Previous Verse
Next Verse

Shloka 37

रामलक्षणवर्णनम्

Description of Rama and Lakshmana; Alliance Narrative to Sita

ततस्त्वद्गात्रशोभीनि रक्षसा ह्रियमाणया।यान्याभरणजालानि पातितानि महीतले।।5.35.37।।तानि सर्वाणि रामाय आनीय हरियूथपाः।संहृष्टा दर्शयामासुर्गतिं तु न विदुस्तव।।5.35.38।।

tatastvadgātraśobhīni rakṣasā hriyamāṇayā | yānyābharaṇajālāni pātitāni mahītale || tāni sarvāṇi rāmāya ānīya hariyūthapāḥ | saṃhṛṣṭā darśayāmāsur gatiṃ tu na vidus tava ||

അപ്പോൾ രാക്ഷസൻ നിന്നെ അപഹരിച്ച് കൊണ്ടുപോകുമ്പോൾ, നിന്റെ അവയവങ്ങളെ ശോഭിപ്പിച്ചിരുന്ന അനേകം ആഭരണങ്ങൾ ഭൂമിയിൽ വീണു. വാനരസേനയുടെ യൂഥപതികൾ അവയെല്ലാം ശേഖരിച്ച് സന്തോഷത്തോടെ രാമനോട് കൊണ്ടുവന്ന് കാണിച്ചു; എന്നാൽ നിന്റെ വാസസ്ഥാനം അവർ അറിഞ്ഞില്ല.

ततःthen
ततः:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय, क्रियाविशेषण
त्वद्गात्रशोभीनिadorning your limbs
त्वद्गात्रशोभीनि:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + गात्र + शोभिन् (प्रातिपदिक)
Formसमास: त्वद्-गात्र-शोभिन् (तत्पुरुष; ‘त्वद्गात्राणि शोभयन्ति’), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; ‘आभरणजालानि’ इत्यस्य विशेषण
रक्षसाby the demon
रक्षसा:
Kartr (कर्ता)
TypeNoun
Rootरक्षस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; करण/कर्तृ
ह्रियमाणयाwhile being carried away
ह्रियमाणया:
Sahakari (सहकारी)
TypeAdjective
Rootहृ (धातु)
Formकृदन्त: शानच् (present passive participle), स्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; ‘त्वम्’ (सीता) इत्यस्य विशेषण; ‘when you were being carried away’
यानिwhich/that (those)
यानि:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; सम्बन्धसूचक (relative)
आभरणजालानिclusters/sets of ornaments
आभरणजालानि:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootआभरण + जाल (प्रातिपदिक)
Formसमास: आभरण-जाल (तत्पुरुष; ‘आभरणाणां जालम्’), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन
पातितानिdropped/fallen
पातितानि:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootपत् (धातु)
Formकृदन्त: क्त (past passive participle, causative sense possible), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन; ‘आभरणजालानि’ इत्यस्य विशेषण
महीतलेon the ground
महीतले:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootमही + तल (प्रातिपदिक)
Formसमास: मही-तल (तत्पुरुष; ‘महीयाः तलम्’), नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th case), एकवचन; अधिकरण
तानिthose (ornaments)
तानि:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; कर्म
सर्वाणिall
सर्वाणि:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; ‘तानि’ इत्यस्य विशेषण
रामायto Rama
रामाय:
Sampradana (सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी, एकवचन; सम्प्रदान
आनीयhaving brought
आनीय:
Purvakala (पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootआ + नी (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund) from आ-नी (to bring), अव्ययभाव; ‘having brought’
हरियूथपाःleaders of monkey troops
हरियूथपाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootहरि + यूथप (प्रातिपदिक)
Formसमास: हरि-यूथप (तत्पुरुष; ‘हरीणां यूथपाः’), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
संहृष्टाःdelighted
संहृष्टाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootसम् + हृष् (धातु)
Formकृदन्त: क्त (past participle; ‘delighted’), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘हरियूथपाः’ इत्यस्य विशेषण
दर्शयामासुःshowed
दर्शयामासुः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formधातु: दृश् (to show) causative (णिच्) ‘दर्शय-’, लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपद
गतिम्whereabouts/going
गतिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootगति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्म
तुbut
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय, निपात (particle)
not
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय, निषेध (negation particle)
विदुःknew
विदुः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootविद् (धातु)
Formधातु: विद् (to know), लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन, परस्मैपद
तवyour
तव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, षष्ठी, एकवचन; सम्बन्ध
S
Sītā
R
Rāma
R
Rākṣasa (Rāvaṇa implied)
H
Hari-yūthapāḥ (Vānara troop leaders)
O
Ornaments (ābharaṇāni)
E
Earth/ground (mahītala)

FAQs

Dharma as diligent service: the Vānaras act responsibly by collecting and presenting evidence to aid the righteous search, even when full knowledge is unavailable.

Hanumān recounts how Sītā’s fallen ornaments were found and brought to Rāma, offering proof of the abduction though not revealing her location.

Collective devotion and initiative of the Vānara leaders—eagerness to help Rāma with whatever clues can be obtained.