Adhyaya 67

Verse 1

। ययातिरुवाच । अस्मद्भाग्यप्रसंगेन भवतो दर्शनं मम । संजातं शक्रसंवाह एतच्छ्रेयो ममातुलम्

യയാതി പറഞ്ഞു—എന്റെ ഭാഗ്യപ്രസംഗത്താൽ എനിക്ക് നിങ്ങളുടെ ദർശനം ലഭിച്ചു. ശക്രസംബന്ധമായ സഭയേ, ഇത് എനിക്ക് അതുല്യമായ ശ്രേയസ്സാണ്.

Verse 2

मानवा मर्त्यलोके च पापं कुर्वंति दारुणम् । तेषां कर्मविपाकं च मातले वद सांप्रतम्

മർത്ത്യലോകത്തിൽ മനുഷ്യർ ഭീകരമായ പാപങ്ങൾ ചെയ്യുന്നു. ഓ മാതലി, അവരുടെ കർമ്മഫലവിപാകം ഇപ്പോൾ തന്നെ എനിക്ക് പറയുക.

Verse 3

मातलिरुवाच । श्रूयतामभिधास्यामि पापाचारस्य लक्षणम् । श्रुते सति महज्ज्ञानमत्रलोके प्रजायते

മാതലി പറഞ്ഞു—കേൾക്കുക; പാപാചാരത്തിന്റെ ലക്ഷണങ്ങൾ ഞാൻ വിവരിക്കും. ഇത് ശ്രവിച്ചാൽ ഈ ലോകത്തിൽ മഹത്തായ ജ്ഞാനം ഉദിക്കുന്നു.

Verse 4

वेदनिंदां प्रकुर्वंति ब्रह्माचारस्य कुत्सनम् । महापातकमेवापि ज्ञातव्यं ज्ञानपंडितैः

വേദങ്ങളെ നിന്ദിക്കുകയും ബ്രഹ്മചര്യവ്രതത്തെ അപഹസിക്കുകയും ചെയ്യുന്നവർ—ജ്ഞാനപണ്ഡിതന്മാർക്കനുസരിച്ച് നിശ്ചയമായും മഹാപാതകത്തിൽ പതിക്കുന്നവരെന്നു അറിയണം।

Verse 5

साधूनामपि सर्वेषां यः पीडां हि समाचरेत् । महापातकमेवापि प्रायश्चित्ते न हि व्रजेत्

എല്ലാ സാദുക്കൾക്കും പീഡ വരുത്തുന്നവൻ മഹാപാതകത്തിൽ പതിക്കുന്നു; പ്രായശ്ചിത്തം ചെയ്താലും യഥാർത്ഥ ശുദ്ധി അവനു ലഭിക്കുകയില്ല।

Verse 6

कुलाचारं परित्यज्य अन्याचारं व्रजंति च । एतच्च पातकं घोरं कथितं कृत्यवेदिभिः

കുലാചാരം ഉപേക്ഷിച്ച് മറ്റു (അധർമ്മ) ആചാരങ്ങൾ സ്വീകരിക്കുന്നതു—ഇത് ഭയങ്കര പാതകമാണെന്ന് കൃത്യവേദികൾ പ്രസ്താവിച്ചു।

Verse 7

मातापित्रोश्च यो निंदां ताडनं भगिनीषु च । पितृस्वसृनिंदनं च तदेव पातकं ध्रुवम्

മാതാപിതാക്കളെ നിന്ദിക്കുകയും സഹോദരിമാരെ അടിക്കുകയും പിതൃസ്വസാക്കളെ (പിതാവിന്റെ സഹോദരിമാർ) ദുഷിക്കുകയും ചെയ്യുന്നവൻ—അത് നിശ്ചയമായും പാതകമാണ്।

Verse 8

संप्राप्ते श्राद्धकालेपि पंचक्रोशांतरेस्थितम् । जामातरं परित्यज्य तथा च दुहितुः सुतम्

ശ്രാദ്ധകാലം എത്തിയിട്ടും, അഞ്ചു ക്രോശത്തിനുള്ളിൽ താമസിച്ചിരുന്ന ജാമാതാവിനെ ഉപേക്ഷിച്ചു; അതുപോലെ മകളുടെ മകനെയും ത്യജിച്ചു।

Verse 9

स्वसारं चैव स्वस्रीयं परित्यज्य प्रवर्तते । कामात्क्रोधाद्भयाद्वापि अन्यं भोजयते यदा

സ്വന്തം സഹോദരിയെയും സഹോദരിയുടെ പുത്രനെയും ഉപേക്ഷിച്ച്, കാമം, ക്രോധം അല്ലെങ്കിൽ ഭയം മൂലം മറ്റൊരാളെ ഭക്ഷിപ്പിക്കുന്നവന്റെ ആചാരം നിന്ദ്യമാണ്.

Verse 10

पितरो नैव भुंजंति देवाश्चैव न भुंजते । एतच्च पातकं तस्य पितृघातसमं कृतम्

അത്തരം വ്യക്തിയുടെ അർപ്പണം പിതൃക്കൾ സ്വീകരിക്കുകയില്ല; ദേവന്മാരും സ്വീകരിക്കുകയില്ല. അവന്റെ ഈ പാപം പിതൃഹത്യയ്‌ക്ക് തുല്യമെന്ന് സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 11

दानकालेपि संप्राप्ते आगते ब्राह्मणे किल । भूरिदानं परित्यज्य कतिभ्यो हि प्रदीयते

ദാനത്തിനുള്ള യുക്തകാലം വന്നിട്ടും ബ്രാഹ്മണൻ എത്തിയിട്ടും, മഹാദാനം ഉപേക്ഷിച്ച് കുറച്ചുപേർക്കോ അല്പമായി മാത്രമോ എന്തുകൊണ്ട് നൽകുന്നു?

Verse 12

एकस्मै दीयते दानमन्येभ्योपि न दीयते । एतच्च पातकं घोरं दानभ्रंशकरं स्मृतम्

ദാനം ഒരാൾക്കു മാത്രം നൽകി മറ്റുള്ളവർക്ക് നിഷേധിച്ചാൽ, അത് ഭയങ്കര പാപം എന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു; ദാനപുണ്യം നശിപ്പിക്കുന്നതുമാണ്.

Verse 13

यजमानगृहे सेवा संस्थितान्ब्राह्मणान्निजान् । परित्यज्य हि यद्दानं न दानस्य च लक्षणम्

യജമാനന്റെ ഗൃഹത്തിൽ സേവയിൽ നിലകൊള്ളുന്ന സ്വന്തം ബ്രാഹ്മണരെ ഉപേക്ഷിച്ച് നൽകുന്ന ദാനം—അത് ദാനത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ ലക്ഷണമല്ല.

Verse 14

समाश्रितं हि यं विप्रं धर्माचारसमन्वितम् । सर्वोपायैः सुपुष्येत्तं सुदानैर्बहुभिर्नृप

ഹേ രാജാവേ! ധർമ്മാചാരസമന്വിതനായി നിന്റെ ആശ്രയം പ്രാപിച്ച ബ്രാഹ്മണനെ എല്ലാ മാർഗ്ഗങ്ങളാലും യഥോചിതമായി പോഷിക്കണം; പ്രത്യേകിച്ച് അനേകം ശ്രേഷ്ഠദാനങ്ങളാൽ അവനെ നന്നായി പരിപാലിക്കണം.

Verse 15

न गणयेन्मूर्खं विद्वांसं पोष्यो विप्रः सदा भवेत् । सर्वैः पुण्यैः समायुक्तं सुदानैर्बहुभिर्नृप

മൂഢനെ പണ്ഡിതനെന്നു കരുതി ആദരിക്കരുത്. ബ്രാഹ്മണനെ എപ്പോഴും പോഷിച്ചു സംരക്ഷിക്കണം. ഹേ രാജാവേ! അനേകം ശ്രേഷ്ഠദാനങ്ങളാൽ മനുഷ്യൻ സർവ്വപുണ്യങ്ങളാൽ യുക്തനാകുന്നു.

Verse 16

तं समभ्यर्च्य विद्वांसं प्राप्तं विप्रं सदार्हयेत् । तं हि त्यक्त्वा ददेद्दानमन्यस्मै ब्राह्मणाय वै

വന്നെത്തിയ പണ്ഡിത ബ്രാഹ്മണനെ വിധിപൂർവ്വം പൂജിച്ച് എപ്പോഴും യഥോചിതമായി ആദരിക്കണം; അവനെ അവഗണിച്ച് മറ്റൊരു ബ്രാഹ്മണന് ദാനം നൽകുന്നത് അനുചിതമാണ്.

Verse 17

दत्तं हुतं भवेत्तस्य निष्फलं नात्र संशयः । ब्राह्मणः क्षत्रियो वैश्यः शूद्रश्चापि चतुर्थकः

അവന്റെ ദാനവും ഹോമവും ഫലശൂന്യമാകുന്നു—ഇതിൽ സംശയമില്ല—അവൻ ബ്രാഹ്മണനായാലും, ക്ഷത്രിയനായാലും, വൈശ്യനായാലും, നാലാമനായ ശൂദ്രനായാലും.

Verse 18

पुण्यकालेषु सर्वेषु संश्रितं पूजयेद्द्विजम् । मूर्खं वापि हि विद्वांसं तस्य पुण्यफलं शृणु

എല്ലാ പുണ്യകാലങ്ങളിലും ആശ്രയം തേടിയ ദ്വിജനെ പൂജിക്കണം—അവൻ മൂഢനായാലും പണ്ഡിതനായാലും. അതിന്റെ പുണ്യഫലം ഇനി കേൾക്കുക.

Verse 19

अश्वमेधस्य यज्ञस्य फलं तस्य प्रजायते । कस्माद्धिकारणाद्राजञ्छक्यं प्राप्य न कारयेत्

ആ കര്‍മത്തില്‍നിന്ന് അശ്വമേധയാഗത്തിന്റെ ഫലം ഉദ്ഭവിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട്, ഹേ രാജാവേ, ശേഷിയും ഉപാധികളും ലഭിച്ചിട്ടും ഏതു കാരണത്താല്‍ അത് നടത്തിക്കൊള്ളാതിരിക്കും?

Verse 20

अन्यो विप्रः समायातस्तत्कालं श्राद्धकर्मणि । उभौ तौ पूजयेत्तत्र भोजनाच्छादनैस्ततः

ശ്രാദ്ധകര്‍മം നടക്കുന്ന അതേ സമയത്ത് മറ്റൊരു ബ്രാഹ്മണന്‍ വന്നെത്തിയാല്‍, അവിടെ ആ ഇരുവരെയും അന്നവും വസ്ത്രവും നല്‍കി യഥാവിധി ആദരിക്കണം.

Verse 21

तांबूलदक्षिणाभिश्च पितरस्तस्य हर्षिताः । श्राद्धभुक्ताय दातव्यं सदा दानं च दक्षिणा

താംബൂലവും ദക്ഷിണയും മുതലായ ദാനങ്ങളാൽ അവന്റെ പിതൃകൾ സന്തോഷിക്കുന്നു. ശ്രാദ്ധഭോജനം കഴിച്ചവന് എപ്പോഴും ദാനവും യഥോചിത ദക്ഷിണയും നൽകണം.

Verse 22

न ददेच्छ्राद्धकर्ता यो गोहत्यादि समं भवेत् । द्वावेतौ पूजयेत्तस्माच्छ्रद्धया नृपसत्तम

ഹേ നൃപശ്രേഷ്ഠാ, ശ്രാദ്ധകര്‍ത്താവ് യഥോചിത ദാനം നല്‍കാതിരുന്നാല്‍ അവന് ഗോഹത്യാദി പാപത്തോടു തുല്യമായ പാപം ലഭിക്കും. അതിനാല്‍ ശ്രദ്ധയോടെ ആ ഇരുവരെയും ആദരിക്കണം.

Verse 23

निर्द्धनत्व प्रभावाद्वै तमेकं हि प्रपूजयेत् । व्यतीपातेपि संप्राप्ते वैधृतौ च नृपोत्तम

ദാരിദ്ര്യത്തിന്റെ പ്രഭാവം ഉണ്ടായാലും ആ ഏക പരമതത്ത്വത്തെയേ ആരാധിക്കണം. ഹേ നൃപോത്തമാ, വ്യതീപാതവും വൈധൃതിയും പോലുള്ള അശുഭയോഗങ്ങൾ വന്നാലും പോലും.

Verse 24

अमावास्यां तथा राजन्क्षयाहे परपक्षके । श्राद्धमेवं प्रकर्तव्यं ब्राह्मणादि त्रिवर्णकैः

ഹേ രാജാവേ, അമാവാസ്യാദിനത്തിലും പരപക്ഷത്തിലെ ക്ഷയാഹേ (മരണതിഥി) ദിനത്തിലും ബ്രാഹ്മണാദി ത്രിവർണ്ണ ദ്വിജന്മാർ ഈവിധം ശ്രാദ്ധം നിർവഹിക്കേണ്ടതാണ്.

Verse 25

यज्ञे तथा महाराज ऋत्विजश्च प्रकारयेत् । तथा विप्राः प्रकर्तव्याः श्राद्धदानाय सर्वदा

ഹേ മഹാരാജാവേ, യജ്ഞത്തിൽ ഋത്വിജന്മാരെ യഥാവിധി നിയോഗിക്കുന്നതുപോലെ, ശ്രാദ്ധദാനത്തിനായും എപ്പോഴും യോഗ്യരായ വിപ്രന്മാരെ നിയോഗിക്കണം.

Verse 26

अविज्ञातः प्रकर्तव्यो ब्राह्मणो नैव जानता । यस्यापि ज्ञायते वंशः कुलं त्रिपुरुषं तथा

യഥാർത്ഥമായി അറിയാത്തവൻ അജ്ഞാത പശ്ചാത്തലമുള്ള ബ്രാഹ്മണനെ നിയോഗിക്കരുത്; വംശം അറിയാമെങ്കിലും അവന്റെ കുലം മൂന്നു തലമുറ വരെ പരിശോധിക്കണം.

Verse 27

आचारश्च तथा राजंस्तं विप्रं सन्निमंत्रयेत् । कुलं न ज्ञायते यस्य आचारेण विचारयेत्

ഹേ രാജാവേ, ആചാരവും കണക്കിലെടുത്ത് ആ വിപ്രനെ യഥാവിധി ക്ഷണിക്കണം; ആരുടെ കുലം അറിയപ്പെടുന്നില്ലയോ, അവനെ അവന്റെ ആചാരത്തിലൂടെ വിലയിരുത്തണം.

Verse 28

श्राद्धदाने प्रकर्तव्ये विशुद्धो मूर्ख एव हि । अविज्ञातो भवेद्विप्रो वेदवेदांगपारगः

ശ്രാദ്ധദാനം നിർവഹിക്കുമ്പോൾ ശുദ്ധനാണെങ്കിൽ മൂഢനും ഗ്രാഹ്യനാണ്; എന്നാൽ വേദ-വേദാംഗങ്ങളിൽ പാരംഗതനായ ബ്രാഹ്മണനും അജ്ഞാതൻ (അപ്രമാണിതൻ) ആണെങ്കിൽ അഗ്രാഹ്യനാകുന്നു.

Verse 29

श्राद्धदानं प्रकर्तव्यं तस्माद्विप्रं निमंत्रयेत् । आतिथ्यं तु प्रकर्तव्यमपूर्वं नृपसत्तम

അതുകൊണ്ട് ശ്രാദ്ധദാനം വിധിപൂർവ്വം നടത്തണം; അതിനായി ബ്രാഹ്മണനെ ക്ഷണിക്കണം. ഹേ നൃപശ്രേഷ്ഠാ, അതിഥിസത്കാരവും അപൂർവ്വമായ ഉദാരതയോടെ ചെയ്യേണ്ടതാണ്.

Verse 30

अन्यथा कुरुते पापी स याति नरकं ध्रुवम् । तस्माद्विप्रः प्रकर्तव्यो दाने श्राद्धे च पर्वसु

വിധിക്കു വിരുദ്ധമായി പ്രവർത്തിക്കുന്ന പാപി നിശ്ചയമായി നരകത്തിലേക്കു പോകുന്നു. അതിനാൽ ദാനത്തിലും ശ്രാദ്ധത്തിലും പർവ്വദിനങ്ങളിലും ബ്രാഹ്മണനെ വിധിപൂർവ്വം നിയോഗിച്ച് സേവിക്കണം.

Verse 31

आदौ परीक्षयेद्विप्रं श्राद्धे दाने प्रकारयेत् । नाश्नंति तस्य वै गेहे पितरो विप्रवर्जिताः

ആദ്യം ക്ഷണിക്കേണ്ട ബ്രാഹ്മണനെ പരിശോധിച്ച്, പിന്നെ ശ്രാദ്ധവും ദാനവും ശരിയായി നടത്തണം. ബ്രാഹ്മണനില്ലാതെ ചെയ്യുന്നവന്റെ വീട്ടിൽ പിതൃക്കൾ അർപ്പണം സ്വീകരിക്കുകയില്ല.

Verse 32

शापं दत्त्वा ततो यांति श्राद्धाद्विप्रविवर्जितात् । महापापी भवेत्सोपि ब्रह्मणः सदृशो यदि

ബ്രാഹ്മണരില്ലാത്ത ശ്രാദ്ധത്തിൽ നിന്ന് പിതൃക്കൾ ശാപം നൽകി പിന്നെ പുറപ്പെടുന്നു. അവൻ ബ്രഹ്മാവിനോട് സമാനനായാലും മഹാപാപിയായി മാറുന്നു.

Verse 33

पैत्राचारं परित्यज्य यो वर्तेत नरोत्तम । महापापी स विज्ञेयः सर्वधर्मबहिष्कृतः

ഹേ നരോത്തമാ, പൈതൃകാചാരം ഉപേക്ഷിച്ച് മറ്റെങ്ങനെ ജീവിക്കുന്നവനെ മഹാപാപി എന്നു അറിയണം; അവൻ സർവ്വധർമ്മമാർഗങ്ങളിൽ നിന്നു ബഹിഷ്കൃതൻ.

Verse 34

ये त्यजंति शिवाचारं वैष्णवं भोगदायकम् । निंदंति ब्राह्मणं धर्मं विज्ञेयाः पापवर्द्धनाः

ശൈവാചാരവും ഭോഗദായകമായ വൈഷ്ണവമാർഗവും ഉപേക്ഷിച്ച് ബ്രാഹ്മണരെയും ധർമ്മത്തെയും നിന്ദിക്കുന്നവർ—അവർ പാപം വർധിപ്പിക്കുന്നവരെന്നു അറിയുക.

Verse 35

ये त्यजंति शिवाचारं शिवभक्तान्द्विषंति च । हरिं निंदंति ये पापा ब्रह्मद्वेषकराः सदा

ശൈവാചാരം ഉപേക്ഷിച്ച് ശിവഭക്തരെ ദ്വേഷിക്കുകയും, പാപികൾ ഹരിയെ നിന്ദിക്കുകയും ചെയ്യുന്നവർ—അവർ സദാ പരബ്രഹ്മത്തോടു വൈരം പുലർത്തുന്നവരാണ്.

Verse 36

आचारनिंदका ये ते महापातककृत्तमाः । आद्यं पूज्यं परं ज्ञानं पुण्यं भागवतं तथा

സദാചാരത്തെ നിന്ദിക്കുന്നവർ മഹാപാതകങ്ങൾ ചെയ്യുന്നവരിലും ഏറ്റവും നികൃഷ്ടർ. എന്നാൽ പൂജ്യങ്ങളിൽ ആദ്യം പരമജ്ഞാനം; ഭാഗവതശാസ്ത്രവും പുണ്യദായകമാണ്.

Verse 37

वैष्णवं हरिवंशं वा मत्स्यं वा कूर्ममेव च । पाद्मं वा ये पूजयंति तेषां श्रेयो वदाम्यहम्

വൈഷ്ണവപുരാണം, ഹരിവംശം, മത്സ്യം, കൂർമം അല്ലെങ്കിൽ പാദ്മപുരാണം—ഇവയിൽ ഏതിനെ പൂജിക്കുന്നവർക്കും, അവരുടെ പരമശ്രേയസ്സിനെ ഞാൻ പ്രസ്താവിക്കുന്നു.

Verse 38

प्रत्यक्षं तेन वै देवः पूजितो मधुसूदनः । तस्मात्प्रपूजयेज्ज्ञानं वैष्णवं विष्णुवल्लभम्

ആ വൈഷ്ണവജ്ഞാനത്തിലൂടെ ദേവൻ മധുസൂദനൻ പ്രത്യക്ഷമായി പൂജിക്കപ്പെടുന്നു. അതിനാൽ വിഷ്ണുവിന് പ്രിയമായ ആ വൈഷ്ണവജ്ഞാനത്തെ മഹാദരവോടെ ആദരിച്ച് പൂജിക്കണം.

Verse 39

देवस्थाने च नित्यं वै वैष्णवं पुस्तकं नृप । तस्मिन्प्रपूजिते विप्र पूजितः कमलापतिः

ഹേ രാജാവേ! ദേവസ്ഥാനത്തിൽ നിത്യവും വൈഷ്ണവ ഗ്രന്ഥം വെക്കണം. ഹേ ബ്രാഹ്മണാ! ആ ഗ്രന്ഥം വിധിപൂർവ്വം പൂജിക്കപ്പെടുമ്പോൾ കമലാപതി ശ്രീവിഷ്ണുവേ പൂജിക്കപ്പെട്ടവനാകുന്നു.

Verse 40

असंपूज्य हरेर्ज्ञानं ये गायंति लिखंति च । अज्ञाय तत्प्रयच्छंति शृण्वंत्युच्चारयंति च

ഹരിയെ ആദ്യം ആദരിച്ചു പൂജിക്കാതെ ഹരി-ജ്ഞാനം പാടുകയോ എഴുതുകയോ ചെയ്യുന്നവർ, അജ്ഞാനവശാൽ അത് മറ്റുള്ളവർക്ക് നൽകുന്നവർ, അത് കേൾക്കുകയോ ഉച്ചത്തിൽ പാരായണം ചെയ്യുകയോ ചെയ്യുന്നവർ—ഇത് അനുചിതാചാരമാണ്.

Verse 41

विक्रीडंति च लोभेन कुज्ञान नियमेन च । असंस्कृतप्रदेशेषु यथेष्टं स्थापयंति च

ലോഭം കൊണ്ടും കുജ്ഞാനത്തിന്റെ നിയമങ്ങൾ കൊണ്ടും പ്രേരിതരായി അവർ ക്രീഡിക്കുന്നു; സംസ്കാരമില്ലാത്ത പ്രദേശങ്ങളിൽ തങ്ങളുടെ ഇഷ്ടപ്രകാരം യഥേച്ഛമായി സ്ഥാപിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

Verse 42

हरिज्ञानं यथाक्षेमं प्रत्यक्षाच्च प्रकाशयेत् । अधीते च समर्थश्च यः प्रमादं करोति च

ഹരി-ജ്ഞാനം ക്ഷേമകരവും ഹിതകരവും ആയ രീതിയിൽ ഉപദേശിക്കണം; പ്രത്യക്ഷാനുഭവം കൊണ്ടു അത് വ്യക്തമായി പ്രകാശിപ്പിക്കണം. എന്നാൽ പഠിതനും സമർത്ഥനുമായിട്ടും അശ്രദ്ധ കാണിക്കുന്നവൻ കടമയിൽ നിന്ന് ച്യുതനാകുന്നു.

Verse 43

अशुचिश्चाशुचौ स्थाने यः प्रवक्ति शृणोति च । इति सर्वं समासेन ज्ञाननिंदा समं स्मृतम्

സ്വയം അശുചിയായിട്ട് അശുചി സ്ഥലത്ത് ഉപദേശം പറയുന്നവനും, അവിടെ കേൾക്കുന്നവനും—ഇതെല്ലാം സംക്ഷേപത്തിൽ ജ്ഞാനനിന്ദയ്‌ക്ക് സമമാണെന്ന് സ്മൃതിയിൽ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.

Verse 44

गुरुपूजामकृत्वैव यः शास्त्रं श्रोतुमिच्छति । न करोति च शुश्रूषामाज्ञाभंगं च भावतः

ഗുരുപൂജ ചെയ്യാതെയേ ശാസ്ത്രം കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുകയും, ഗുരുവിനെ ശുശ്രൂഷിക്കാതെയും, ഉള്ളിൽ ആജ്ഞാഭംഗഭാവം പുലർത്തുകയും ചെയ്യുന്നവൻ—ആ ഉപദേശത്തിന് അർഹനല്ല।

Verse 45

नाभिनंदति तद्वाक्यमुत्तरं संप्रयच्छति । गुरुकर्मणि साध्ये च तदुपेक्षां करोति च

അവൻ ഗുരുവിന്റെ വാക്കിനെ അഭിനന്ദിക്കുകയില്ല, യഥോചിതമായ മറുപടിയും നൽകുകയില്ല; ഗുരുകർമ്മം നിർവഹിക്കേണ്ട സമയത്തും അവഗണിക്കുന്നു।

Verse 46

गुरुमार्तमशक्तं च विदेशं प्रस्थितं तथा । अरिभिः परिभूतं वा यः संत्यजति पापकृत्

ഗുരു ദുഃഖിതനോ അശക്തനോ ആയിരിക്കുമ്പോൾ, അല്ലെങ്കിൽ വിദേശയാത്രയ്ക്ക് പുറപ്പെട്ടപ്പോൾ, അല്ലെങ്കിൽ ശത്രുക്കൾ അപമാനിച്ചപ്പോൾ അദ്ദേഹത്തെ ഉപേക്ഷിക്കുന്നവൻ പാപം ചെയ്യുന്നവനാണ്।

Verse 47

पठमानं पुराणं तु तस्य पापं वदाम्यहम् । कुंभीपाके वसेत्तावद्यावदिंद्राश्चतुर्दश

ഇങ്ങനെ അയോഗ്യമായി പുരാണം പാരായണം ചെയ്യുന്നവന്റെ പാപം ഞാൻ പറയുന്നു—പതിനാലു ഇന്ദ്രന്മാർ നിലനിൽക്കുന്ന കാലം വരെ അവൻ കുംഭീപാക നരകത്തിൽ വസിക്കും।

Verse 48

पठमानं गुरुं यो हि उपेक्षयति पापधीः । तस्यापि पातकं घोरं चिरं नरकदायकम्

പാപബുദ്ധിയോടെ ഗുരു പാരായണം ചെയ്യുമ്പോഴും അദ്ദേഹത്തെ അവഗണിക്കുന്നവന് ഭയങ്കര പാതകം ലഭിക്കുന്നു—അത് ദീർഘകാലം നരകഫലം നൽകുന്നതാണ്।

Verse 49

भार्यापुत्रेषु मित्रेषु यश्चावज्ञां करोति च । इत्येतत्पातकं ज्ञेयं गुरुनिन्दासमं महत्

ഭാര്യ, പുത്രന്മാർ, സുഹൃത്തുകൾ എന്നിവരോടു അവജ്ഞയും അവമതിപ്പും കാണിക്കുന്നവന്റെ പാപം ഗുരുനിന്ദയ്‌ക്കു തുല്യമായ മഹാപാതകമെന്നു അറിയണം.

Verse 50

ब्रह्महा स्वर्णस्तेयी च सुरापी गुरुतल्पगः । महापातकिनश्चैते तत्संयोगी च पंचमः

ബ്രാഹ്മണഹന്താവ്, സ്വർണ്ണചോറൻ, സുരാപാനി, ഗുരുശയ്യ ലംഘിക്കുന്നവൻ—ഇവർ മഹാപാതകികൾ; ഇവരോടു കൂട്ടുകൂടുന്നവൻ അഞ്ചാമനായ മഹാപാതകിയെന്നു എണ്ണപ്പെടുന്നു.

Verse 51

क्रोधाद्द्वेषाद्भयाल्लोभाद्ब्राह्मणस्य विशेषतः । मर्मातिकृन्तको यश्च ब्रह्मघ्नः स प्रकीर्तितः

ക്രോധം, ദ്വേഷം, ഭയം അല്ലെങ്കിൽ ലോഭം മൂലം—പ്രത്യേകിച്ച് ബ്രാഹ്മണനോടു—മർമസ്ഥാനത്ത് മുറിവേൽപ്പിക്കുന്നവൻ ‘ബ്രഹ്മഘ്നൻ’ (ബ്രാഹ്മണഹന്താവ്) എന്നു പ്രസിദ്ധം.

Verse 52

ब्राह्मणं यः समाहूय याचमानमकिंचनम् । पश्चान्नास्तीति यो ब्रूयात्स च वै ब्रह्महा नृप

ഹേ രാജാവേ! യാചിക്കുന്ന ദരിദ്ര ബ്രാഹ്മണനെ വിളിച്ചു വരുത്തി, പിന്നെ ‘ഇവിടെ ഒന്നുമില്ല’ എന്നു പറഞ്ഞു മടക്കി അയക്കുന്നവൻ തീർച്ചയായും ബ്രഹ്മഹാ (ബ്രാഹ്മണഹന്താവ്) ആകുന്നു.

Verse 53

यस्तु विद्याभिमानेन निस्तेजयति वै द्विजम् । उदासीनं सभामध्ये ब्रह्महा स प्रकीर्तितः

വിദ്യാഭിമാനത്താൽ സഭാമദ്ധ്യേ ഇരിക്കുന്ന ഉദാസീന ദ്വിജനെ അപമാനിച്ച് അവന്റെ തേജസ്സിനെ മങ്ങിക്കുന്നവൻ ‘ബ്രഹ്മഹാ’ എന്നു പ്രഖ്യാതൻ.

Verse 54

मिथ्यागुणैरथात्मानं नयत्युत्कर्षतां पुनः । गुरुं विरोधयेद्यस्तु स च वै ब्रह्महा स्मृतः

കള്ളഗുണങ്ങൾ കാട്ടി സ്വയം വീണ്ടും ഉന്നതസ്ഥാനത്തിലേക്ക് ഉയർത്തുകയും ഗുരുവിനെ വിരോധിക്കുകയും ചെയ്യുന്നവൻ നിശ്ചയമായി ‘ബ്രഹ്മഹാ’ എന്നു സ്മൃതിയിൽ പറയപ്പെടുന്നു.

Verse 55

क्षुत्तृषातप्तदेहानामन्नभोजनमिच्छताम् । यः समाचरते विघ्नं तमाहुर्ब्रह्मघातकम्

വിശപ്പും ദാഹവും കൊണ്ട് പീഡിതരായ ശരീരധാരികൾ അന്നഭോജനം ആഗ്രഹിക്കുമ്പോൾ, അവർക്കു തടസ്സം സൃഷ്ടിക്കുന്നവനെ ‘ബ്രഹ്മഘാതകൻ’ എന്നു പറയുന്നു.

Verse 56

पिशुनः सर्वलोकानां रंध्रान्वेषणतत्परः । उद्वेजनकरः क्रूरः स च वै ब्रह्महा स्मृतः

പരനിന്ദകൻ, എല്ലാവരുടെയും പിഴവുകൾ തേടുന്നതിൽ തൽപരൻ, ഭയം-ഉദ്വേഗം സൃഷ്ടിച്ച് ക്രൂരനായി പെരുമാറുന്നവൻ—അവൻ ‘ബ്രഹ്മഹാ’ എന്നു സ്മൃതിയിൽ പറയുന്നു.

Verse 57

देवद्विज गवां भूमिं पूर्वदत्तां हरेत्तु यः । प्रनष्टामपि कालेन तमाहुर्ब्रह्मघातकम्

ദേവന്മാർക്കും ദ്വിജന്മാർക്കും (ബ്രാഹ്മണർ) അല്ലെങ്കിൽ ഗോകൾക്കും മുമ്പ് ദാനമായി നൽകിയ ഭൂമി ആരെങ്കിലും കവർന്നാൽ—കാലക്രമത്തിൽ അത് മറഞ്ഞുപോയതുപോലെ ആയാലും—അവനെ ‘ബ്രഹ്മഘാതകൻ’ എന്നു പറയുന്നു.

Verse 58

द्विजवित्तापहरणं न्यासेन समुपार्जितम् । ब्रह्महत्यासमं ज्ञेयं तस्य पातकमुत्तमम्

ദ്വിജന്റെ ധനം—പ്രത്യേകിച്ച് ന്യാസമായി (അമാനത്തായി) ഏൽപ്പിച്ചതു—അപഹരിക്കുന്നത് ബ്രഹ്മഹത്യയ്‌ക്ക് തുല്യമെന്നു അറിയണം; അത് അത്യന്തം ഘോര പാപം.

Verse 59

अग्निहोत्रं परित्यज्य पंचयज्ञीयकर्मणि । मातापित्रोर्गुरूणां च कूटसाक्ष्यं च यश्चरेत्

അഗ്നിഹോത്രവും പഞ്ചമഹായജ്ഞകർമ്മങ്ങളും ഉപേക്ഷിച്ച്, മാതാപിതാക്കളെയും ഗുരുക്കന്മാരെയും കുറിച്ച് കൂറ്റസാക്ഷ്യം പറയുന്നവൻ ഘോരപാപം ചെയ്യുന്നു.

Verse 60

अप्रियं शिवभक्तानामभक्ष्याणां च भक्षणम् । वने निरपराधानां प्राणिनां च प्रमारणम्

ശിവഭക്തരെ ദുഃഖിപ്പിക്കൽ, അഭക്ഷ്യം ഭക്ഷിക്കൽ, കൂടാതെ വനത്തിൽ കുറ്റമില്ലാത്ത ജീവികളെ കൊല്ലൽ—ഇവ എല്ലാം ഘോരപാപങ്ങളാണ്.

Verse 61

गवां गोष्ठे वने चाग्नेः पुरे ग्रामे च दीपनम् । इति पापानि घोराणि सुरापानसमानि तु

ഗോശാലയിൽ, വനത്തിൽ, നഗരത്തിൽ അല്ലെങ്കിൽ ഗ്രാമത്തിൽ തീ കൊളുത്തൽ—ഇവ ഭയങ്കര പാപങ്ങൾ; സുരാപാനപാപത്തോട് സമമാണെന്ന് പറയുന്നു.

Verse 62

दीनसर्वस्वहरणं परस्त्रीगजवाजिनाम् । गोभूरजतवस्त्राणामोषधीनां रसस्य च

ദീനരുടെ സർവ്വസ്വം കവർന്നെടുക്കൽ, പരസ്ത്രീഗമനം, ആന‑കുതിര മോഷണം; കൂടാതെ പശു, ഭൂമി, വെള്ളി, വസ്ത്രം, ഔഷധികൾയും അവയുടെ രസവും അപഹരിക്കൽ—ഇവ മഹാപാപങ്ങളാണ്.

Verse 63

चंदनागुरुकर्पूर कस्तूरी पट्ट वाससाम् । परन्यासापहरणं रुक्मस्तेयसमं स्मृतम्

ചന്ദനം, അഗരു, കർപ്പൂരം, കസ്തൂരി, പട്ടു (പട്ട്) വസ്ത്രങ്ങൾ മുതലായവ—മറ്റൊരാളുടെ നിക്ഷേപധനം അപഹരിക്കൽ സ്വർണ്ണമോഷണത്തോട് സമമാണെന്ന് ശാസ്ത്രം പറയുന്നു.

Verse 64

कन्याया वरयोग्याया अदानं सदृशे वरे । पुत्रमित्रकलत्रेषु गमनं भगिनीषु च

വിവാഹയോഗ്യയായ കന്യയെ യോഗ്യനും സമനുമായ വരന് ദാനം ചെയ്യുക, കൂടാതെ പുത്രൻ, സുഹൃത്ത്, ഭാര്യ, സഹോദരിമാർ എന്നിവരുടെ അടുക്കൽ പോകുക—ഇവ പ്രശംസനീയ കർത്തവ്യങ്ങളാണ്.

Verse 65

कुमारीसाहसं घोरमंत्यजस्त्रीनिषेवणम् । सवर्णायाश्च गमनं गुरुतल्पसमं स्मृतम्

കുമാരിയോടുള്ള ഭീകര ബലാത്സംഗം, അന്ത്യജസ്ത്രീയോടുള്ള നിന്ദ്യ സഹവാസം, കൂടാതെ സവർണാ (സ്വഗോത്ര/സ്വകുല) സ്ത്രീയോടുള്ള ഗമനം—ഇവ ഗുരുതൽപഭംഗപാപത്തോട് സമമെന്ന് സ്മൃതിയിൽ പറയുന്നു.

Verse 66

महापातकतुल्यानि पापान्युक्तानि यानि तु । तानि पातकसंज्ञानि तन्न्यूनमुपपातकम्

മഹാപാതകങ്ങളോട് തുല്യമെന്ന് പറഞ്ഞ പാപങ്ങൾ ‘പാതക’മെന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു; അതിൽ കുറവുള്ളത് ‘ഉപപാതക’ (ലഘുപാപം) എന്നു പറയുന്നു.

Verse 67

द्विजायार्थं प्रतिज्ञाय न प्रयच्छति यः पुनः । तत्र विस्मरते विप्रस्तुल्यं तदुपपातकम्

ബ്രാഹ്മണന്റെ ഹിതത്തിനായി പ്രതിജ്ഞ ചെയ്ത് പിന്നെയും നൽകാത്തവൻ; അവിടെ ബ്രാഹ്മണനും ആ കാര്യം മറക്കുകയോ അവഗണിക്കുകയോ ചെയ്താൽ—ആ ദോഷവും അതേ തരത്തിലുള്ള ഉപപാതകമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 68

द्विजद्रव्यापहरणं मर्यादाया व्यतिक्रमम् । अतिमानातिकोपश्च दांभिकत्वं कृतघ्नता

ബ്രാഹ്മണന്റെ ധനം അപഹരിക്കൽ, മര്യാദയുടെ അതിക്രമം, അതിമാനം അതികോപം, ദാംഭികത, കൃതഘ്നത—ഇവ നിന്ദ്യമായ ദോഷങ്ങളാണ്.

Verse 69

अन्यत्र विषयासक्तिः कार्पर्ण्यं शाठ्यमत्सरम् । परदाराभिगमनं साध्वीकन्याभिदूषणम्

മറ്റു വിഷയങ്ങളിലേക്കുള്ള ഇന്ദ്രിയാസക്തി, കൃപണത, കപടതയും അസൂയയും; പരസ്ത്രീഗമനം, സദാചാരിണിയായ കന്യയെ മലിനമാക്കൽ—ഇവയെല്ലാം വർജ്ജ്യമാണ്.

Verse 70

परिवित्तिः परिवेत्ता यया च परिविद्यते । तयोर्दानं च कन्यायास्तयोरेव च याजनम्

‘പരിവിത്തി’ എന്നു പറയുന്നത് അവിവാഹിതനായി ശേഷിക്കുന്ന ജ്യേഷ്ഠ സഹോദരൻ; ‘പരിവേത്താ’ എന്നു പറയുന്നത് ജ്യേഷ്ഠനേക്കാൾ മുമ്പേ വിവാഹം ചെയ്യുന്ന കനിഷ്ഠൻ; ‘യയാ ച പരിവിദ്യതേ’ എന്നു പറയുന്നത് കനിഷ്ഠനോട് ആദ്യം വിവാഹിതയാകുന്ന ആ സ്ത്രീ. ആ രണ്ടുപേർക്കും (പരിവിത്തി, പരിവേത്താ) കന്യാദാനം വിധേയമാണ്; ആ രണ്ടുപേർക്കേ യാജനം (യജ്ഞപുരോഹിതകർമ്മം) നിശ്ചിതമാണ്.

Verse 71

पुत्रमित्रकलत्राणामभावे स्वामिनस्तथा । भार्याणां च परित्यागः साधूनां च तपस्विनाम्

പുത്രൻ, സുഹൃത്ത്, ഭാര്യ എന്നിവയുടെ അഭാവത്തിൽ യജമാനനാൽ പോലും ഉപേക്ഷണം സംഭവിക്കുന്നു; അതുപോലെ ഭാര്യമാരുടെ ഉപേക്ഷണവും ഉണ്ടാകുന്നു—ഇത് സദാചാരികളുടെയും തപസ്വികളുടെയും വിധിയുമാകുന്നു.

Verse 72

गवां क्षत्रियवैश्यानां स्त्रीशूद्राणां च घातनम् । शिवायतनवृक्षाणां पुण्याराम विनाशनम्

ഗോവധം, ക്ഷത്രിയ-വൈശ്യ-സ്ത്രീ-ശൂദ്രഹത്യ; കൂടാതെ ശിവാലയങ്ങളിലെ വൃക്ഷങ്ങളെയും പുണ്യാരാമങ്ങളെയും നശിപ്പിക്കൽ—ഇവ മഹാപാപങ്ങളായി സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 73

यः पीडामाश्रमस्थानामाचरेदल्पिकामपि । तद्भृत्यपरिवर्गस्य पशुधान्यवनस्य च

ആശ്രമവാസികൾക്ക് അല്പമെങ്കിലും പീഡ വരുത്തുന്നവൻ, നിശ്ചയമായും തന്റെ ഭൃത്യ-പരിവാരത്തിനും ആശ്രിതർക്കും, തന്റെ പശുക്കൾക്കും ധാന്യത്തിനും വനത്തിനും കൂടി ദോഷം വരുത്തുന്നു.

Verse 74

कर्ष धान्य पशुस्तेयमयाज्यानां च याजनम् । यज्ञारामतडागानां दारापत्यस्य विक्रयः

ഉഴവിനെ മറയാക്കി ധാന്യമോ പശുവോ മോഷ്ടിക്കൽ; യാജ്യരല്ലാത്തവർക്കായി യാഗം നടത്തിക്കൽ; യാഗഭൂമി, ഉപവനം, കുളം, സ്വന്തം ഭാര്യ‑മക്കൾ എന്നിവ വിൽക്കൽ—ഇവ എല്ലാം നിന്ദ്യകർമ്മങ്ങളാണ്।

Verse 75

तीर्थयात्रोपवासानां व्रतानां च सुकर्मणाम् । स्त्रीधनान्युपजीवंति स्त्रीभगात्यंतजीविता

തീർത്ഥയാത്ര, ഉപവാസം, വ്രതം, സുകർമ്മം എന്നു പുറമേ പ്രസ്താവിച്ചുകൊണ്ട് അവർ സ്ത്രീധനത്താൽ മാത്രം ജീവിക്കുന്നു; സത്യത്തിൽ അവരുടെ ജീവിതം സ്ത്രീയുടെ ഗുഹ്യാംഗത്തിൽ പൂർണ്ണമായി ആശ്രിതമാണ്।

Verse 76

स्वधर्मं विक्रयेद्यस्तु अधर्मं वर्णते नरः । परदोषप्रवादी च परच्छिद्रावलोककः

സ്വധർമ്മം വിറ്റൊഴിയുന്നവൻ, അധർമ്മം പ്രചരിപ്പിക്കുന്നവൻ; മറ്റുള്ളവരുടെ ദോഷം പറയുന്നവൻ, അവരുടെ ദുർബലതകളിലെ വിടവ് തേടുന്നവൻ—അത്തരം മനുഷ്യൻ—

Verse 77

परद्रव्याभिलाषी च परदारावलोककः । एते गोघ्नसमानाश्च ज्ञातव्या नृपनंदन

മറ്റുള്ളവരുടെ ധനം മോഹിക്കുന്നവനും, പരസ്ത്രീയെ കാമദൃഷ്ടിയോടെ നോക്കുന്നവനും—ഇവർ, ഹേ രാജകുമാരാ, ഗോഹന്തകനോടു തുല്യരെന്ന് അറിയുക।

Verse 78

यः कर्ता सर्वशास्त्राणां गोहर्ता गोश्च विक्रयी । निर्दयोऽतीव भृत्येषु पशूनां दमकश्च यः

സകലശാസ്ത്രങ്ങളുടെ കർത്താവെന്നു പറയപ്പെടുന്നുവെങ്കിലും പശുവിനെ മോഷ്ടിച്ച് വിൽക്കുന്നവൻ; ഭൃത്യന്മാരോട് അത്യന്തം നിർദയനും, മൃഗങ്ങളെ അടിച്ചു കീഴടക്കുന്നവനും—അവൻ നിന്ദ്യൻ।

Verse 79

मिथ्या प्रवदते वाचमाकर्णयति यः परैः । स्वामिद्रोही गुरुद्रोही मायावी चपलः शठः

കള്ളവാക്ക് പറയുകയും മറ്റുള്ളവരെ അത് കേൾപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നവൻ, സ്വാമിയെയും ഗുരുവിനെയും ദ്രോഹിക്കുന്നവൻ—അവൻ മായാവി, ചപലൻ, കപടദുഷ്ടൻ.

Verse 80

यो भार्यापुत्रमित्राणि बालवृद्धकृशातुरान् । भृत्यानतिथिबंधूंश्च त्यक्त्वाश्नाति बुभुक्षितान्

ഭാര്യ, മക്കൾ, സുഹൃത്തുകൾ, കുട്ടികൾ, വൃദ്ധർ, ക്ഷീണിതർ, രോഗികൾ—അതുപോലെ ഭൃത്യൻ, അതിഥി, ബന്ധുക്കൾ എന്നിവരെ വിശപ്പോടെ വിട്ട് താനേ ഭക്ഷിക്കുന്നവൻ പാപാചാരിയാണ്.

Verse 81

ये तु मृष्टं समश्नंति नो वांच्छंतं ददंति च । पृथक्पाकी स विज्ञेयो ब्रह्मवादिषु गर्हितः

സ്വയം രുചികരമായി പാകം ചെയ്ത ഭക്ഷണം കഴിച്ച് യാചകനു ദാനം ചെയ്യാത്തവൻ ‘പൃഥക്‌പാകി’ എന്നു അറിയപ്പെടുന്നു; ബ്രഹ്മവാദികൾക്കിടയിൽ നിന്ദ്യൻ.

Verse 82

नियमान्स्वयमादाय ये त्यजंत्यजितेंद्रियाः । प्रव्रज्यागमिता यैश्च संयुक्ता ये च मद्यपैः

സ്വയം നിയമങ്ങൾ സ്വീകരിച്ചിട്ടും ഇന്ദ്രിയനിയന്ത്രണം ഇല്ലാതെ അവ ഉപേക്ഷിക്കുന്നവർ; മറ്റുള്ളവരുടെ പ്രേരണയിൽ സന്ന്യാസത്തിലേക്ക് പോകുന്നവർ; മദ്യപാനികളുടെ കൂട്ടുകൂടുന്നവർ—ഇവിടെ നിന്ദ്യർ.

Verse 83

ये चापि क्षयरोगार्तां गां पिपासा क्षुधातुराम् । न पालयंति यत्नेन ते गोघ्ना नारकाः स्मृताः

ക്ഷയരോഗം ബാധിച്ച് ദാഹവും വിശപ്പും കൊണ്ട് വലയുന്ന പശുവിനെ പരിശ്രമത്തോടെ സംരക്ഷിക്കാത്തവർ ‘ഗോഘ്നർ’ എന്നു കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു; നരകഗാമികൾ.

Verse 84

सर्वपापरता ये च चतुष्पात्क्षेत्रभेदकाः । साधून्विप्रान्गुरूंश्चैव यश्च गां हि प्रताडयेत्

സകലപാപങ്ങളിലും രതരായി, ചതുഷ്പാദികളുടെ (ഗോ-ആദി) മേച്ചൽഭൂമി ഭേദിച്ച് നശിപ്പിക്കുന്നവർ; സാദുക്കളെയും ബ്രാഹ്മണരെയും ഗുരുക്കന്മാരെയും പ്രഹരിക്കുന്നവർ, ഗാവിനെ അടിക്കുന്നവൻ—ഇവർ ഘോരപാപികൾ, നിന്ദ്യർ।

Verse 85

ये ताडयंत्यदोषां च नारीं साधुपदेस्थिताम् । आलस्यबद्धसर्वांगो यः स्वपिति मुहुर्मुहुः

കുറ്റമില്ലാത്ത, സദാചാരധർമ്മത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്ന സ്ത്രീയെ പ്രഹരിക്കുന്നവർ; കൂടാതെ ആലസ്യംകൊണ്ട് സർവ്വാംഗം ബന്ധിതനായി വീണ്ടും വീണ്ടും ഉറങ്ങിപ്പോകുന്നവൻ—ഇവരും നിന്ദ്യ പാപികൾ।

Verse 86

दुर्बलांश्च न पुष्णंति नष्टान्नान्वेषयंति च । पीडयंत्यतिभारेण सक्षतान्वाहयंति च

ദുർബലരെ പോഷിപ്പിക്കാത്തവർ, നഷ്ടപ്പെട്ടവരെ അന്വേഷിക്കാത്തവർ; അതിഭാരം ചുമത്തി പീഡിപ്പിക്കുന്നവർ, പരിക്കേറ്റവരെയും ചുമടു വഹിപ്പിക്കുന്നവർ—ഇവർ നിന്ദ്യർ।

Verse 87

सर्वपापरता ये च संयुक्ता ये च भुंजते । भग्नांगीं क्षतरोगार्तां गोरूपां च क्षुधातुराम्

സകലപാപങ്ങളിലും രതരായവർ, അവരോടൊപ്പം ചേർന്ന് അതേവിധം ഭോഗിക്കുന്നവർ—ഇവർ (പുനർജന്മത്തിൽ) ഗോരൂപം പ്രാപിച്ച്, അംഗഭംഗം, ക്ഷത-രോഗപീഡ, ക്ഷുധാതുരത എന്നിവ അനുഭവിക്കും।

Verse 88

न पालयंति यत्नेन ते जना नारकाः स्मृताः । वृषाणां वृषणौ ये च पापिष्ठा घातयंति च

അവയെ പരിശ്രമത്തോടെ പാലിച്ചു സംരക്ഷിക്കാത്തവർ നരകഗാമികളെന്ന് സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു; കാളകളുടെ വൃഷണങ്ങൾ മുറിക്കുന്നവർ അത്യന്തം പാപികൾ।

Verse 89

बाधयंति च गोवत्सान्महानारकिणो नराः । आशया समनुप्राप्तं क्षुत्तृषाश्रमपीडितम्

ഭീകര നരകത്തിന് അർഹരായ മനുഷ്യർ, വിശപ്പും ദാഹവും ക്ഷീണവും കൊണ്ട് പീഡിതരായി പ്രതീക്ഷയോടെ അടുത്തെത്തുന്ന കിടാക്കളെയും പീഡിപ്പിക്കുന്നു।

Verse 90

ये चातिथिं न मन्यंते ते वै निरयगामिनः । अनाथं विकलं दीनं बालं वृद्धं भृशातुरम्

അതിഥിയെ ആദരിക്കാത്തവർ നിശ്ചയമായും നരകഗാമികൾ; അതുപോലെ അനാഥൻ, വികലൻ, ദീനൻ, ബാലൻ, വൃദ്ധൻ, അത്യന്തം പീഡിതൻ എന്നിവരെ അവഗണിക്കുന്നവരും.

Verse 91

नानुकंपंति ये मूढास्ते यांति नरकार्णवम् । अजाविको माहिषिको यः शूद्रा वृषलीपतिः

കരുണ കാണിക്കാത്ത മൂഢർ നരകസമുദ്രത്തിലേക്ക് പോകുന്നു; അതുപോലെ ആടുകളെ മേയ്ക്കുന്നവൻ, എരുമകളെ മേയ്ക്കുന്നവൻ, വൃഷലീ (നീചകുലസ്ത്രീ)യുടെ ഭർത്താവായ ശൂദ്രനും.

Verse 92

शूद्रो विप्रस्य क्षत्रस्य य आचारेण वर्तते । शिल्पिनः कारवो वैद्यास्तथा देवलका नराः

ബ്രാഹ്മണന്റെയോ ക്ഷത്രിയന്റെയോ ആചാരമനുസരിച്ച് പെരുമാറുന്ന ശൂദ്രൻ; അതുപോലെ ശില്പികൾ, കരകൗശലക്കാർ, വൈദ്യർ, ദേവാലയ സേവകർ (ദേവലകർ) എന്നിവരും.

Verse 93

भृतकामात्यकर्माणः सर्वे निरयगामिनः । यश्चोदितमतिक्रम्य स्वेच्छया आहरेत्करम्

സ്വാർത്ഥകാമനയോടെ വേതനഭൃത്യരായോ പ്രതിനിധികളായോ അമാത്യരായോ പ്രവർത്തിക്കുന്നവർ എല്ലാവരും നരകഗാമികൾ; നിശ്ചിതവിധി ലംഘിച്ച് സ്വന്തം ഇഷ്ടപ്രകാരം നികുതി പിരിയുന്നവനും അങ്ങനെ തന്നെ.

Verse 94

नरकेषु स पच्येत यश्च दंडं वृथा नयेत् । उत्कोचकैरधिकृतैस्तस्करैश्च प्रपीड्यते

ന്യായകാരണമില്ലാതെ വ്യർത്ഥമായി ശിക്ഷ വിധിക്കുന്നവൻ നരകങ്ങളിൽ പാകപ്പെടുന്നു; ലഞ്ചം വാങ്ങുന്ന ഉദ്യോഗസ്ഥരും കള്ളന്മാരും അവനെ പീഡിപ്പിക്കുന്നു।

Verse 95

यस्य राज्ञः प्रजा राज्ये पच्यते नरकेषु सः । ये द्विजाः प्रतिगृह्णंति नृपस्य पापवर्तिनः

ഏതു രാജാവിന്റെ രാജ്യത്തിൽ പ്രജകൾ നരകത്തിൽ പാകുന്നതുപോലെ പീഡിതരാകുന്നുവോ, ആ രാജാവും അതേ വിധം ദണ്ഡിതനാകും; പാപവർത്തിയായ രാജാവിൽ നിന്ന് ദാനം സ്വീകരിക്കുന്ന ദ്വിജന്മാരും അവന്റെ പാപത്തിൽ പങ്കാളികളാകും।

Verse 96

प्रयांति तेपि घोरेषु नरकेषु न संशयः । पारदारिकचौराणां यत्पापं पार्थिवस्य च

അവരും സംശയമില്ലാതെ ഭീകര നരകങ്ങളിലേക്കു പോകുന്നു; പരസ്ത്രീഗാമികളും കള്ളന്മാരും, കൂടാതെ (അന്യായ) രാജാവും ചെയ്യുന്ന പാപത്തോടു തുല്യമായ പാപം അവർ വഹിക്കുന്നു।

Verse 97

भवत्यरक्षतो घोरो राज्ञस्तस्य परिग्रहः । अचौरं चौरवद्यश्च चौरं चाचौरवत्पुनः

സംരക്ഷണം ചെയ്യാത്ത രാജാവിന് നികുതി പിരിവും ഭീകര അധർമ്മമാകുന്നു; കള്ളനല്ലാത്തവനെ കള്ളനെന്നപോലെ ശിക്ഷിക്കുകയും, കള്ളനെ വീണ്ടും കള്ളനല്ലാത്തവനെന്നപോലെ വിട്ടയക്കുകയും ചെയ്യുന്നു।

Verse 98

अविचार्य नृपः कुर्यात्सोऽपि वै नरकं व्रजेत् । घृततैलान्नपानादि मधुमांस सुरासवम्

ആലോചനയില്ലാതെ പ്രവർത്തിക്കുന്ന രാജാവും നരകത്തിലേക്കു പോകുന്നു—പ്രത്യേകിച്ച് നെയ്യ്, എണ്ണ, അന്നപാനീയങ്ങൾ മുതലായവയിലും, തേൻ, മാംസം, മദ്യാസവം എന്നിവയിലും।

Verse 99

गुडेक्षुक्षीरशाकादि दधिमूलफलानि च । तृणकाष्ठं पुष्पपत्रं कांस्यभाजनमेव च

ശർക്കര, ഇക്ഷുരസം, പാൽ, ശാകാദികൾ; തൈര്, മൂലങ്ങൾ, ഫലങ്ങൾ; പുല്ലും വിറകും; പുഷ്പവും ഇലയും; കൂടാതെ കാംസ്യപാത്രവും (ദാനമായി) നൽകണം।

Verse 100

उपानच्छत्रकटक शिबिकामासनं मृदु । ताम्रं सीसं त्रपुकांस्यं शंखाद्यं च जलोद्भवम्

മൃദുവായ പാദുക, കുട, കടകം (കങ്കണം), ശിബിക (പല്ലക്ക്), ആസനം; കൂടാതെ താമ്രം, സീസം, ത്രപു, കാംസ്യം, ശംഖാദി ജലോദ്ഭവ വസ്തുക്കളും (ഇവിടെ) ഉൾപ്പെടുന്നു।

Verse 101

वादित्रं वेणुवंशाद्यं गृहोपस्करणानि च । ऊर्णाकार्पासकौशेय रंगपद्मोद्भवानि च

വേണുവംശാദികളാൽ നിർമ്മിത വാദ്യങ്ങളും ഗൃഹോപകരണങ്ങളും; കൂടാതെ ഊർണ്ണ, കാർപ്പാസ, കൗശേയ (പട്ട്)വസ്തുക്കൾ; വർണ്ണിത വസ്ത്രങ്ങളും പദ്മോദ്ഭവ സാമഗ്രികളും (ഉൾപ്പെടുന്നു)।

Verse 102

तूलं सूक्ष्माणिवस्त्राणि ये लोभेन हरंति च । एवमादीनि चान्यानि द्रव्याणि विविधानि च

ലോഭത്താൽ പരുത്തിയും സൂക്ഷ്മവസ്ത്രങ്ങളും അപഹരിക്കുന്നവർ, അതുപോലെ ഇത്തരത്തിലുള്ള മറ്റു നാനാവിധ ദ്രവ്യങ്ങളും—

Verse 103

नरकेषु द्रुतं गच्छेदपहृत्याल्पकान्यपि । यद्वा तद्वा परद्रव्यमपि सर्षपमात्रकम्

അത്യല്പമായതെങ്കിലും അപഹരിക്കുന്നവൻ വേഗത്തിൽ നരകങ്ങളിലേക്കു പോകുന്നു; പരദ്രവ്യം കടുകുമാത്രമായാലും പോലും।

Verse 104

अपहृत्य नरो याति नरके नात्र संशयः । बह्वल्पकाद्यपि तथा परस्य ममताकृतम्

മോഷണം ചെയ്യുന്ന മനുഷ്യൻ നരകത്തിലേക്കു പോകുന്നു—ഇതിൽ സംശയമില്ല. മറ്റൊരാളുടെ വസ്തുവിനെ ‘ഇത് എന്റെതാണ്’ എന്നു മമതയോടെ, വലുതായാലും ചെറുതായാലും എടുത്താൽ അവനും നരകഗാമി.

Verse 105

अपहृत्य नरो याति नरके नात्र संशयः । एवमाद्यैर्नरः पापैरुत्क्रांतिसमनंतरम्

മോഷണം ചെയ്ത് മനുഷ്യൻ നരകത്തിലേക്കു പോകുന്നു—ഇതിൽ സംശയമില്ല. ഇത്തരവും മറ്റ് പാപങ്ങളും മൂലം, പ്രാണത്യാഗത്തിനു പിന്നാലെ തന്നെ മനുഷ്യൻ ഉടൻ അതിന്റെ ഫലം അനുഭവിക്കുന്നു.

Verse 106

शरीरघातनार्थाय पूर्वाकारमवाप्नुयात् । यमलोकं व्रजंत्येते शरीरस्था यमाज्ञया

ശരീരത്തെ ശിക്ഷിക്കുവാൻ അത് മുൻരൂപം കൈക്കൊള്ളുന്നു. യമന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം, ശരീരത്തിനുള്ളിൽ വസിക്കുന്ന ഇവർ യമലോകത്തിലേക്കു പോകുന്നു.

Verse 107

यमदूतैर्महाघोरैर्नीयमानाः सुदुःखिताः । देवतिर्यङ्मनुष्याणामधर्मनियतात्मनाम्

അതിഭീകരമായ യമദൂതന്മാർ ഓടിച്ചുകൊണ്ടുപോകുമ്പോൾ അവർ മഹാദുഃഖത്തിൽ മുങ്ങുന്നു—ദേവർ, തിര്യക് (മൃഗങ്ങൾ) മനുഷ്യർ എന്നിവരിൽ അധർമ്മം നിയന്ത്രിക്കുന്ന മനസ്സുള്ളവർ.

Verse 108

धर्मराजः स्मृतः शास्ता सुघोरैर्विविधैर्वधैः । विनयाचारयुक्तानां प्रमादान्मलिनात्मनाम्

ധർമ്മരാജൻ ശാസ്താ (ശിക്ഷാധിപൻ) എന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു; അതിഘോരമായ വിവിധ ശിക്ഷകളാൽ—ബാഹ്യമായി വിനയവും സദാചാരവും ഉണ്ടായാലും—പ്രമാദദോഷങ്ങളാൽ മലിനചിത്തരായവരെ അദ്ദേഹം ശുദ്ധീകരിച്ച് തിരുത്തുന്നു.

Verse 109

प्रायश्चित्तैर्गुरुः शास्ता न च तैरीक्ष्यते यमः । पारदारिकचौराणामन्यायव्यवहारिणाम्

പ്രായശ്ചിത്തങ്ങളാൽ ഗുരുവേ ശാസ്താവായി (ശിക്ഷകനായി) നിലകൊള്ളുന്നു; ആ പ്രായശ്ചിത്തങ്ങളാൽ യമനും അവരെ ശിക്ഷിക്കുവാൻ നോക്കുകയില്ല—പരസ്ത്രീഗാമികൾ, കള്ളന്മാർ, അന്യായവ്യവഹാരികൾ എന്നിവർക്കായി.

Verse 110

नृपतिः शासकः प्रोक्तः प्रच्छन्नानां च धर्मराट् । तस्मात्कृतस्य पापस्य प्रायश्चित्तं समाचरेत्

രാജാവ് ശാസകനെന്നു പ്രസ്താവിക്കപ്പെടുന്നു; രഹസ്യമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നവർക്കു അവൻ ധർമ്മത്തിന്റെ രാജാവുപോലെ. അതിനാൽ ചെയ്ത പാപത്തിന് വിധിപൂർവ്വം പ്രായശ്ചിത്തം ആചരിക്കണം.

Verse 111

नाभुक्तस्यान्यथा नाशः कल्पकोटिशतैरपि । यः करोति स्वयं कर्म कारयेद्वानुमोदयेत्

ഇനിയും അനുഭവിക്കാത്ത കർമ്മഫലത്തിന് മറ്റൊരു വിധത്തിൽ നാശമില്ല—കോടിക്കണക്കിന് കല്പങ്ങളായാലും. ആരാണ് സ്വയം ചെയ്യുന്നത്, മറ്റൊരാളെ ചെയ്യിപ്പിക്കുന്നത്, അല്ലെങ്കിൽ അനുമോദിക്കുന്നത്—അവൻ അതിന്റെ ഫലം നിർബന്ധമായി അനുഭവിക്കണം.

Verse 112

कायेन मनसा वाचा तस्य चाधोगतिः फलम् । इति संक्षेपतः प्रोक्ताः पापभेदास्त्रिधाधुना

ശരീരത്താൽ, മനസ്സാൽ, വാക്കാൽ ചെയ്ത പാപത്തിന്റെ ഫലം അധോഗതി (താഴ്ന്ന ഗതി) ആകുന്നു. ഇങ്ങനെ സംക്ഷേപമായി പാപഭേദങ്ങൾ ഇപ്പോൾ ത്രിവിധമായി പ്രസ്താവിച്ചു.

Verse 113

कथ्यंते गतयश्चित्रा नराणां पापकर्मणाम् । एतत्ते नृपते धर्म फलं प्रोक्तं सुविस्तरात्

പാപകർമ്മം ചെയ്യുന്ന മനുഷ്യരുടെ വിവിധ ഗതികൾ വിവരിക്കപ്പെടുന്നു. ഹേ നൃപതേ, നിനക്കു ധർമ്മഫലം സുവിസ്താരമായി പ്രസ്താവിച്ചു.

Verse 114

अन्यत्किंते प्रवक्ष्यामि तन्मे ब्रूहि नरोत्तम । अधर्मस्य फलं प्रोक्तं धर्मस्यापि वदाम्यहम्

ഇനിയും ഞാൻ നിന്നോട് എന്ത് പറയും? ഹേ നരോത്തമാ, നീ എനിക്കു പറയുക. അധർമ്മഫലം പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; ഇനി ധർമ്മഫലവും ഞാൻ പറയും.

Verse 115

इत्युक्त्वा मातलिस्तत्र राजानं सर्ववत्सलम् । तस्मिन्धर्मप्रसंगेन इत्याख्यातं महात्मना

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് അവിടെ മാതലി എല്ലാവർക്കും പ്രിയനായ രാജാവിനെ അഭിസംബോധന ചെയ്തു. പിന്നെ ധർമ്മപ്രസംഗത്തിൽ മഹാത്മാവ് ഇങ്ങനെ വിവരിച്ചു.