Previous Verse
Next Verse

Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 28

Gaṇeśa Mantra-vidhi: Mahāgaṇapati Gāyatrī, Vakratuṇḍa Mantra, Nyāsa, Homa, Āvaraṇa-pūjā, and Caturthī Vrata

शूकव्रीह्यग्रहस्ता भूः पोत्री चक्रगदाधरः । देवाग्रे पूजयेल्लक्ष्मीसहितं तु विनायकम् ॥ २८ ॥

śūkavrīhyagrahastā bhūḥ potrī cakragadādharaḥ | devāgre pūjayellakṣmīsahitaṃ tu vināyakam || 28 ||

ഭൂദേവിയെ ശൂകവും വ്രീഹിയും (നെല്ല്) കൈയിൽ ധരിച്ചവളായി ചിത്രിക്കണം; പോത്രി (യജ്ഞക്കരണ്ടി)യും കാണിക്കണം; ചക്ര-ഗദാധാരി പ്രഭു (വിഷ്ണു)വിനെയും സ്ഥാപിക്കണം. ദേവന്മാരുടെ മുമ്പിൽ ലക്ഷ്മീസഹിതം വിനായകനെ പൂജിക്കണം.

शूक-व्रीहि-अग्र-हस्ताhaving hands holding ears of grain and rice
शूक-व्रीहि-अग्र-हस्ता:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier of भूः)
TypeAdjective
Rootशूक (प्रातिपदिक) + व्रीहि (प्रातिपदिक) + अग्र (प्रातिपदिक) + हस्त (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘हस्ता’ = हस्त-शब्दः (hand)
भूःBhū (Earth-goddess)
भूः:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootभू (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
पोत्रीPotrī (a goddess/attendant deity named Potrī)
पोत्री:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootपोत्री (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
चक्र-गदा-धरःbearing discus and mace
चक्र-गदा-धरः:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier of विनायकम् by implication in the verse’s instruction)
TypeAdjective
Rootचक्र (प्रातिपदिक) + गदा (प्रातिपदिक) + धर (कृदन्त; धृ धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘धरः’ = धृ-धातोः क्तृ-प्रत्ययान्त (कर्तरि)
देव-अग्रेbefore the gods
देव-अग्रे:
Adhikaraṇa (अधिकरण/Locative setting)
TypeIndeclinable
Rootदेव (प्रातिपदिक) + अग्र (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास; अव्ययवत् प्रयोगः; अर्थे ‘देवानां अग्रे’ = in front of the gods
पूजयेत्should worship
पूजयेत्:
Kriyā (क्रिया/Action)
TypeVerb
Rootपूज् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
लक्ष्मी-सहितम्accompanied by Lakṣmī
लक्ष्मी-सहितम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण/Qualifier of विनायकम्)
TypeAdjective
Rootलक्ष्मी (प्रातिपदिक) + सहित (कृदन्त; सह धातु/सह-योगे)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; ‘सहितम्’ = with/accompanied by
तुindeed/and
तु:
Sambandha (सम्बन्ध/Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle), emphasis/contrast
विनायकम्Vināyaka (Gaṇeśa)
विनायकम्:
Karma (कर्म/Object)
TypeNoun
Rootविनायक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

Sanatkumara (in dialogue with Narada)

Vrata: none

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhakti

B
Bhū (Earth)
V
Viṣṇu (Cakra-Gadādhara)
V
Vināyaka (Gaṇeśa)
L
Lakṣmī

FAQs

It links material prosperity (Bhū/Earth, grain, rice, Lakṣmī) with ritual order and auspicious beginnings by placing Vināyaka’s worship before the assembled deities, while also invoking Viṣṇu’s protective presence (cakra-gadādhara).

Bhakti here is expressed as orderly devotion—honoring Vināyaka (obstacle-remover) with Lakṣmī for auspiciousness and then proceeding with deity-worship, while remembering Viṣṇu through his defining emblems.

It reflects ritual-technical knowledge (Kalpa/śrauta-smārta procedure) by referencing the potrī (a yajña implement/role marker) and prescribing the correct sequence and placement in pūjā.