Previous Verse
Next Verse

Shloka 27

Adhyaya 44Subahu’s Counsel to the King of Kashi and Alarka’s Renunciation through Yoga

एवमुक्त्वा ययौ धीमान् ! सुबाहुः काशिभूमिपम् ।

काशिराजोऽपि संपूज्य सोऽलर्कं स्वपुरं ययौ ॥

evam uktvā yayau dhīmān! subāhuḥ kāśi-bhūmipam | kāśi-rājo ’pi saṃpūjya so ’larkaṃ svapuraṃ yayau ||

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു പ്രാജ്ഞനായ സുഭാഹു കാശിയുടെ രാജാവിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ടു. കാശിയുടെ രാജാവും അവനെ യഥാവിധി ആദരിച്ചു; ആ അലർക്കനും തന്റെ നഗരത്തിലേക്ക് പോയി.

evamthus
evam:
Kriyā-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootevam (अव्यय)
Formअव्यय (adverb)
uktvāhaving said
uktvā:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Root√vac (धातु) + ktvā (क्त्वा)
Formक्त्वान्त-अव्यय (gerund/absolutive); पूर्वकालिक क्रिया
yayauwent
yayau:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√yā (धातु)
Formलिट् (perfect/लिट्), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष, एकवचनम्
dhīmānwise
dhīmān:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootdhīmat (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्; गुणवाचक विशेषण
subāhuḥSubāhu
subāhuḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsubāhu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्; proper name
kāśi-bhūmipamthe king of Kāśī
kāśi-bhūmipam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootkāśī (प्रातिपदिक) + bhūmipa (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष: ‘काश्याः भूमिपः’; पुंलिङ्गे, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचनम्
kāśi-rājaḥthe king of Kāśī
kāśi-rājaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkāśī (प्रातिपदिक) + rāja (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष: ‘काश्याः राजा’; पुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्
apialso
api:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
Formनिपात (particle: also/even)
saṃpūjyahaving honored
saṃpūjya:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Root√pūj (धातु) + sam + ya (ल्यप्)
Formल्यप्-अव्यय (gerund/absolutive)
saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्गे, प्रथमा, एकवचनम्
alarkamAlarka
alarkam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootalarka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, द्वितीया, एकवचनम्; proper name
sva-puramhis own city
sva-puram:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsva (प्रातिपदिक) + pura (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय: ‘स्वं पुरम्’; नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया, एकवचनम्
yayauwent
yayau:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Root√yā (धातु)
Formलिट् (perfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष, एकवचनम्
Narrator voice (Purāṇic narrator within the frame)

{ "primaryRasa": "shanta", "secondaryRasa": "dharma", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

Guru-honor (ācārya-pūjā)Narrative closureTransmission of liberating instruction

FAQs

Even after receiving high knowledge, the king performs proper reverence to the teacher. Dharma here supports jñāna: humility and gratitude safeguard realization from pride.

Falls under ‘vaṃśānucarita’ (accounts of royal persons) used as an exemplum to teach liberation.

The teacher’s departure symbolizes the completion of instruction; the disciple must now internalize the teaching and embody it in life (and later, renunciation).