Shloka 18

शबरी-आश्रम-प्रवेशः

Rama and Lakshmana at Sabari’s Hermitage

Devanagari script

एवमुक्तस्स धर्मात्मा शबर्या शबरीमिदम्।राघवः प्राह विज्ञाने तां नित्यमबहिष्कृताम्।।।।

Transliteration

evam uktaḥ sa dharmātmā śabaryā śabarīm idam | rāghavaḥ prāha vijñāne tāṃ nityam abahiṣkṛtām ||

Translation

ശബരി ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ ധർമ്മാത്മാവായ രാഘവൻ, സദാ സത്യജ്ഞാനത്തിൽ സ്ഥാപിതയും ജ്ഞാനത്തിൽ നിന്ന് ഒരിക്കലും ഒഴിവാക്കപ്പെടാത്തവളുമായ ശബരിയോട് വിവേകത്തോടെ സംസാരിച്ചു.

Word by Word

• दनोः: of Danu
• दनोः: सम्बन्ध (Sambandha)
• Type: Noun
• Root: danu (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन

• सकाशात्: from (the presence of)
• सकाशात्: अपादान (Apādāna)
• Type: Noun
• Root: sakāśa (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/Ablative), एकवचन; उपपद-प्रयोग (postposition-like: ‘from near/from’)

• तत्त्वेन: truly/in reality
• तत्त्वेन: करण/प्रकार (Karaṇa/Prakāra)
• Type: Noun
• Root: tattva (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; ‘in truth/according to reality’ (instrumental of manner)

• प्रभावम्: power/majesty
• प्रभावम्: कर्म (Karma)
• Type: Noun
• Root: prabhāva (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• ते: your
• ते: सम्बन्ध (Sambandha)
• Type: Noun
• Root: tvad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी, एकवचन

• महात्मनः: of the great-souled one
• महात्मनः: सम्बन्ध (Sambandha)
• Type: Noun
• Root: mahātman (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन

• श्रुतम्: heard of
• श्रुतम्: विशेषण (Viśeṣaṇa)
• Type: Adjective
• Root: श्रु (धातु) + kta (क्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘heard’ (as predicate/attribute of प्रभावम्)

• प्रत्यक्षम्: directly
• प्रत्यक्षम्: क्रियाविशेषण (Adverbial)
• Type: Adjective
• Root: pratyakṣa (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; क्रियाविशेषणवत् (adverbially: ‘directly’)

• इच्छामि: I desire
• इच्छामि: क्रिया (Kriyā)
• Type: Verb
• Root: इष् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), उत्तमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• सन्द्रष्टुम्: to see
• सन्द्रष्टुम्: प्रयोजन (Prayojana)
• Type: Verb
• Root: सम्-दृश् (धातु) + तुमुन् (तुम्)
• Form: तुमुन्-प्रत्ययान्त कृदन्त (infinitive), उद्देश्य (purpose)

• यदि: if
• यदि: सम्बन्ध (Condition)
• Type: Indeclinable
• Root: yadi (अव्यय)
• Form: शर्तार्थक-अव्यय (conditional conjunction: ‘if’)

• मन्यसे: you think/approve
• मन्यसे: क्रिया (Kriyā)
• Type: Verb
• Root: मन् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), मध्यमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद

Context

I have heard from great Danu about your power. If you agree, I would like to see this power in person.

Characters & Entities

• Raghava (Rama)
• Śabarī

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma honors inner realization over social status: one established in true knowledge is worthy of respect and dialogue.

What is the narrative situation?

After Śabarī’s words, the narration shifts to Rama responding to her.

Which character virtue is emphasized?

Rama’s fairness and reverence toward genuine spiritual attainment.