Previous Verse
Next Verse

Shloka 55

रामलक्षणवर्णनम्

Description of Rama and Lakshmana; Alliance Narrative to Sita

ततस्ते मार्गमाणा वै सुग्रीववचनातुराः।चरन्ति वसुधां कृत्स्नां वयमन्ये च वानराः।।।।

tatas te mārgamāṇā vai sugrīvavacanāturāḥ | caranti vasudhāṃ kṛtsnāṃ vayam anye ca vānarāḥ ||

അതിനുശേഷം സുഗ്രീവന്റെ ആജ്ഞ പാലിക്കുവാൻ ആകാംക്ഷയോടെ അവർയും ഞങ്ങളായ മറ്റു വാനരന്മാരും കൂടി, അന്വേഷിച്ചുകൊണ്ട് സർവ്വ ഭൂമിയിലും സഞ്ചരിച്ചു.

ततःthen
ततः:
Kāla (काल)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय, कालवाचक (temporal adverb)
तेthey
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन (pronoun)
मार्गमाणाःsearching
मार्गमाणाः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootमार्ग् (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकाले कृदन्त (Present Active Participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘searching’
वैindeed
वै:
Sambandha/Emphasis (निपात)
TypeIndeclinable
Rootवै (निपात)
Formअव्यय, निपात (emphatic particle)
सुग्रीववचनातुराःeager for Sugriva's command
सुग्रीववचनातुराः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसुग्रीव-वचन-आतुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; समासः—सुग्रीवस्य वचनम् (षष्ठी-तत्पुरुष) + आतुर (तत्पुरुष/कर्मधारय-भाव: ‘वचने आतुराः’)
चरन्तिwander / move about
चरन्ति:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootचर् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद
वसुधाम्the earth
वसुधाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवसुधा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
कृत्स्नाम्entire
कृत्स्नाम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootकृत्स्न (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; वसुधाम् इति विशेषण
वयम्we
वयम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
अन्येothers
अन्ये:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय, समुच्चयार्थक-निपात (conjunction)
वानराःmonkeys/vanaras
वानराः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवानर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

"Following Sugriva's orders, we, the monkeys, since then are moving about searchingthe entire earth eager to find you or to carry out Sugriva's orders.

S
Sugriva
H
Hanuman
V
Vanaras
E
Earth (vasudhā)

FAQs

Dharma is perseverance in a righteous task: fulfilling an entrusted mission through sustained effort, not abandoning it midway.

Hanumān explains the ongoing nature of the search: vanaras have been traversing the world to find Sītā.

Udyama (diligent effort): the searchers remain energetically committed to Sugrīva’s order.