Previous Verse
Next Verse

Shloka 36

रामलक्षणवर्णनम्

Description of Rama and Lakshmana; Alliance Narrative to Sita

स श्रुत्वा वानरेन्द्रस्तु लक्ष्मणेनेरितं वचः।तदासीन्निष्प्रभोऽत्यर्थं ग्रहग्रस्त इवांशुमान्।।।।

sa śrutvā vānarendrastu lakṣmaṇenīritaṃ vacaḥ | tadāsīn niṣprabho ’tyarthaṃ grahagrasta ivāṃśumān ||

ലക്ഷ്മണൻ ഉച്ചരിച്ച വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ വാനരേന്ദ്രനായ സുഗ്രീവൻ അത്യന്തം നിഷ്പ്രഭനായി—ഗ്രഹഗ്രസ്തനായ അംശുമാൻ (സൂര്യൻ) പോലെ.

सःhe (Sugriva)
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Purvakala (पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; ‘having heard’
वानरेन्द्रःthe lord of monkeys
वानरेन्द्रः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवानर + इन्द्र (प्रातिपदिक)
Formसमास: वानर-इन्द्र, पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तुbut/indeed
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय, निपात (particle), विरोध/विशेषार्थ
लक्ष्मणेनby Lakshmana
लक्ष्मणेन:
Kartr (कर्ता)
TypeNoun
Rootलक्ष्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; कर्तृ/करण
ईरितम्spoken/uttered
ईरितम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootईर् (धातु)
Formकृदन्त: क्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘वचः’ इत्यस्य विशेषण
वचःwords/speech
वचः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवचस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कर्म
तदाthen
तदा:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय, कालवाचक क्रियाविशेषण (temporal adverb)
आसीत्became/was
आसीत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formधातु: अस् (to be), लङ् (Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
निष्प्रभःlustreless
निष्प्रभः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootनिष्प्रभ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (of subject)
अत्यर्थम्exceedingly
अत्यर्थम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअत्यर्थम् (अव्यय)
Formअव्यय, क्रियाविशेषण (intensifier adverb)
ग्रहग्रस्तःseized by an eclipse/planet
ग्रहग्रस्तः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootग्रह + ग्रस्त (प्रातिपदिक)
Formसमास: ग्रह-ग्रस्त (तत्पुरुष; ‘ग्रहैः ग्रस्तः’), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; उपमा-विशेषण
इवlike/as if
इव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formअव्यय, उपमावाचक निपात (comparative particle)
अंशुमान्the sun
अंशुमान्:
Upamana (उपमान)
TypeNoun
Rootअंशुमत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; उपमान (standard of comparison)

"Having heard the words of Lakshmana, the king of vanaras became extremely lustreless like the Sun overshadowed by the planet Rahu.

S
Sugrīva
L
Lakṣmaṇa
V
Vānaras
S
Sun (Āṃśumān)
G
Graha (eclipse-causing planet, traditional imagery)

FAQs

Dharma includes accountability: Sugrīva’s loss of radiance reflects the moral weight of hearing Rāma’s suffering and recognizing the urgency of righteous assistance.

After Lakṣmaṇa conveys Rāma’s grief, Sugrīva is shaken and visibly distressed, compared to the eclipsed sun.

Sugrīva’s capacity for remorse and seriousness when confronted with the consequences of delay or neglect.