Shloka 33

स रामं सर्वकामैस्तं भरद्वाजः प्रियातिथिम्।सभार्यं सह च भ्रात्रा प्रतिजग्राह धर्मवित्।।।।

sa rāmaṁ sarvakāmais taṁ bharadvājaḥ priyātithim |

sabhāryaṁ saha ca bhrātrā pratijagrāha dharmavit || 2.54.33 ||

ധർമ്മജ്ഞനായ ഭരദ്വാജൻ എല്ലാ വിധ আতിഥ്യസത്കാരങ്ങളാലും തന്റെ പ്രിയ അതിഥിയായ രാമനെ—ഭാര്യയോടും സഹോദരനോടും കൂടി—ആദരപൂർവ്വം സ്വീകരിച്ചു.

सःhe (that)
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम (pronoun)
रामम्Rama
रामम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootराम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
सर्वकामैःwith all desired things
सर्वकामैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootसर्वकाम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; समासः—कर्मधारयः (सर्वे च ते कामाः)
तम्that (him)
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; सर्वनाम
भरद्वाजःBharadvaja
भरद्वाजः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभरद्वाज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
प्रियातिथिम्beloved guest
प्रियातिथिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootप्रियातिथि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; समासः—कर्मधारयः (प्रियः अतिथिः)
सभार्यम्together with (his) wife
सभार्यम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootस-भार्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; समासः—अव्ययीभावः (भार्यया सह = with wife)
सहwith
सह:
Sahartha (सहार्थ/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्यय)
Formअव्यय; उपसर्गसदृश-निपातः/संबन्धसूचकः (particle meaning 'with')
and
:
Samuccaya (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक-निपातः (conjunction)
भ्रात्राwith (his) brother
भ्रात्रा:
Sahakari (सहकारी/सह)
TypeNoun
Rootभ्रातृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
प्रतिजग्राहreceived / welcomed
प्रतिजग्राह:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्रति√ग्रह् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; धातु: √ग्रह् (to receive), उपसर्ग: प्रति
धर्मवित्knower of dharma
धर्मवित्:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootधर्मविद् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (धर्मं वेत्ति इति)

Bharadwaja, who knows his duty honoured Rama, his beloved guest with his consort and brother by extending all kinds of hospitality.

B
Bharadvāja
R
Rāma
S
Sītā
L
Lakṣmaṇa

FAQs

Atithi-dharma: receiving guests with honour and full-hearted generosity is presented as a hallmark of righteous conduct.

Rāma, Sītā, and Lakṣmaṇa arrive at Bharadvāja’s hermitage, and the sage formally welcomes them.

Bharadvāja’s dutiful generosity—he embodies dharma through respectful hospitality.