Shloka 27
मातापितृपूजन-प्रधानधर्मः (Primacy of Filial Service) — Mārkaṇḍeya’s Account of the Vyādha’s Instruction
Devanagari script
मुखजेनाग्निना क्रुद्धों लोकानुद्)र्तयन्निव । क्षणेन राजशार्दूल पुरेव कपिल: प्रभु:
Transliteration
mukhajenāgninā kruddho lokān uddhartayann iva | kṣaṇena rājaśārdūla pureva kapilaḥ prabhuḥ ||
Translation
മാർക്കണ്ഡേയൻ പറഞ്ഞു—ക്രോധത്തോടെ അവൻ വായിൽ നിന്നു പുറപ്പെടുന്ന അഗ്നിയാൽ ലോകങ്ങളെ തന്നെ ദഹിപ്പിക്കുന്നവനെന്നപോലെ തോന്നി. ഹേ രാജശാർദൂലാ! ഒരു ക്ഷണത്തിൽ തന്നെ ആ പ്രഭു പുരാതന കപിലനെപ്പോലെ ആയി।
Word by Word
मुखजेनby (that) born from the mouth
मुखजेन:
Karana
TypeAdjective
Rootमुखज (मुख + ज)
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Singular
अग्निनाwith fire
अग्निना:
Karana
TypeNoun
Rootअग्नि
FormMasculine, Instrumental, Singular
क्रुद्धःangered
क्रुद्धः:
Karta
TypeAdjective
Rootक्रुद्ध (√क्रुध्)
FormMasculine, Nominative, Singular
लोकान्the worlds
लोकान्:
Karma
TypeNoun
Rootलोक
FormMasculine, Accusative, Plural
उद्धर्तयन्lifting up / uprooting (as if)
उद्धर्तयन्:
Karta
TypeVerb
Rootउद् + √हृ (उद्धर्तयति)
FormMasculine, Nominative, Singular
इवas if, like
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
क्षणेनin a moment
क्षणेन:
Adhikarana
TypeNoun
Rootक्षण
FormMasculine, Instrumental, Singular
राजशार्दूलO tiger among kings
राजशार्दूल:
TypeNoun
Rootराजशार्दूल (राजन् + शार्दूल)
FormMasculine, Vocative, Singular
पुरेवas before, as formerly
पुरेव:
TypeIndeclinable
Rootपुरा + इव
कपिलःKapila
कपिलः:
Karta
TypeNoun
Rootकपिल
FormMasculine, Nominative, Singular
प्रभुःthe lord, the mighty one
प्रभुः:
Karta
TypeNoun
Rootप्रभु
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
मार्कण्डेय उवाच
Characters & Entities
M
MārkaṇḍeyaK
KapilaVerse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes