita’s jewel, Hanuman adjusts it to a safe, fitting place (his finger) for carrying it back.

Trustworthiness and attentiveness in carrying a sacred/important trust.