Previous Verse
Next Verse

Shloka 62

अभिज्ञानप्रदानम्

The Token of Recognition (Chūḍāmaṇi) and the Crow Episode Recalled

ममः प्रियतरो नित्यं भ्राता रामस्य लक्ष्मणः।।5.38.62।।नियुक्तो धुरि यस्यां तु तामुद्वहति वीर्यवान्।

mama priyataraḥ nityaṃ bhrātā rāmasya lakṣmaṇaḥ ||5.38.62||

niyukto dhuri yasyāṃ tu tām udvahati vīryavān |

രാമന്റെ സഹോദരനായ ലക്ഷ്മണൻ എനിക്ക് എപ്പോഴും അത്യന്തം പ്രിയൻ. ഏതു ധർമ്മകർതവ്യഭാരവും ഏൽപ്പിക്കപ്പെട്ടാൽ ആ വീരൻ അതു വഹിച്ച് നിർവഹിക്കുന്നു.

mamamy/to me
mama:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootasmad (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formसर्वनाम, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; ‘of me/to me’ (possessive genitive)
priyataraḥdearer
priyataraḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootpriya (प्रातिपदिक) + -tara (तद्धित, comparative)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तरप्-प्रत्ययान्त तुलनात्मक-विशेषणम् (comparative)
nityamalways
nityam:
Kāla-adhikaraṇa (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootnitya (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभावेन क्रियाविशेषणरूपेण प्रयुक्तम्; नपुंसकलिङ्गे द्वितीया-एकवचनम् अव्ययवत् (adverbial accusative)
bhrātābrother
bhrātā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootbhrātṛ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
rāmasyaof Rama
rāmasya:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootrāma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
lakṣmaṇaḥLakshmana
lakṣmaṇaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootlakṣmaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
niyuktaḥentrusted
niyuktaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootniyukta (प्रातिपदिक; √yuj धातोः क्त, उपसर्गः ni-)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त कृदन्तः: ‘appointed/entrusted’
dhuriin the burden/task
dhuri:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootdhur (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; अधिकरणम्
yasyāmin which
yasyām:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootyad (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; सम्बन्धसूचक-यत्-शब्दः (‘in which’)
tuindeed/and
tu:
Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formनिपातः (contrast/emphasis)
tāmthat (task)
tām:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्मपदम्
udvahaticarries out
udvahati:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√vah (धातु) उपसर्गः ud-
Formलट्-लकारः (present), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचन; ‘carries out/bears’
vīryavānvaliant
vīryavān:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootvīrya (प्रातिपदिक) + -vant (तद्धित)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम्

"Rama's brother Lakshmana is always dear to me. Heroic Lakshmana will discharge whichever responsibility is entrusted to him.

L
Lakṣmaṇa
R
Rāma
S
Sītā

FAQs

Steadfast duty (niyoga): accepting responsibility and completing it faithfully is a key mark of dharma.

Sītā praises Lakṣmaṇa while sending her message, highlighting his reliability in carrying responsibilities.

Lakṣmaṇa’s dependability and perseverance in service.