Previous Verse
Next Verse

Shloka 52

Adhyaya 4: अहोरात्र-युग-मन्वन्तर-कल्पमान तथा प्रलयान्ते सृष्ट्युपक्रमः

साधर्म्येणावतिष्ठेते प्रधानपुरुषावुभौ गुणानां चैव वैषम्ये विप्राः सृष्टिरिति स्मृता

sādharmyeṇāvatiṣṭhete pradhānapuruṣāvubhau guṇānāṃ caiva vaiṣamye viprāḥ sṛṣṭiriti smṛtā

പ്രധാനവും പുരുഷനും സമധർമ്മ്യത്തോടെ സമാവസ്ഥയിൽ നിലകൊള്ളുമ്പോൾ സൃഷ്ടി പ്രവൃത്തിയിലാകുന്നില്ല. എന്നാൽ ഗുണങ്ങളിൽ വൈഷമ്യവും ക്ഷോഭവും ഉണ്ടാകുമ്പോൾ, ഹേ വിപ്രന്മാരേ, അതേ സൃഷ്ടിയുടെ ഉദയം എന്നു സ്മൃതിയിൽ പറയുന്നു.

साधर्म्येण (sādharmyeṇa)by sameness/equilibrium of condition
साधर्म्येण (sādharmyeṇa):
अवतिष्ठेते (avatiṣṭhete)they remain established
अवतिष्ठेते (avatiṣṭhete):
प्रधान (pradhāna)primordial material cause, Prakṛti
प्रधान (pradhāna):
पुरुष (puruṣa)conscious principle, witness-self
पुरुष (puruṣa):
उभौ (ubhau)both
उभौ (ubhau):
गुणानाम् (guṇānām)of the guṇas (sattva, rajas, tamas)
गुणानाम् (guṇānām):
च एव (caiva)and indeed
च एव (caiva):
वैषम्ये (vaiṣamye)in inequality/imbalance
वैषम्ये (vaiṣamye):
विप्राः (viprāḥ)O sages/brāhmaṇas
विप्राः (viprāḥ):
सृष्टिः (sṛṣṭiḥ)creation/emanation
सृष्टिः (sṛṣṭiḥ):
इति (iti)thus
इति (iti):
स्मृता (smṛtā)is declared/remembered in tradition
स्मृता (smṛtā):

Suta Goswami