Previous Verse
Next Verse

Shloka 74

Vāraṇāvata-prasaṃsā and the Pāṇḍavas’ Departure (वरणावत-प्रशंसा तथा पाण्डव-प्रयाणम्)

तां प्रतिज्ञां प्रतिज्ञाय यां कर्तास्म्यचिरादिव । द्रुपदेनैवमुक्तो5हं मनन्‍्युनाभिपरिप्लुत:,चलते समय मैंने एक प्रतिज्ञा की थी, जिसे शीघ्र पूर्ण करूँगा। ट्रुपदके द्वारा जो इस प्रकार तिरस्कारपूर्ण वचन मेरे प्रति कहा गया है, उसके कारण मैं क्षोभसे अत्यन्त व्याकुल हो रहा हूँ

tāṃ pratijñāṃ pratijñāya yāṃ kartāsmy acirād iva | drupadenaivam ukto 'haṃ manyunābhipariplutaḥ ||

പുറപ്പെടുന്ന വേളയിൽ ഞാൻ ഒരു പ്രതിജ്ഞ ചെയ്തു—അത് ഞാൻ ഉടൻ തന്നെ നിറവേറ്റും. ദ്രുപദൻ എന്നോടു പറഞ്ഞ അവഹേളനവചനങ്ങൾ കാരണം ഞാൻ ക്രോധത്തിൽ മുങ്ങിയിരിക്കുന്നു; അപമാനത്തിന്റെ കുത്ത് എന്നെ വ്യാകുലപ്പെടുത്തുന്നു, പ്രതികാരം നേടാനുള്ള എന്റെ നിശ്ചയം കൂടുതൽ കഠിനമായി ഉറച്ചു.

ताम्that (her/that) (promise)
ताम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormFeminine, Accusative, Singular
प्रतिज्ञाम्vow, promise
प्रतिज्ञाम्:
Karma
TypeNoun
Rootप्रतिज्ञा
FormFeminine, Accusative, Singular
प्रतिज्ञायhaving vowed / having promised
प्रतिज्ञाय:
TypeVerb
Rootप्रति-ज्ञा
Formल्यप् (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage-neutral)
याम्which
याम्:
Karma
TypePronoun
Rootयद्
FormFeminine, Accusative, Singular
कर्तास्मिI shall do / I will accomplish
कर्तास्मि:
TypeVerb
Rootकृ
FormPeriphrastic future (लुट्), First, Singular, Parasmaipada
अचिरात्soon, before long
अचिरात्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअचिर
इवas if, like
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
द्रुपदेनby Drupada
द्रुपदेन:
Karana
TypeNoun (proper)
Rootद्रुपद
FormMasculine, Instrumental, Singular
एवम्thus, in this manner
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
उक्तःspoken to / addressed
उक्तः:
TypeVerb
Rootवच्
Formक्त (past passive participle), Masculine, Nominative, Singular
अहम्I
अहम्:
Karta
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormMasculine, Nominative, Singular
मन्युनाभिपरिप्लुतःoverwhelmed/engulfed by anger
मन्युनाभिपरिप्लुतः:
TypeAdjective
Rootमन्यु + अभि-परि-प्लु
FormMasculine, Nominative, Singular, क्त (past passive participle)

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
D
Drupada