Previous Verse
Next Verse

Shloka 32

पञ्चाप्सरो-सरः कथनम् तथा अगस्त्याश्रममार्गनिर्देशः

Panchapsara Lake Account and Directions to Agastya

न तु जानामि तं देशं वनस्यास्य महत्तया।।।।कुत्राश्रमपदं रम्यं महर्षेस्तस्य धीमतः।

na tu jānāmi taṃ deśaṃ vanasyāsya mahattayā | kutrāśramapadaṃ ramyaṃ maharṣes tasya dhīmataḥ ||

എന്നാൽ ഈ വനത്തിന്റെ മഹത്ത്വം അത്യന്തം വലുതായതിനാൽ, ആ ധീമാനായ മഹർഷിയുടെ മനോഹരമായ ആശ്രമസ്ഥലം എവിടെയെന്ന് എനിക്ക് അറിയുന്നില്ല.

not
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formअव्यय (negation particle)
तुbut
तु:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय (contrastive particle)
जानामिI know
जानामि:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootज्ञा (धातु)
Formलट् (present), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन
तम्that
तम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, द्वितीया एकवचन; देशम् इति विशेषणम्
देशम्place, region
देशम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootदेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/accusative), एकवचन
वनस्यof the forest
वनस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootवन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/genitive), एकवचन
अस्यof this
अस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी एकवचन
महत्तयाdue to vastness
महत्तया:
Hetu (हेतु)
TypeNoun
Rootमहत्त्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/instrumental), एकवचन; हेतौ/कारणे (because of)
कुत्रwhere
कुत्र:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootकुत्र (अव्यय)
Formअव्यय (interrogative adverb of place)
आश्रमपदम्hermitage-site
आश्रमपदम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootआश्रम+पद (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (आश्रमस्य पदम् = abode/site)
रम्यम्pleasant
रम्यम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootरम्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया एकवचन; आश्रमपदम् इति विशेषणम्
महर्षेःof the great sage
महर्षेः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमहर्षि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/genitive), एकवचन; कर्मधारय-समासः (महान् ऋषिः)
तस्यof that
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पुंलिङ्ग, षष्ठी एकवचन
धीमतःof the wise
धीमतः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootधीमत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/genitive), एकवचन; महर्षेः इति विशेषणम्

I am unable to locate the sacred hermitage of that sagacious sage due to the vastness of this forest.

R
Rāma
S
Sutīkṣṇa
A
Agastya (implied by context as the sought sage)
F
forest (Araṇya)

FAQs

Dharma here is humility and truthfulness: Rāma openly admits his limitation and seeks proper guidance rather than acting on assumption.

In the Daṇḍaka forest, Rāma tells Sutīkṣṇa he cannot locate the sage’s hermitage because the forest is immense.

Rāma’s modesty and sincerity (satya-vacana): he states facts plainly and respectfully asks for direction.