Adhyaya 71

Verse 1

ययातिरुवाच । यत्त्वया सर्वमाख्यातं धर्माधर्ममनुत्तमम् । शृण्वतोऽथ मम श्रद्धा पुनरेव प्रवर्तते

യയാതി പറഞ്ഞു—ധർമ്മവും അധർമ്മവും വേർതിരിച്ചു കാണിക്കുന്ന അനുത്തമമായ എല്ലാം നിങ്ങൾ പറഞ്ഞതു കേൾക്കുമ്പോൾ എന്റെ ശ്രദ്ധ വീണ്ടും ഉണരുന്നു.

Verse 2

देवानां लोकसंस्थानां वद संख्याः प्रकीर्तिताः । यस्य पुण्यप्रसंगेन येन प्राप्तं च मातले

ഹേ മാതലി! ദേവലോകങ്ങളുടെ പ്രസിദ്ധമായ സംഖ്യകളും അവയുടെ ക്രമവ്യവസ്ഥയും പറയുക—ആരുടെ പുണ്യസംഗത്താൽ, ആരുടെ വഴി, ഈ സ്ഥിതി ലഭിച്ചു?

Verse 3

मातलिरुवाच । योगयुक्तं प्रवक्ष्यामि तपसा यदुपार्जितम् । देवानां लोकसंस्थानं सुखभोगप्रदायकम्

മാതലി പറഞ്ഞു—യോഗശാസനത്തിൽ സ്ഥാപിതമായി തപസ്സാൽ സമ്പാദിച്ച ദേവലോകങ്ങളുടെ ക്രമവ്യവസ്ഥ, സുഖവും ഭോഗവും നൽകുന്നതായതു, ഞാൻ വിവരിക്കാം.

Verse 4

धर्मभावं प्रवक्ष्यामि आयासैरर्जितं पृथक् । उपरिष्टाच्च लोकानां स्वरूपं चाप्यनुक्रमात्

ഞാൻ ധർമ്മഭാവം വിശദീകരിക്കും—പ്രയത്നത്താൽ പ്രത്യേകമായി സമ്പാദിക്കപ്പെടുന്നതിനെ; കൂടാതെ ക്രമമായി മുകളിലുള്ള ലോകങ്ങളുടെ സ്വരൂപവും പറയും।

Verse 5

तत्राष्टगुणमैश्वर्यं पार्थिवं पिशिताशिनाम् । तस्मात्सद्यो गतानां च नराणां तत्समं स्मृतम्

അവിടെ മാംസഭോജികൾക്ക് പാർത്ഥിവമായ അഷ്ടഗുണ ഐശ്വര്യം ഉണ്ടെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു; അതിനാൽ ഇപ്പോഴേ ദേഹത്യാഗം ചെയ്ത മനുഷ്യരുടെ അവസ്ഥയും അതിനോട് സമമാണെന്ന് സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു।

Verse 6

रक्षसां षोडशगुणं पार्थिवानां च तद्विधम् । एवं निरवशेषं च यच्छेषं कुलतेजसाम्

രാക്ഷസർക്കത് ഷോഡശഗുണം; ഭൂലോകരാജാക്കന്മാർക്കും അതേവിധം. ഇങ്ങനെ ശേഷിക്കുന്നതെല്ലാം കുലതേജസ്സിനോടു ബന്ധപ്പെട്ടതാണ്।

Verse 7

गंधर्वाणां च वायव्यं याक्षं च सकलं स्मृतम् । पांचभौतिकमिंद्रस्य चत्वारिंशद्गुणं महत्

ഗന്ധർവർക്കത് വായവ്യസ്വഭാവമുള്ളതെന്ന്, യക്ഷർക്കത് ആ വർഗ്ഗത്തിന്റെ സമ്പൂർണ്ണമെന്ന് സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു; ഇന്ദ്രനു അത് പഞ്ചഭൗതികവും മഹത്തുമായ നാൽപ്പതുഗുണമെന്നും പ്രഖ്യാപിക്കുന്നു।

Verse 8

सोमस्य मानसं दिव्यं विश्वेशं पांचभौतिकम् । सौम्यं प्रजापतीशानामहंकारगुणाधिकम्

സോമന്റെ മാനസജന്യ രൂപം ദിവ്യം—വിശ്വേശ്വരൻ, പഞ്ചഭൗതികൻ; സ്വഭാവത്തിൽ സൗമ്യൻ, പ്രജാപതിമാരിൽ ഈശൻ, അഹങ്കാരഗുണം അധികമായി ഉള്ളവൻ।

Verse 9

चतुष्षष्टिगुणं ब्राह्मं बौधमैश्वर्यमुत्तमम् । विष्णोः प्राधानिकं तंत्रमैश्वर्यं ब्रह्मणः पदम्

ബ്രഹ്മാവിന്റെ ഐശ്വര്യം അറുപത്തിനാലുമടങ്ങ് എന്നു കീർത്തിക്കപ്പെടുന്നു; ബുദ്ധന്റെ ഐശ്വര്യം പരമോത്തമം. വിഷ്ണുവിന്റെത് ആദിയായ പ്രധാന തന്ത്രം; ഐശ്വര്യമേ ബ്രഹ്മാവിന്റെ പരമപദം.

Verse 10

श्रीमच्छिवपुरे दिव्ये ऐश्वर्यं सर्वकामिकम् । अनंतगुणमैश्वर्यं शिवस्यात्मगुणं महत्

ദിവ്യമായ ശ്രീമത് ശിവപുരത്തിൽ സർവകാമങ്ങളും നിറവേറ്റുന്ന ഐശ്വര്യമുണ്ട്. അനന്തഗുണസമ്പന്നമായ ആ പ്രഭുത്വം തന്നെയാണ് ശിവന്റെ മഹത്തായ ആത്മഗുണം.

Verse 11

आदिमध्यांतरहितं विशुद्धं तत्त्वलक्षणम् । सर्वावभासकं सूक्ष्ममनौपम्यं परात्परम्

ആ തത്ത്വം ആദി-മധ്യ-അന്തങ്ങളില്ലാത്തത്, പരമവിശുദ്ധം, സത്യലക്ഷണം; സർവവും പ്രകാശിപ്പിക്കുന്ന സൂക്ഷ്മം, അനുപമം, പരാത്പരം.

Verse 12

सुसंपूर्णं जगद्वेषं पशुपाशाविमोक्षणम् । यो यत्स्थानमनुप्राप्तस्तस्य भोगस्तदात्मकः

ഈ (ഉപദേശം) ലോകത്തിലെ ദ്വേഷത്തെ സമ്പൂർണ്ണമായി വ്യാഖ്യാനിക്കുകയും പശുപാശബന്ധനങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള വിമോചനവും പ്രസ്താവിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഒരാൾ ഏതു നിലയിലേക്കെത്തുന്നുവോ, അവന്റെ ഭോഗം അതേ നിലയുടെ സ്വഭാവമായിരിക്കും.

Verse 13

विमानं तत्समानं च भवेदीशप्रसादतः । नानारूपाणि ताराणां दृश्यंते कोटयस्त्विमा

ഈശ്വരപ്രസാദത്താൽ ആ (ദിവ്യ) വിമാനത്തോട് സമമായ വിമാനം ലഭിക്കും. അവിടെ നാനാരൂപങ്ങളായ നക്ഷത്രങ്ങളുടെ കോടികൾ ഇങ്ങനെ ദൃശ്യമാകുന്നു.

Verse 14

अष्टविंशतिरेवं ते संदीप्ताः सुकृतात्मनाम् । ये कुर्वंति नमस्कारमीश्वराय क्वचित्क्वचित्

ഇങ്ങനെ സുകൃതാത്മാക്കൾക്കായി ഈ ഇരുപത്തെട്ട് ഫലങ്ങൾ ദീപ്തമാകുന്നു—കാലംകാലമായി ഈശ്വരനോട് നമസ്കാരം അർപ്പിക്കുന്നവർക്ക്.

Verse 15

संपर्कात्कौतुकाल्लोभात्तद्विमानं लभंति ते । नामसंकीर्तनाद्वापि प्रसंगेन शिवस्य यः

സംഗമം കൊണ്ടോ, കൗതുകം കൊണ്ടോ, ലോഭം കൊണ്ടോ അവർ ആ ദിവ്യവിമാനം പ്രാപിക്കുന്നു; അതുപോലെ, ആരെങ്കിലും പ്രസംഗവശാൽ ശിവനാമസംകീർത്തനം ചെയ്താലും അവനും അതു ലഭിക്കുന്നു।

Verse 16

कुर्याद्वापि नमस्कारं न तस्य विलयो भवेत् । इत्येता गतयस्तत्र महत्यः शिवकर्मणि

ആരെങ്കിലും വെറും നമസ്കാരം ചെയ്താലും അവനു പതനം ഉണ്ടാകില്ല; ശിവകർമ്മത്തിൽ അവിടെ ഇത്തരത്തിലുള്ള മഹത്തായ ഗതികൾ ഫലിക്കുന്നു।

Verse 17

कर्मणाभ्यंतरेणापि पुंसामीशानभावतः । प्रसंगेनापि ये कुर्युः शंकरस्मरणं नराः

കർമ്മങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുമ്പോഴും ഈശാനൻ (ശിവൻ) പ്രതി ഭക്തിഭാവത്തോടെ, പ്രസംഗവശാലും ശങ്കരനെ സ്മരിക്കുന്നവർ പുണ്യഭാഗികൾ ആകുന്നു।

Verse 18

तैर्लभ्यं त्वतुलं सौख्यं किं पुनस्तत्परायणैः । विष्णुचिंतां प्रकुर्वंति ध्यानेन गतमानसाः

അവരാൽ അതുല്യമായ സുഖം ലഭിക്കുന്നു—അപ്പോൾ പൂർണ്ണമായി അവനിൽ പരായണരായവർക്ക് എത്രയോ അധികം; ധ്യാനത്തിൽ ലീനമായ മനസ്സോടെ അവർ നിരന്തരം വിഷ്ണുചിന്തനം ചെയ്യുന്നു।

Verse 19

ते यांति परमं स्थानं तद्विष्णोः परमं पदम् । शैवं च वैष्णवं रूपमेकरूपं नरोत्तम

അവർ പരമസ്ഥാനത്തെ—വിഷ്ണുവിന്റെ പരമപദത്തെ—പ്രാപിക്കുന്നു. ഹേ നരോത്തമാ! ശൈവവും വൈഷ്ണവവും യഥാർത്ഥത്തിൽ ഒരേയൊരു സ്വരൂപമാണ്.

Verse 20

द्वयोश्च अंतरं नास्ति एकरूपमहात्मनोः । शिवाय विष्णुरूपाय शिवरूपाय विष्णवे

ഏകരൂപ മഹാത്മാക്കളായ ആ രണ്ടുപേരിലും ഭേദമില്ല—വിഷ്ണുരൂപനായ ശിവനു നമസ്കാരം, ശിവരൂപനായ വിഷ്ണുവിനു നമസ്കാരം.

Verse 21

शिवस्य हृदयं विष्णुर्विष्णोश्च हृदयं शिवः । एकमूर्तिस्त्रयो देवा ब्रह्मविष्णुमहेश्वराः

ശിവന്റെ ഹൃദയം വിഷ്ണുവാണ്; വിഷ്ണുവിന്റെ ഹൃദയം ശിവനാണ്. ബ്രഹ്മാ, വിഷ്ണു, മഹേശ്വരൻ എന്നിങ്ങനെ മൂന്നായി തോന്നിയാലും, അവർ ഒരേ മూర్తിതത്ത്വം.

Verse 22

त्रयाणामंतरं नास्ति गुणभेदाः प्रकीर्तिताः । शिवभक्तोसि राजेंद्र तथा भागवतोसि वै

ആ മൂന്നുപേരിലും യഥാർത്ഥ ഭേദമില്ല; ഗുണഭേദങ്ങൾ പറയപ്പെടുന്നതേയുള്ളു. ഹേ രാജേന്ദ്രാ! നീ ശിവഭക്തനാണ്; അതുപോലെ ഭാഗവതൻ (വിഷ്ണുഭക്തൻ) കൂടിയാണ്.

Verse 23

तेन देवाः प्रसन्नास्ते ब्रह्मविष्णुमहेश्वराः । सुप्रीता वरदा राजन्कर्मणस्तव सुव्रत

ആ കർമം മൂലം ആ ദേവന്മാർ—ബ്രഹ്മാ, വിഷ്ണു, മഹേശ്വരൻ—പ്രസന്നരായി. ഹേ രാജൻ, ഹേ സുവ്രതാ! നിന്റെ ആ പ്രവൃത്തിയാൽ അവർ അത്യന്തം തൃപ്തരായി വരദാതാക്കളായി.

Verse 24

इंद्रादेशात्समायातः सन्निधौ तव मानद । ऐंद्रमेनं पदं याहि पश्चाद्ब्राह्मं महेश्वरम्

ഇന്ദ്രന്റെ ആജ്ഞയാൽ ഇവൻ നിന്റെ സന്നിധിയിൽ എത്തിയിരിക്കുന്നു, ഹേ മാനദ. ഇവനെ ആദ്യം ഐന്ദ്രപദത്തിലേക്കു നയിക്ക; പിന്നെ ബ്രഹ്മലോകത്തിലേക്കും, ഹേ മഹേശ്വരാ.

Verse 25

वैष्णवं च प्रयाहि त्वं दाहप्रलयवर्जितम् । अनेनापि विमानेन दिव्येन सर्वगामिना

നീയും ദാഹപ്രളയമില്ലാത്ത വൈഷ്ണവലോകത്തിലേക്ക് യാത്രചെയ്യുക. എല്ലായിടത്തും പോകുന്ന ഈ ദിവ്യവിമാനത്തിലൂടെ ഗമിക്കു.

Verse 26

दिव्यमूर्तिरतो भुंक्ष्व दिव्यभोगान्मनोरमान् । समारुह्य विमानं त्वं पुष्पकं सुखगामिनम्

അതുകൊണ്ട് ദിവ്യമൂർത്തി ധരിച്ചു മനോഹരമായ ദിവ്യഭോഗങ്ങൾ അനുഭവിക്കു. പിന്നെ സുഖഗാമിയായ പുഷ്പകവിമാനത്തിൽ കയറി സുഖത്തോടെ പുറപ്പെടുക.

Verse 27

सुकर्मोवाच । एवमुक्त्वा द्विजश्रेष्ठ मौनवान्मातलिस्तदा । राजानं धर्मतत्त्वज्ञं ययातिं नहुषात्मजम्

സുകർമൻ പറഞ്ഞു—ഹേ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ, ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞിട്ട് മാതലി അപ്പോൾ ധർമ്മതത്ത്വജ്ഞനായ നഹുഷപുത്രൻ രാജാ യയാതിയുടെ സന്നിധിയിൽ മൗനിയായി നിന്നു.

Verse 71

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने मातापितृतीर्थवर्णने ययाति । चरित्रे एकसप्ततितमोऽध्यायः

ഇങ്ങനെ ശ്രീ പദ്മപുരാണത്തിലെ ഭൂമിഖണ്ഡത്തിൽ, വേനോപാഖ്യാനാന്തർഗതമായ മാതാപിതൃതീർത്ഥവർണ്ണനയും യയാതിചരിത്രവും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന എഴുപത്തൊന്നാം അധ്യായം സമാപിച്ചു.