Adhyaya 92: Devi’s Assurance of Protection and the Fruits of Reciting the Devi Mahatmyam

Verse 1

देव्युवाच एभिः स्तवैश्च मां नित्यं स्तोष्यते यः समाहितः । तस्याहं सकलां बाधां नाशयिष्याम्यसंशयम् ॥

ദേവി അരുളിച്ചെയ്തു—സമാഹിതചിത്തനായി ഈ സ്തോത്രങ്ങളാൽ നിരന്തരം എന്നെ സ്തുതിക്കുന്ന ഭക്തന്റെ എല്ലാ ആപത്തുകളും ഞാൻ സംശയമില്ലാതെ നശിപ്പിക്കും।

Verse 2

मधुकैटभनाशं च महिषासुरघातनम् । कीर्तयिष्यन्ति ये तद्वद्वधं शुम्भनिशुम्भयोः ॥

മധു-കൈടഭന്മാരുടെ നാശം, മഹിഷാസുരവധം, അതുപോലെ ശുംബ-നിശുംബന്മാരുടെ സംഹാരം പാരായണം ചെയ്യുന്നവർ ദേവിയുടെ പ്രസാദവും സംരക്ഷണവും പ്രാപിക്കും।

Verse 3

अष्टम्यां च चतुर्दश्यां नवम्यां चैकचेतसः । स्तोष्यन्ति चैव ये भक्त्या मम माहात्म्यमुत्तमम् ॥

അഷ്ടമി, ചതുര്ദശി, നവമി തിഥികളിൽ ഏകാഗ്രചിത്തത്തോടെ ഭക്തിയോടെ എന്റെ പരമ മാഹാത്മ്യം സ്തുതിക്കുന്നവർ വാഗ്ദത്തമായ അനുഗ്രഹങ്ങൾ പ്രാപിക്കും।

Verse 4

न तेषां दुष्कृतं किञ्चिद् दुष्कृतोत्था न चापदः । भविष्यति न दारिद्र्यं न चैवेष्टवियोजनम् ॥

അവർക്കു ഫലം തരുന്ന ദുഷ്കൃത്യം ഉണ്ടാകുകയില്ല; ദുഷ്കൃത്യത്തിൽ നിന്നുയരുന്ന വിപത്തും ഉണ്ടാകുകയില്ല; ദാരിദ്ര്യവും ഇല്ല, പ്രിയവസ്തുക്കളിൽ നിന്നുള്ള വേർപാടും ഇല്ല।

Verse 5

शत्रुतो न भयं तस्य दस्युतो वा न राजतः । न शस्त्रानलतोयौघात् कदाचित् सम्भविष्यति ॥

ആ ഭക്തന് ശത്രുക്കളിൽ നിന്നോ കള്ളന്മാരിൽ നിന്നോ രാജാവിൽ നിന്നോ ഭയം ഉണ്ടാകുകയില്ല; ആയുധം, അഗ്നി, ജലപ്രളയം എന്നിവയിൽ നിന്നുമുള്ള അപകടവും ഒരിക്കലും വരികയില്ല।

Verse 6

तस्मान्ममैन्माहात्म्यं पठितव्यं सहाहितैः । श्रोतव्यं च सदा भक्त्या परं स्वस्त्ययनं महत् ॥

അതുകൊണ്ട് എന്റെ ഈ മാഹാത്മ്യം ജാഗ്രതയുള്ളവർ പാരായണം ചെയ്യണം; കൂടാതെ ഇത് എപ്പോഴും ഭക്തിയോടെ ശ്രവിക്കണം—ഇത് പരമവും മഹത്തുമായ സ്വസ്ത്യയനകർമ്മം, ശുഭമംഗളപ്രദം।

Verse 7

उपसर्गानशेषांस्तु महामारीसमुद्भवान् । तथा त्रिविधमुत्पातं माहात्म्यं शमयेन्रमम् ॥

എന്നാൽ എന്റെ ഈ മാഹാത്മ്യം മഹാമാരികളിൽ നിന്നുണ്ടാകുന്ന എല്ലാ ഉപദ്രവങ്ങളും ശമിപ്പിക്കും; അതുപോലെ ത്രിവിധ ഉത്പാതങ്ങളെയും।

Verse 8

यत्रैतत् पठ्यते सम्यङ्नित्यमायतने मम । सदा न तद्विमोक्ष्यामि सान्निध्यं तत्र मे स्थितम् ॥

എവിടെയെവിടെയോ എന്റെ ക്ഷേത്രത്തിൽ ഇത് ശരിയായ വിധത്തിൽ നിത്യമായി പാരായണം ചെയ്യപ്പെടുന്നുവോ, ആ സ്ഥലത്തെ ഞാൻ ഒരിക്കലും ഉപേക്ഷിക്കുകയില്ല; അവിടെ എന്റെ സന്നിധി നിത്യമായി നിലകൊള്ളുന്നു।

Verse 9

बलिप्रदाने पूजायामग्निकार्ये महोत्सवे । सर्वं ममैत्तच्चरितमुच्चार्यं श्राव्यमेव च ॥

ബലിദാനം, പൂജ, ഹോമം, മഹോത്സവങ്ങൾ എന്നിവയുടെ വേളയിൽ—എന്റെ ചരിതത്തിന്റെ ഈ സമ്പൂർണ്ണ ആഖ്യാനം ഉച്ചത്തിൽ പാരായണം ചെയ്യണം; ശ്രദ്ധയോടെ കേൾപ്പിക്കയും വേണം।

Verse 10

जानताजानता वापि बलिपूजां तथा कृताम् । प्रतीच्छिष्याम्यहं प्रीत्या वह्निहोमं तथा कृतम् ॥

അറിയിച്ചെയ്താലും അറിയാതെ ചെയ്താലും, അങ്ങനെ ചെയ്ത ബലി, പൂജ മുതലായ ആരാധനയെ ഞാൻ ആനന്ദത്തോടെ സ്വീകരിക്കുന്നു; അതേവിധം ചെയ്ത ഹോമവും കൂടെ।

Verse 11

शरत्काले महापूजा क्रियते या च वार्षिकी । तस्यां ममैतन्माहात्म्यं श्रुत्वा भक्तिसमन्वितः ॥

ശരദ്കാലത്തിൽ മഹത്തായ വാർഷിക പൂജ നടത്തപ്പെടുന്നു. ആ അവസരത്തിൽ ഭക്തിയോടെ എന്റെ ഈ മാഹാത്മ്യം ശ്രവിച്ചാൽ, പ്രസ്തുത ഫലം അവൻ പ്രാപിക്കും.

Verse 12

सर्वबाधाविनिर्मुक्तो धनधान्यसमन्वितः । मनुष्यो मत्प्रसादेन भविष्यति न संशयः ॥

എല്ലാ ദുഃഖങ്ങളിൽ നിന്നും വിമുക്തനായി, ധനധാന്യസമ്പന്നനായി, മനുഷ്യൻ എന്റെ പ്രസാദത്താൽ അങ്ങനെ തന്നെയാകും—ഇതിൽ സംശയമില്ല.

Verse 13

श्रुत्वा ममैतन्माहात्म्यं तथोत्पत्तीः पृथक् शुभाः । पराक्रमं च युद्धेषु जायते निर्भयः पुमान् ॥

എന്റെ ഈ മാഹാത്മ്യം ശ്രവിക്കുകയും, ദേവിയുടെ പ്രാദുർഭാവങ്ങളുടെ മംഗളകഥകൾ വേർതിരിച്ച് കേൾക്കുകയും ചെയ്താൽ, മനുഷ്യൻ യുദ്ധങ്ങളിൽ വീര്യം നേടുകയും നിർഭയനാകുകയും ചെയ്യും.

Verse 14

रिपवः संक्षयं यान्ति कल्याणं चोपपद्यते । नन्दते च कुलं पुंसां माहात्म्यं मम शृण्वताम् ॥

ശത്രുക്കൾ നശിക്കുന്നു, ക്ഷേമം ഉദിക്കുന്നു; എന്റെ മാഹാത്മ്യം ശ്രവിക്കുന്നവരുടെ കുടുംബം ആനന്ദിച്ചു പുഷ്ടിപ്രാപിച്ച് വളരുന്നു.

Verse 15

शान्तिकर्मणि सर्वत्र तथा दुःस्वप्नदर्शने । ग्रहपीडासु चोग्रासु माहात्म्यं शृणुयान्मम ॥

എല്ലാ ശാന്തികർമങ്ങളിലും, ദുഷ്ടസ്വപ്നങ്ങൾ കണ്ടാൽ പോലും, ഗ്രഹങ്ങളാൽ ഉണ്ടാകുന്ന ഭീകര പീഡകളിലും, എന്റെ മാഹാത്മ്യം ശ്രവിക്കേണ്ടതാണ്.

Verse 16

उपसर्गाः शमं यान्ति ग्रहपीडाश्च दारुणाः । दुःस्वप्नं च नृभिर्दृष्टं सुस्वप्नमुपजायते ॥

ഉപദ്രവങ്ങൾ ശമിക്കുന്നു; ഗ്രഹജന്യമായ ഭയങ്കര പീഡകളും ശാന്തമാകുന്നു. ജനങ്ങൾ കണ്ട ദുഷ്സ്വപ്നവും ശുഭസ്വപ്നമായി മാറുന്നു.

Verse 17

बालग्रहाभिभूतानां बालानां शान्तिकारकम् । संघातभेदे च नृणां मैत्रीकरणमुत्तमम् ॥

ഇത് ബാല-ഗ്രഹപീഡിതരായ കുട്ടികൾക്ക് ശമനകരമാണ്; ജനസമൂഹങ്ങൾ കലഹം മൂലം പിരിഞ്ഞിരിക്കുമ്പോൾ സൗഹൃദം സ്ഥാപിക്കാൻ ഇതാണ് ഏറ്റവും ഉത്തമ മാർഗം.

Verse 18

दुर्वृत्तानामशेषाणां बलहानिकरं परम् । रक्षोभूतपिशाचानां पठनादेव नाशनम् ॥

ഇത് എല്ലാ ദുഷ്ടരുടെ ശക്തിയും പരമമായി ക്ഷയിപ്പിക്കുന്നു; രാക്ഷസർക്കും ഭൂതങ്ങൾക്കും പിശാചുകൾക്കും വെറും പാരായണമാത്രം കൊണ്ടുതന്നെ നാശം വരുത്തുന്നു.

Verse 19

सर्वं ममैतन्माहात्म्यं मम सन्निधिकारकम् ॥

ഇതെല്ലാം എന്റെ മാഹാത്മ്യം എന്റെ സജീവ സന്നിധിയെ വെളിപ്പെടുത്തുന്നു.

Verse 20

पशुपुष्पार्घ्यधूपैश्च गन्धदीपैस्तथोत्तमैः । विप्राणां भोजनैर्हेमैः प्रॊक्षणीयैरहर्निशम् ॥

പശുബലി, പുഷ്പം, അർഘ്യം, ധൂപം എന്നിവകൊണ്ടും; ഉത്തമ സുഗന്ധങ്ങളും ദീപങ്ങളുംകൊണ്ടും; ബ്രാഹ്മണഭോജനവും സ്വർണവും പ്രോക്ഷണവും (പവിത്രജലം തളിക്കൽ)കൊണ്ടും—പകലും രാത്രിയും വിധിപൂർവം പൂജിച്ച് പ്രസന്നമാക്കണം.

Verse 21

अन्यैश्च विविधैर्भोगैः प्रदानैर्वत्सरेण या । प्रीतिर्मे क्रियते सास्मिन् सकृत्सुचरिते श्रुते ॥

ഒരു വർഷം മുഴുവൻ നാനാവിധ ഭോഗങ്ങളാലും അർപ്പിച്ച ദാനങ്ങളാലും എനിക്കുണ്ടാകുന്ന തൃപ്തി, ഈ ഉത്തമാഖ്യാനം ഒരിക്കൽ മാത്രം ശ്രവിച്ചാലും അതേ തൃപ്തിയായി ഉദിക്കുന്നു।

Verse 22

श्रुतं हरति पापानि तथाऽरोग्यं प्रयच्छति । रक्षां करोति भूतेभ्यो जन्मनां कीर्तनं मम ॥

ഇത് ശ്രവിച്ചാൽ പാപങ്ങൾ നശിക്കുകയും ആരോഗ്യവും ലഭിക്കുകയും ചെയ്യും। എന്റെ ജന്മങ്ങളുടെയും/അവതരണങ്ങളുടെയും പാരായണം പിശാചാദി ഹാനികര സത്തകളിൽ നിന്ന് സംരക്ഷണം നൽകുന്നു।

Verse 23

युद्धेषु चरितं यन्मे दुष्टदैत्यनिबर्हणम् । तस्मिन् श्रुते वैरिकृतं भयं पुंसां न जायते ॥

ദുഷ്ട ദൈത്യങ്ങളെ നശിപ്പിക്കുന്ന എന്റെ യുദ്ധകൃത്യങ്ങൾ/രണചരിതങ്ങൾ ശ്രവിക്കപ്പെടുമ്പോൾ, ജനങ്ങളിൽ ശത്രുക്കളാൽ ജനിക്കുന്ന ഭയം ഉദിക്കുകയില്ല।

Verse 24

युष्माभिः स्तुतयो याश्च याश्च ब्रह्मर्षिभिः कृताः । ब्रह्मणा च कृतास्तास्तु प्रयच्छन्ति शुभां गतिम् ॥

നിങ്ങൾ ദേവന്മാർ രചിച്ച സ്തുതികളും, ബ്രഹ്മർഷികൾ രചിച്ച സ്തുതികളും, ബ്രഹ്മാവ് രചിച്ച സ്തുതികളും—ഇവ തന്നെയാണ് നിശ്ചയമായി ശുഭഗതിയെ (കല്യാണകരമായ അന്ത്യം) നൽകുന്നത്।

Verse 25

अरण्ये प्रान्तरे वापि दावाग्निपरिवारितः । दस्युभिर्वा वृतः शून्ये गृहीतो वापि शत्रुभिः ॥

വനത്തിലായാലും നിർജനപ്രദേശത്തിലായാലും, കാട്ടുതീയാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടവനായാലും; അല്ലെങ്കിൽ ഏകാന്തസ്ഥാനത്ത് കള്ളന്മാർ വളഞ്ഞവനായാലും; അതോ ശത്രുക്കൾ പിടിച്ചാലും—

Verse 26

सिंहव्याघ्रानुयातो वा वने वा वनहस्तिभिः । राज्ञा क्रुद्धेन चाज्ञप्तो वध्यो बन्धगतोऽपि वा ॥

സിംഹങ്ങളും കടുവകളും പിന്തുടരുകയോ, വനത്തിൽ മദിച്ച ആനകൾ പീഡിപ്പിക്കുകയോ ചെയ്താലും; അല്ലെങ്കിൽ ക്രുദ്ധനായ രാജാവ് വധത്തിന് ആജ്ഞാപിച്ചാലും; അല്ലെങ്കിൽ ബന്ധിച്ച് കാരാഗൃഹത്തിൽ അടച്ചാലും—

Verse 27

आघूर्णितो वा वातेन स्थितः पोते महार्णवे । पतत्सु चापि शस्त्रेषु संग्रामे भृशदारुणे ॥

അല്ലെങ്കിൽ മഹാസമുദ്രത്തിൽ വള്ളത്തിൽ ഇരിക്കുമ്പോൾ പ്രചണ്ഡ കാറ്റുകൾ കൊണ്ട് ഇളകിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയോ; അത്യന്തം ഭീകരമായ യുദ്ധത്തിൽ വീഴുന്ന ആയുധങ്ങൾക്കിടയിൽ പെട്ടാലും—

Verse 28

सर्वाबाधासु घोरासु वेदनाभ्यर्दितोऽपि वा । स्मरन्ममैत्तच्छरितं नरो मुच्येत सङ्कटात् ॥

ഈ എല്ലാ ഭീകര ആപത്തുകളിലും, വേദനയാൽ പീഡിതനായാലും, എന്റെ ഈ ആഖ്യാനം സ്മരിക്കുന്നവൻ ദുഃഖത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനാകുന്നു.

Verse 29

मम प्रभावात्सिंहाद्या दस्यवो वैरिणस्तथा । दूरादेव पलायन्ते स्मरतश्चरितं मम ॥

എന്റെ ശക്തിയാൽ സിംഹാദികൾ, കള്ളന്മാർ, ശത്രുക്കളും—എന്റെ ചരിതം സ്മരിക്കുന്നതുമാത്രത്തിൽ—ദൂരത്തുനിന്നുതന്നെ ഓടിപ്പോകുന്നു.

Verse 30

ऋषिरुवाच इत्युक्त्वा सा भगवती चण्डिका चण्डविक्रमā । पश्यतामेव देवानां तत्रैवान्तरधीयत ॥

ഋഷി പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ അരുളിച്ചെയ്ത ശേഷം, ഭീകരപരാക്രമയുള്ള ആ ഭഗവതി ചണ്ഡിക, ദേവന്മാർ നോക്കി നിൽക്കേ അവിടെയുതന്നെ അന്തർധാനം ചെയ്തു.

Verse 31

तेऽपि देव्याः निरातङ्काः स्वाधिकारान् यथा पुरा । यज्ञभागभुजः सर्वे चक्रुर्विनिहतारयः ॥

അപ്പോൾ ദേവിയുടെ അനുഗ്രഹത്താൽ ഭയമുക്തരായ ആ ദേവന്മാരും മുൻപുപോലെ തങ്ങളുടെ തങ്ങളുടെ അധികാരസ്ഥാനങ്ങളിലും കര്‍ത്തവ്യങ്ങളിലും വീണ്ടും സ്ഥാപിതരായി. ശത്രുക്കൾ നിഹതരായപ്പോൾ അവർ എല്ലാവരും യജ്ഞങ്ങളിൽ തങ്ങളുടെ ഭാഗം വീണ്ടും അനുഭവിച്ചു.

Verse 32

दैत्याश्च देव्याः निहते शुम्भे देवरिपौ युधि । जगद्विध्वंसके तस्मिन् महोग्रेऽतुलविक्रमॆ । निशुम्भे च महावीर्ये शेषाः पातालमाययुः ॥

ദേവന്മാരുടെ ശത്രുവായ, ലോകനാശകനായ, അത്യന്തം ഭീകരനും അതുല്യപരാക്രമശാലിയുമായ ശുംബനെ ദേവി യുദ്ധത്തിൽ വധിച്ചപ്പോൾ, മഹാവീരനായ നിശുംബനും നിഹതനായപ്പോൾ, ശേഷിച്ച ദൈത്യർ പാതാളത്തിലേക്ക് താഴ്ന്നുപോയി.

Verse 33

एवं भगवती देवी सा नित्यापि पुनः पुनः । सम्भूय कुरुते भूूप जगतः परिपालनम् ॥

ഹേ രാജാവേ, ഇങ്ങനെ ആ ഭഗവതി ദേവി—നിത്യയായിരിക്കെ പോലും—വീണ്ടും വീണ്ടും രൂപം ധരിച്ചു ലോകത്തിന്റെ സംരക്ഷണം സാധിപ്പിക്കുന്നു.

Verse 34

तयैतन्मोह्यते विश्वं सैव विश्वं प्रसूयते । सा याचिता च विज्ञानं तुष्टा ऋद्धिं प्रयच्छति ॥

അവളാൽ തന്നെയാണ് ഈ സമസ്ത വിശ്വവും മോഹിതമായിരിക്കുന്നത്; അവളാണ് വിശ്വത്തെ പ്രസവിക്കുന്നത്. അപേക്ഷിക്കപ്പെടുമ്പോൾ അവൾ ജ്ഞാനം നൽകുന്നു; പ്രസന്നയായാൽ ശ്രീയും സമൃദ്ധിയും അനുഗ്രഹിക്കുന്നു.

Verse 35

व्याप्तं तयैतत्सकलं ब्रह्माण्डं मनुजेश्वर । महाकाल्या महाकाले महाकारिस्वरूपया ॥

ഹേ നരാധിപാ, മഹാകാലത്തിന്റെ മഹാസമയത്തിൽ മഹാകാളി മഹാകർത്തൃരൂപിണിയായി ഈ സമസ്ത ബ്രഹ്മാണ്ഡാണ്ഡത്തെ ചരാചരങ്ങളോടുകൂടി വ്യാപിച്ച് പരിപൂർണമാക്കുന്നു.

Verse 36

सैव काले महामारी सैव सृष्टिर्भवत्यजा । स्थितिं करोति भूतानां सैव काले सनातनी ॥

അവളേ ഒരു സമയത്ത് മഹാമാരിയായി ഭവിക്കുന്നു; അവളേ അജന്മയായി സൃഷ്ടിരൂപിണിയാകുന്നു. അവളേ ജീവികളുടെ നിലനിൽപ്പ് ധരിക്കുന്നു; മറ്റൊരു സമയത്ത് ആ നിത്യാദേവി അതനുസരിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്നു.

Verse 37

भवकाले नृणां सैव लक्ष्मीर्वृद्धिप्रदा गृहे । सैवाभावे तथालक्ष्मीर्विनाशायोपजायते ॥

ജനങ്ങളുടെ ക്ഷേമകാലത്ത് അവളേ ഗൃഹത്തിൽ ലക്ഷ്മിയായി വൃദ്ധി നൽകുന്നു; ക്ഷയകാലത്ത് അവളേ നാശത്തിനായി ഉദ്ഭവിച്ച അലക്ഷ്മിയാകുന്നു.

Verse 38

स्तुता सम्पूजिता पुष्पैर्धूपगन्धादिभिस्तथा । ददाति वित्तं पुत्रांश्च मतिं धर्मे गतिं शुभाम् ॥

പുഷ്പം, ധൂപം, സുഗന്ധം മുതലായവകൊണ്ട് സ്തുതിക്കപ്പെട്ടു യഥാവിധി പൂജിക്കപ്പെടുമ്പോൾ അവൾ ധനവും പുത്രന്മാരെയും നൽകുന്നു; ധർമ്മാനുസൃതമായ ബുദ്ധിയും ശുഭഗതിയും പ്രസാദിക്കുന്നു.