Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 64
Vyākaraṇa-saṅgraha: Pada–Vibhakti–Kāraka–Lakāra–Samāsa
क्रियावृत्तौ पंचकृत्वो द्विस्रिर्बहुश इत्यपि । द्वितयं त्रितपं चापि संख्यायां हि द्वयं त्रयम् ॥ ६४ ॥
kriyāvṛttau paṃcakṛtvo dvisrirbahuśa ityapi | dvitayaṃ tritapaṃ cāpi saṃkhyāyāṃ hi dvayaṃ trayam || 64 ||
ക്രിയാസന്ദർഭത്തിൽ ‘അഞ്ചു പ്രാവശ്യം’, ‘രണ്ടോ മൂന്നോ പ്രാവശ്യം’, ‘പല പ്രാവശ്യം’ തുടങ്ങിയ പ്രയോഗങ്ങൾ വരുന്നു. സംഖ്യാഗണനയിൽ ‘ദ്വിതയം’, ‘ത്രിതപം’ എന്നത് വെറും ‘രണ്ട്’, ‘മൂന്ന്’ എന്നർത്ഥം മാത്രം.
Sanatkumara (teaching Narada in a technical exposition)
Vrata: none
Primary Rasa: shanta
Secondary Rasa: none
FAQs
It clarifies precise technical language so that dharma and ritual instructions are followed correctly—removing ambiguity that can distract the seeker and ensuring disciplined practice that supports moksha-oriented life.
Indirectly: bhakti practices often include repeated acts (japa, stotra, namasmaraṇa). The verse emphasizes understanding repetition-count terminology so devotional observances are performed as intended.
Vedanga-style technical usage (especially Vyākaraṇa/Nirukta-like clarification): it explains how certain words function in ritual-action contexts versus pure numerical counting.