Previous Verse
Next Verse

Shloka 32

भरद्वाजाश्रमप्राप्तिः

Arrival at Bharadvāja’s Hermitage and Counsel toward Citrakūṭa

प्रविविक्तमहं मन्ये तं वासं भवतस्सुखम्।इह वा वनवासाय वस राम मया सह।।।।

praviviktaṁ ahaṁ manye taṁ vāsaṁ bhavatas sukham |

iha vā vanavāsāya vasa rāma mayā saha || 2.54.32 ||

നിനക്കു ആ ഏകാന്തവാസം സുഖകരമാകും എന്നു ഞാൻ കരുതുന്നു; അല്ലെങ്കിൽ, ഹേ രാമാ, വനവാസകാലം ഇവിടെ തന്നെ എന്റെ കൂടെ വസിക്കൂ.

प्रविविक्तम्very secluded
प्रविविक्तम्:
Karma-viśeṣaṇa (कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootप्र + विविक्त (वि-विच्/विविच् धातु + क्त/क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त/विशेषण; नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd), एकवचन; वासम् इत्यस्य विशेषण
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन
मन्येI think
मन्ये:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootमन् (धातु)
Formलट्-लकार (present); आत्मनेपद; उत्तमपुरुष (1st), एकवचन
तम्that
तम्:
Karma-viśeṣaṇa (कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुल्लिङ्ग; द्वितीया (2nd), एकवचन; वासम् इत्यस्य विशेषण
वासम्dwelling, abode
वासम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवास (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
भवतःof you, your
भवतः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootभवत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुल्लिङ्ग; षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन
सुखम्comfortable, pleasant
सुखम्:
Phala (फल)
TypeNoun
Rootसुख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd) (फल/विशेष्य), एकवचन; वासम् इत्यस्य फलरूपेण
इहhere
इह:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक
वाor
वा:
Vikalpa (विकल्प)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formअव्यय; विकल्प (disjunctive particle: 'or')
वनवासायfor forest-dwelling (exile)
वनवासाय:
Sampradāna/Prayojana (सम्प्रदान/प्रयोजन)
TypeNoun
Rootवन + वास (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष समास (वनस्य वासः); पुल्लिङ्ग; चतुर्थी (4th/सम्प्रदान), एकवचन; प्रयोजनार्थ (for the purpose of)
वसdwell, stay
वस:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootवस् (धातु)
Formलोट्-लकार (imperative); परस्मैपद; मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन
रामO Rama
राम:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; सम्बोधन (8th), एकवचन
मयाwith me
मया:
Sahakāraka (सहकारक)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; तृतीया (3rd/सह), एकवचन
सहwith
सह:
Sahakāraka (सहकारक)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formअव्यय; सहार्थक ('with')

O Rama, I think you will enjoy your stay there in a solitary place. Or else, you may live with me here during the period of banishment.

B
Bharadvāja
R
Rāma

FAQs

Atithi-dharma (duty to guests) and compassion: the sage offers shelter and counsel, supporting the righteous in adversity.

Bharadvāja advises Rāma about a suitable place to live during exile and also offers his own hermitage as an alternative.

Hospitable care and wise guidance—Bharadvāja’s readiness to share resources for a dharmic cause.