Shloka 73
Vāraṇāvata-prasaṃsā and the Pāṇḍavas’ Departure (वरणावत-प्रशंसा तथा पाण्डव-प्रयाणम्)
एकरात्र तु ते ब्रह्मन् काम॑ दास्यामि भोजनम् | एवमुक्तस्त्वहं तेन सदार: प्रस्थितस्तदा,“ब्रह्मन! तुम्हारी इच्छा हो तो मैं तुम्हें एक रातके लिये अच्छी तरह भोजन दे सकता ' राजा ट्रुपदके यों कहनेपर मैं पत्नी और पुत्रके साथ वहाँसे चल दिया
ekarātraṃ tu te brahman kāmaṃ dāsyāmi bhojanam | evam uktas tv ahaṃ tena sadāraḥ prasthitas tadā |
വൈശമ്പായനൻ പറഞ്ഞു— “ഹേ ബ്രാഹ്മണാ, നിനക്കിഷ്ടമെങ്കിൽ ഒരു രാത്രിക്കുള്ള ഭക്ഷണം ഞാൻ നിനക്കു നൽകാം.” രാജാവ് ദ്രുപദൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, അതിഥിധർമ്മം മാനിച്ച് ആ আতിഥ്യം സ്വീകരിച്ച്, ഞാൻ ഭാര്യയും പുത്രനും കൂടെ അവിടെ നിന്ന് പുറപ്പെട്ടു.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights atithi-dharma (the duty of hospitality): a host offers sustenance according to the guest’s wish, and the guest accepts appropriately, reflecting mutual ethical obligations that sustain social order.
King Drupada offers the speaker (addressed as a Brāhmaṇa) food and lodging for one night. After receiving this offer, the speaker departs/sets out with his wife and son, indicating acceptance of Drupada’s hospitality and a movement to the next narrative setting.