Shloka 19
कृपकृपी-जननम्
The Birth of Kṛpa and Kṛpī; Kṛpa’s Attainment of Astras
न तस्य लोका: सन्तीति धर्मविद्धि: प्रतिष्ठितम् । यज्ैस्तु देवान् प्रीणाति स्वाध्यायतपसा मुनीन्
na tasya lokāḥ santīti dharmaviddhiḥ pratiṣṭhitam | yajñais tu devān prīṇāti svādhyāya-tapasā munīn |
ധർമ്മജ്ഞർ ഈ നിയമം സ്ഥാപിച്ചു—ഈ ബാധ്യതകൾ അവഗണിക്കുന്നവന് പുണ്യലോകങ്ങൾ ഇല്ല. യജ്ഞങ്ങളാൽ മനുഷ്യൻ ദേവന്മാരെ പ്രസാദിപ്പിക്കുന്നു; സ്വാധ്യായവും തപസ്സും കൊണ്ട് മുനിമാരെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തുന്നു.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Human life is bound by dharmic obligations (ṛṇa). If one ignores these duties, higher/meritorious realms are not attained. The verse highlights two key means of repayment: yajña to satisfy the gods and svādhyāya plus tapas to honor and satisfy the sages, affirming a normative ethical order established by dharma-knowers.
Vaiśaṃpāyana states a dharma principle while discussing the traditional doctrine of debts/obligations. He explains that neglecting these obligations blocks access to auspicious worlds, and he specifies how certain debts are discharged—through sacrifice for the gods and through study and austerity for the sages.