
उपलेपनादिकथनम् (Vastraputa-jala, Ahimsa, and Conduct in Shiva Worship)
സൂതൻ പറഞ്ഞു—ശിവക്ഷേത്രത്തിൽ ഉപലേപനം, അഭ്യുക്ഷണം, സ്നാനം/അഭിഷേകം മുതലായ കർമ്മങ്ങൾ ‘വസ്ത്രപൂത’ (വസ്ത്രത്തിൽ അരിച്ച) ജലത്താൽ മാത്രമേ ചെയ്യാവൂ; അപൂതജലത്തിൽ സൂക്ഷ്മജീവസമ്പർക്കം മൂലം പാപസാധ്യതയുള്ളതിനാൽ ദൈവികകർമ്മങ്ങൾ ശുദ്ധജലത്താൽ തന്നെ സിദ്ധിക്കണമെന്ന് നിർദ്ദേശം. ഗൃഹസ്ഥാശ്രമത്തിലെ തൂത്തുവാരൽ, മുറിക്കൽ, അരയ്ക്കൽ, ജലസംഗ്രഹം എന്നിവയിൽ ഹിംസാസാധ്യത കാണിച്ച് ‘അഹിംസാ പരോ ധർമ്മഃ’ എന്ന് പ്രതിപാദിക്കുന്നു; അഹിംസകന്റെ ഫലം വേദപാരഗന്റെ ഫലത്തേക്കാൾ കോടിഗുണമെന്ന് പറഞ്ഞ് ദയയും ഭൂതഹിതരതയും പ്രശംസിക്കുന്നു. ശിവപൂജയിൽ ശിവാർത്ഥം പുഷ്പഹിംസ അപവാദമായി അനുവദിച്ചാലും, നിഷിദ്ധഹിംസ വర్జ്യം—പ്രത്യേകിച്ച് സന്ന്യാസി ബ്രഹ്മവാദികൾക്ക്. പാഷണ്ഡികളുടെ സാമൂഹികപരിധി സൂചിപ്പിച്ച്, സത്സംഗമാത്രത്താലും മഹേശ്വരാർച്ചനയാൽ രുദ്രലോകപ്രാപ്തി എന്ന ഭക്തിപ്രധാന ഉപസംഹാരം।
Verse 1
इति श्रीलिङ्गमहापुराणे पूर्वभागे उपलेपनादिकथनं नाम सप्तसप्ततितमो ऽध्यायः सूत उवाच वस्त्रपूतेन तोयेन कार्यं चैवोपलेपनम् शिवक्षेत्रे मुनिश्रेष्ठा नान्यथा सिद्धिरिष्यते
ഇങ്ങനെ ശ്രീലിംഗമഹാപുരാണത്തിന്റെ പൂർവഭാഗത്തിൽ ‘ഉപലേപനാദി-കഥനം’ എന്ന എഴുപത്തെട്ടാം അധ്യായം. സൂതൻ പറഞ്ഞു—ഹേ മുനിശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, ശിവക്ഷേത്രത്തിൽ വസ്ത്രംകൊണ്ട് ചുരന്ന് ശുദ്ധമാക്കിയ ജലത്താൽ മാത്രമേ ഉപലേപനം ചെയ്യാവൂ; അല്ലാത്തവിധം സിദ്ധി അംഗീകരിക്കപ്പെടില്ല.
Verse 2
आपः पूता भवन्त्येता वस्त्रपूताः समुद्धृताः अफेना मुनिशार्दूला नादेयाश् च विशेषतः
ഹേ മുനിശാർദൂലന്മാരേ, ഈ ജലങ്ങൾ വസ്ത്രംകൊണ്ട് ചുരന്ന് എടുത്താൽ ശുദ്ധമാകുന്നു; അവ നുരയില്ലാത്തതായിരിക്കണം, പ്രത്യേകിച്ച് നദിജലം അത്യന്തം യോഗ്യമെന്നു കരുതപ്പെടുന്നു.
Verse 3
तस्माद्वै सर्वकार्याणि दैविकानि द्विजोत्तमाः अद्भिः कार्याणि पूताभिः सर्वकार्यप्रसिद्धये
അതുകൊണ്ട്, ഹേ ദ്വിജോത്തമന്മാരേ, ദൈവികമായ എല്ലാ കര്മ്മങ്ങളും ശുദ്ധജലത്താല് തന്നെ ചെയ്യുക; എല്ലാകാര്യസിദ്ധി ലഭിക്കട്ടെ।
Verse 4
जन्तुभिर् मिश्रिता ह्यापः सूक्ष्माभिस्तान्निहत्य तु यत्पापं सकलं चाद्भिर् अपूताभिश्चिरं लभेत्
ജലത്തിൽ സൂക്ഷ്മജീവികൾ കലർന്നിരിക്കുന്നു; ആ സൂക്ഷ്മപ്രാണികളെ നശിപ്പിച്ചാൽ പാപം ഉണ്ടാകും. അശുദ്ധജലം ഉപയോഗിച്ചാൽ ആ പാപം ദീർഘകാലം മുഴുവനായി അനുഭവിക്കേണ്ടിവരും.
Verse 5
संमार्जने तथा नॄणां मार्जने च विशेषतः अग्नौ कण्डनके चैव पेषणे तोयसंग्रहे
വാരിവൃത്തിയാക്കൽ, മനുഷ്യരുടെ (പരിസരത്തിന്റെ) ശുചീകരണം—പ്രത്യേകിച്ച് ഉരച്ച് കഴുകൽ—അഗ്നിസേവ, കുത്തി-തൊലി നീക്കൽ, അരയ്ക്കൽ, വെള്ളം എടുക്കലും സംഭരണവും—ഇവയെല്ലാം നിയമബദ്ധമായ സേവയായി ആചരിക്കണം।
Verse 6
हिंसा सदा गृहस्थानां तस्माद्धिंसां विवर्जयेत् अहिंसेयं परो धर्मः सर्वेषां प्राणिनां द्विजाः
ഗൃഹസ്ഥജീവിതത്തിൽ ഹിംസ എപ്പോഴും ഉദിക്കാം; അതിനാൽ ഹിംസ ഉപേക്ഷിക്കണം. ഹേ ദ്വിജന്മാരേ, അഹിംസ തന്നെയാണ് എല്ലാ ജീവികളുടെയും പരമധർമ്മം.
Verse 7
तस्मात्सर्वप्रयत्नेन वस्त्रपूतं समाचरेत् तद्दानमभयं पुण्यं सर्वदानोत्तमोत्तमम्
അതുകൊണ്ട്, മുഴുവൻ പരിശ്രമത്തോടെ വസ്ത്രംകൊണ്ട് അരിച്ച് ശുദ്ധമാക്കിയ ദാനം ചെയ്യുക. ആ ദാനം അഭയം നൽകുന്നതും പുണ്യകരവും, എല്ലാ ദാനങ്ങളിലും അത്യുത്തമവും ആകുന്നു.
Verse 8
तस्मात्तु परिहर्तव्या हिंसा सर्वत्र सर्वदा मनसा कर्मणा वाचा सर्वदाहिंसकं नरम्
അതുകൊണ്ട് എല്ലായിടത്തും എല്ലാകാലവും ഹിംസ ഒഴിവാക്കണം—മനസ്സാൽ, പ്രവൃത്തിയാൽ, വാക്കാൽ. മനുഷ്യൻ നിത്യവും അഹിംസകനായിരിക്കണം; ഈ അഹിംസ ക്രൂരതയും ദ്വേഷവും എന്ന പാശം ശിഥിലമാക്കി ബന്ധിത ജീവൻ (പശു)നെ പ്രഭു ശിവൻ (പതി)യിലേക്കു തിരിക്കുന്നു.
Verse 9
रक्षन्ति जन्तवः सर्वे हिंसकं बाधयन्ति च त्रैलोक्यमखिलं दत्त्वा यत्फलं वेदपारगे
അഹിംസകനെയെല്ലാ ജീവികളും കാക്കുന്നു; ഹിംസകനെയോ തടയുന്നു. ഹേ വേദപാരഗാ! അഹിംസയിൽ നിന്നുള്ള പുണ്യഫലം, സമസ്ത ത്രൈലോക്യം ദാനം ചെയ്ത ഫലത്തോടു തുല്യം.
Verse 10
तत्फलं कोटिगुणितं लभते ऽहिंसको नरः मनसा कर्मणा वाचा सर्वभूतहिते रताः
അതേ പുണ്യഫലം അഹിംസകനായ മനുഷ്യന് കോടിഗുണമായി ലഭിക്കുന്നു—മനസ്സാൽ, പ്രവൃത്തിയാൽ, വാക്കാൽ സർവ്വഭൂതഹിതത്തിൽ രതനായവന്.
Verse 11
दयादर्शितपन्थानो रुद्रलोकं व्रजन्ति च स्वामिवत्परिरक्षन्ति बहूनि विविधानि च
കരുണ വെളിപ്പെടുത്തിയ പാതയിൽ നടക്കുന്നവർ രുദ്രലോകം പ്രാപിക്കുന്നു; കൂടാതെ യഥാർത്ഥ സ്വാമിയെപ്പോലെ പല ജീവികളെയും പലവിധത്തിൽ പരിരക്ഷിക്കുന്നു.
Verse 12
ये पुत्रपौत्रवत्स्नेहाद् रुद्रलोकं व्रजन्ति ते तस्मात्सर्वप्रयत्नेन वस्त्रपूतेन वारिणा
പുത്രപൗത്രന്മാരോടുള്ള സ്നേഹത്തെപ്പോലെ (എല്ലാ ജീവികളോടും സ്നേഹത്തോടെ സേവിച്ചു കാത്ത്) രുദ്രലോകം പ്രാപിക്കുന്നവർ അവർ; അതിനാൽ സർവ്വശ്രമത്തോടെയും വസ്ത്രംകൊണ്ട് ചാലിച്ച് ശുദ്ധമാക്കിയ ജലത്തോടെ (സേവയും പൂജയും) ചെയ്യണം.
Verse 13
कार्यमभ्युक्षणं नित्यं स्नपनं च विशेषतः त्रैलोक्यमखिलं हत्वा यत्फलं परिकीर्त्यते
ശിവലിംഗത്തിന് നിത്യമായി അഭ്യുക്ഷണം ചെയ്യുകയും, പ്രത്യേകിച്ച് സ്നപനം (ആചാരസ്നാനം) നടത്തുകയും വേണം. ഇതിന്റെ ഫലം ത്രിലോകം മുഴുവൻ നശിപ്പിച്ച ശേഷം പറയപ്പെടുന്ന ഫലത്തോടു തുല്യമെന്നു പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെടുന്നു; അത്ര മഹത്തായ പുണ്യമാണിത്.
Verse 14
शिवालये निहत्यैकम् अपि तत्सकलं लभेत् शिवार्थं सर्वदा कार्या पुष्पहिंसा द्विजोत्तमाः
ഹേ ദ്വിജോത്തമരേ, ശിവാലയത്തിൽ ഒരു പുഷ്പം പറിച്ചാലും ആ അർപ്പണത്തിന്റെ സമ്പൂർണ്ണ പുണ്യം ലഭിക്കുന്നു. അതിനാൽ ശിവാർത്ഥം പുഷ്പഗ്രഹണത്തിൽ ഉള്ള ‘ഹിംസ’യെയും എപ്പോഴും പവിത്ര പൂജാകർമ്മമായി ചെയ്യണം.
Verse 15
यज्ञार्थं पशुहिंसा च क्षत्रियैर्दुष्टशासनम् विहिताविहितं नास्ति योगिनां ब्रह्मवादिनाम्
യജ്ഞാർത്ഥം പശുഹിംസയും പറയപ്പെടുന്നു; ക്ഷത്രിയർക്കു ദുഷ്ടരെ ശാസിക്കുക വിധേയമാണ്. എന്നാൽ യോഗികൾ—ബ്രഹ്മനിഷ്ഠരും പതി (ശിവ) ദർശനത്തിൽ സ്ഥാപിതരുമായവർ—അവർക്കു ‘വിധി’ ‘നിഷേധം’ എന്ന കഠിന ഭേദം ഇല്ല; അവർ ശുദ്ധജ്ഞാനത്തിൽ നിന്ന് പാശബന്ധനാതീതമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
Verse 16
यतस्तस्मान्न हन्तव्या निषिद्धानां निषेवणात् सर्वकर्माणि विन्यस्य संन्यस्ता ब्रह्मवादिनः
അതുകൊണ്ട് നിഷിദ്ധം ആശ്രയിച്ചതെന്ന കാരണത്താൽ മാത്രം അവരെ ഹാനിക്കരുത്. ബ്രഹ്മവാദികൾ സന്ന്യാസികൾ—സകലകർമ്മങ്ങളും ഉപേക്ഷിച്ച്—പതി (ശിവ) കൃപയാൽ പാശത്തിൽ നിന്ന് മോചനപഥത്തിൽ ഏകാഗ്രരാണ്.
Verse 17
न हन्तव्याः सदा पूज्याः पापकर्मरता अपि पवित्रास्तु स्त्रियः सर्वा अत्रेश् च कुलसंभवाः
സ്ത്രീകളെ ഒരിക്കലും കൊല്ലരുത്; പാപകർമ്മത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടിരുന്നാലും അവർ എപ്പോഴും പൂജ്യരാണ്. ഇവിടെ എല്ലാ സ്ത്രീകളും പവിത്രരാണെന്ന് പറയുന്നു, കാരണം അവർ അത്രി കുലത്തിൽ ജനിച്ചവരായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.
Verse 18
ब्रह्महत्यासमं पापम् आत्रेयीं विनिहत्य च स्त्रियः सर्वा न हन्तव्याः पापकर्मरता अपि
ആത്രേയീ സ്ത്രീയെ കൊല്ലുന്നത് ബ്രഹ്മഹത്യയ്ക്ക് തുല്യമായ പാപമാണ്. അതിനാൽ, സ്ത്രീകൾ പാപകർമ്മങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടവരാണെങ്കിൽ പോലും അവരെ വധിക്കാൻ പാടില്ല.
Verse 19
न यज्ञार्थं स्त्रियो ग्राह्याः सर्वैः सर्वत्र सर्वदा सर्ववर्णेषु विप्रेन्द्राः पापकर्मरता अपि
ഹേ വിപ്രേന്ദ്രന്മാരേ, എല്ലാ വർണ്ണങ്ങളിലും, എല്ലായിടത്തും, എപ്പോഴും, യജ്ഞാവശ്യത്തിനായി സ്ത്രീകളെ സ്വീകരിക്കാൻ പാടില്ല; അവർ പാപകർമ്മങ്ങളിൽ ഏർപ്പെട്ടവരാണെങ്കിൽ പോലും.
Verse 20
मलिना रूपवत्यश् च विरूपा मलिनांबराः न हन्तव्याः सदा मर्त्यैः शिववच्छङ्कया तथा
അവർ അശുദ്ധരോ സുന്ദരികളോ വിരൂപരോ മുഷിഞ്ഞ വസ്ത്രം ധരിച്ചവരോ ആകട്ടെ, മനുഷ്യർ അവരെ ഒരിക്കലും കൊല്ലാൻ പാടില്ല; എന്തെന്നാൽ അവരെ ശിവനെപ്പോലെ ബഹുമാനത്തോടെ കാണണം.
Verse 21
वेदबाह्यव्रताचाराः श्रौतस्मार्तबहिष्कृताः पाषण्डिन इति ख्याता न संभाष्या द्विजातिभिः
വേദത്തിന് പുറത്തുള്ള വ്രതങ്ങളും ആചാരങ്ങളും ഉള്ളവരും, ശ്രൗത-സ്മാർത്ത കർമ്മങ്ങളിൽ നിന്ന് പുറത്താക്കപ്പെട്ടവരും 'പാഷണ്ഡികൾ' എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു; ദ്വിജന്മാർ അവരുമായി സംസാരിക്കാൻ പോലും പാടില്ല.
Verse 22
न स्पृष्टव्या न द्रष्टव्या दृष्ट्वा भानुं समीक्षते तथापि तेन वध्याश् च नृपैरन्यैश् च जन्तुभिः
അവരെ സ്പർശിക്കാനോ നോക്കാനോ പാടില്ല; കണ്ടാൽ സൂര്യനെ ദർശിക്കണം. എങ്കിലും, ആ പ്രവൃത്തി മൂലം അവർ രാജാക്കന്മാരാലും മറ്റ് ജീവികളാലും വധിക്കപ്പെടേണ്ടവരാണ്.
Verse 23
प्रसंगाद्वापि यो मर्त्यः सतां सकृदहो द्विजाः रुद्रलोकमवाप्नोति समभ्यर्च्य महेश्वरम्
ഹേ ദ്വിജന്മാരേ! സത്സംഗത്തിൽ പ്രസംഗവശാലും ഒരിക്കൽ മഹേശ്വരനെ ആരാധിക്കുന്ന മർത്ത്യൻ രുദ്രലോകം പ്രാപിക്കുന്നു.
Verse 24
भवन्ति दुःखिताः सर्वे निर्दया मुनिसत्तमाः भक्तिहीना नराः सर्वे भवे परमकारणे
ഹേ മുനിശ്രേഷ്ഠന്മാരേ! ഭക്തിയില്ലാത്ത എല്ലാ മനുഷ്യരും ദുഃഖിതരായി നിർദയരായി മാറുന്നു; കാരണം ഭവസംസാരത്തിൽ പരമകാരണമാകുന്ന പതി-സ്വരൂപനായ പ്രഭു ഭക്തിയില്ലാതെ അപ്രാപ്യനാണ്.
Verse 25
ये भक्ता देवदेवस्य शिवस्य परमेष्ठिनः भाग्यवन्तो विमुच्यन्ते भुक्त्वा भोगानिहैव ते
ദേവദേവനും പരമേഷ്ഠിയുമായ ശിവന്റെ ഭക്തർ സത്യത്തിൽ ഭാഗ്യവാന്മാർ. അവർ ഇവിടെ തന്നേ യുക്തമായ അനുഭവങ്ങൾ അനുഭവിച്ച് ബന്ധനത്തിൽ നിന്ന് വിമുക്തരായി മോക്ഷം പ്രാപിക്കുന്നു.
Verse 26
पुत्रेषु दारेषु गृहेषु नॄणां भक्तं यथा चित्तमथादिदेवे सकृत्प्रसंगाद्यतितापसानां तेषां न दूरः परमेशलोकः
മനുഷ്യരുടെ ചിത്തം പുത്രൻ, ഭാര്യ, ഗൃഹം എന്നിവയോട് ഭക്തിപോലെ ചേർന്നു നിൽക്കുന്നതുപോലെ, അതിനെ ആദിദേവനിൽ സമർപ്പിക്കണം. യതികളും തപസ്സുകാരും ഒരിക്കൽ പോലും സത്യസംഗം ലഭിച്ചാൽ, അവർക്കു പരമേശ്വരലോകം ദൂരമല്ല.
‘Vastraputa jala’ is water filtered through cloth; it is prescribed to avoid harming subtle living beings (sukshma-jantu) present in unfiltered water. The chapter frames this as essential for siddhi in Shiva-ksetra acts like abhyukshana, snapan (abhisheka), and ritual plastering/cleansing.
It upholds ahimsa as the highest dharma while presenting a limited, worship-intent exception (apavada) for ‘shiva-artha’ acts such as flower use, contrasted with the strict prohibition of generally forbidden हिंसा—especially for renunciants/brahmavadins who are urged to renounce harmful actions.