Shloka 11
Jarītā-Śārṅgaka-saṃvādaḥ — The Dialogue of Jaritā and the Śārṅgaka Chicks
Fire-escape deliberation
न हायुक्त न चासत्यं नासहां न च वाप्रियम् । भाषितं चारुभाषस्य जज्ञे पार्थस्य धीमत:,सदा मीठी बातें करनेवाले बुद्धिमान् कुन्तीनन्दन राजा युधिष्ठिरके मुखसे कभी कोई अनुचित, असत्य, असहा और अप्रिय बात नहीं निकलती थी
na hāyuktaṃ na cāsatyaṃ nāsahāṃ na ca vāpriyam | bhāṣitaṃ cārubhāṣasya jajñe pārthasya dhīmataḥ ||
എപ്പോഴും മധുരമായി സംസാരിക്കുന്ന ബുദ്ധിമാനായ കുന്തീനന്ദന യുദ്ധിഷ്ഠിരന്റെ വായിൽ നിന്ന് ഒരിക്കലും അനുചിതമോ അസത്യമോ കഠിനമോ അപ്രിയമോ ആയ വാക്കുകൾ പുറപ്പെട്ടില്ല. അദ്ദേഹത്തിന്റെ വാക്കുകൾ എല്ലായ്പ്പോഴും മര്യാദ, സത്യം, സംയമം എന്നിവയ്ക്ക് അനുസൃതമായിരുന്നു.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse presents an ethical ideal of speech: one should avoid words that are improper (ayukta), false (asatya), harsh (asahā), or unpleasant (apriya). Yudhiṣṭhira is praised as embodying disciplined, truthful, and considerate speech—an aspect of dharma expressed through verbal conduct.
Vaiśampāyana is describing Yudhiṣṭhira’s character. In the course of narrating the epic’s events, he highlights Yudhiṣṭhira’s consistent virtue: his speech is always gentle and never deviates into impropriety, falsehood, harshness, or offensiveness.