Shloka 33
Virāṭa-parva Adhyāya 13 — Kīcaka’s Proposition and Draupadī’s Dharmic Refusal
कभी वे प्रतिपक्षीको गोदमें घसीट लाते, कभी खेलमें ही उसे सामने खींच लेते, कभी आगे-पीछे, दायें-बायें पैंतरे बदलते और कभी सहसा पीछे ढकेलकर पटक देते थे। इस तरह दोनों दोनोंको अपनी ओर खींचते और घुटनोंसे एक- दूसरेपर प्रहार करते थे। उस सामूहिक उत्सवमें पहलवानों और जनसमुदायके निकट उन दोनोंमें केवल बाहुबल, शारीरिक बल तथा प्राणबलसे किसी अस्त्र- शस्त्रके बिना बड़ा भयंकर युद्ध हुआ। राजन! इन्द्र और वृत्रासुरके समान भीम और जीमूतके उस मल्लयुद्धमें सब लोगोंका बड़ा मनोरंजन हुआ। सभी दर्शक जीतनेवालेका उत्साह बढ़ानेके लिये जोर-जोरसे हर्षनाद कर उठते थे || ३०-- ३२ ।। ततः शब्देन महता भर्त्सयन्तौ परस्परम् | व्यूढोरस्कौ दीर्घभुजौ नियुद्धकुशलावुभौ । बाहुभि: समसज्जेतामायसै: परिघैरिव,तदनन्तर चौड़ी छाती और लंबी भुजावाले, कुश्तीके दाँव-पेचमें कुशल वे दोनों वीर गम्भीर गर्जनाके साथ एक-दूसरेको डाँट बताते हुए लोहेके परिघ (मोटे डंडे)-जैसी बाँहोंसे बाँहें मिलाकर परस्पर भिड़ गये। फिर विपुलपराक्रमी शत्रुहन्ता महाबाहु भीमसेनने गर्जना करते हुए, जैसे सिंह हाथीपर झपटे, उसी प्रकार झपटकर जीमूतको दोनों हाथोंसे पकड़कर खींचा और ऊपर उठाकर उसे घुमाना आरम्भ किया। यह देख वहाँ आये हुए पहलवानों तथा मत्स्यदेशकी प्रजाको बड़ा आश्चर्य हुआ
tataḥ śabdena mahatā bhartsayantau parasparam | vyūḍhoraskau dīrghabhujau niyuddhakuśalāv ubhau || bāhubhiḥ samasajjetām āyasaiḥ parighair iva |
അപ്പോൾ മഹാഗർജ്ജനത്തോടെ പരസ്പരം ശാസിച്ചുകൊണ്ട്—വിസ്തൃതവക്ഷസ്ഥലവും ദീർഘബാഹുക്കളും ഉള്ള, മല്ലയുദ്ധത്തിന്റെ ദാവപേചങ്ങളിൽ നിപുണരായ ആ ഇരുവരും—ഇരുമ്പുകോലുകളെപ്പോലെയുള്ള കൈകൾ കൂട്ടിച്ചേർത്ത് ഏറ്റുമുട്ടി. ആ പൊതുഉത്സവത്തിൽ ആയുധമൊന്നുമില്ലാതെ വെറും ബാഹുബലം, ദേഹബലം, പ്രാണബലം കൊണ്ടു മാത്രമുള്ള അവരുടെ പോരാട്ടം അത്യന്തം ഭീകരദൃശ്യമാവുകയായിരുന്നു. ഇന്ദ്രൻ–വൃത്രൻപോലെ ഭീമനും ജീമൂതനും നടത്തിയ ആ മല്ലയുദ്ധം മല്ലർക്കും മത്സ്യദേശജനങ്ങൾക്കും മഹാ വിനോദമായി; പ്രേക്ഷകർ തങ്ങൾ ആഗ്രഹിച്ച ജയശാലിയുടെ ഉത്സാഹം കൂട്ടാൻ ഉച്ചത്തിൽ ഹർഷധ്വനി മുഴക്കി.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The passage highlights controlled strength: even in fierce rivalry, the contest is framed as regulated wrestling rather than weaponed violence. It underscores discipline, endurance, and mastery of technique—power guided by rules and public accountability.
Two expert wrestlers—identified in context as Bhīma and Jīmūta—taunt each other, then lock arms and grapple. Their arms are compared to iron clubs, emphasizing the intensity of the bout, which captivates the Matsya crowd.