Shloka 36
अध्याय १९० — वामदेव-वाम्य-वृत्तान्तः
The Vāmadeva Horses Episode and the Ethics of Promise
शमन सर्वभूतानां सर्वलोककृतोद्यमम् | एवं प्रणिहित: सम्यड् ममात्मा मुनिसत्तम | सर्वभूतेषु विप्रेन्द्र न च मां वेत्ति कश्चन,मैं तीनों लोकोंमें व्याप्त, सम्पूर्ण विश्वका आत्मा, सब लोगोंको सुख पहुँचानेवाला, सबकी उत्पत्तिका कारण, सर्वव्यापी, अनन्त, इन्द्रियोंका नियन्ता और महान् विक्रमशाली हूँ। ब्रह्म! यह जो सम्पूर्ण भूतोंका संहार करनेवाला और सबको उद्योगशील बनानेवाला अव्यक्त कालचक्र है, इसका संचालन केवल मैं ही करता हूँ। मुनिश्रेष्ठ! इस प्रकार मेरा स्वरूपभूत आत्मा ही सर्वत्र सब प्राणियोंके भीतर भलीभाँति स्थित है। विप्रवर! इतनेपर भी मुझे कोई जानता नहीं है
śamanaḥ sarvabhūtānāṁ sarvalokakṛtodyamam | evaṁ praṇihitaḥ samyaṅ mama ātmā munisattama | sarvabhūteṣu viprendra na ca māṁ vetti kaścana ||
ദേവൻ അരുളിച്ചെയ്തു— ഞാൻ സർവ്വഭൂതങ്ങളുടെ ശമനവും നിയന്ത്രണവും ചെയ്യുന്നവൻ; സർവ്വലോകങ്ങളെ പ്രവർത്തനത്തിലേക്ക് ഉത്സാഹിപ്പിക്കുന്നവൻ. ഹേ മുനിസത്തമാ, ഇങ്ങനെ എന്റെ ആത്മാവ് സമ്യക്മായി സ്ഥാപിതമാണ്. എങ്കിലും, ഹേ വിപ്രേന്ദ്രാ, സർവ്വജീവികളിലും വസിച്ചിട്ടും എന്നെ ആരും അറിയുന്നില്ല.
देव उवाच
Educational Q&A
The verse teaches divine immanence and human ignorance: the Supreme regulates and animates the cosmos and is established within all beings, yet remains unrecognized without true insight. Ethical implication: cultivate discernment and devotion to perceive the indwelling divine rather than judging only by outward appearances.
A Deity is instructing a sage (addressed as munisattama/viprendra), declaring cosmic sovereignty and inner presence in all creatures, while lamenting that despite this universal indwelling, beings fail to know the Deity’s true nature.