Adhyaya 34

Verse 1

इति श्रीलिङ्गमहापुराणे पूर्वभागे ऋषिवाक्यं नाम त्रयस्त्रिंशो ऽध्यायः श्रीभगवानुवाच एतद्वः सम्प्रवक्ष्यामि कथा सर्वस्वमद्य वै अग्निर्ह्यहं सोमकर्ता सोमश्चाग्निमुपाश्रितः

ഇങ്ങനെ ശ്രീലിംഗമഹാപുരാണത്തിന്റെ പൂർവഭാഗത്തിൽ “ഋഷിവാക്യം” എന്ന മുപ്പത്തിമൂന്നാം അധ്യായം. ശ്രീഭഗവാൻ അരുളിച്ചെയ്തു— “ഇന്ന് ഞാൻ നിങ്ങളോട് ഈ കഥ, ഉപദേശത്തിന്റെ സാരസർവ്വം, പൂർണ്ണമായി പ്രസ്താവിക്കും. ഞാൻ തന്നെയാണ് അഗ്നി, സോമത്തിന്റെ കർത്താവ്; സോമവും അഗ്നിയെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു।”

Verse 2

कृतमेतद्वहत्यग्निर् भूयो लोकसमाश्रयात् असकृत्त्वग्निना दग्धं जगत् स्थावरजङ्गमम्

ആ കൃത്യം പൂർത്തിയായ ശേഷം അഗ്നി വീണ്ടും ലോകങ്ങളെ ആശ്രയിച്ച് ജ്വലിക്കുന്നു; അതേ അഗ്നിയാൽ പുനഃപുനഃ സമസ്ത ജഗത്ത്—സ്ഥാവരവും ജംഗമവും—ദഗ്ധമാകുന്നു।

Verse 3

भस्मसाद्विहितं सर्वं पवित्रमिदमुत्तमम् भस्मना वीर्यमास्थाय भूतानि परिषिञ्चति

ഭസ്മാവസ്ഥയായി വിധിപൂർവ്വം സംസ്കൃതമായ ഇതെല്ലാം പരമപവിത്രവും ഉത്തമവും ആകുന്നു. ഭസ്മത്തിന്റെ വീര്യം ആശ്രയിച്ച് साधകൻ സർവ്വജീവികളെയും തളിച്ച്/ലേപിച്ച് പാവനമാക്കുന്നു.

Verse 4

अग्निकार्यं च यः कृत्वा करिष्यति त्रियायुषम् भस्मना मम वीर्येण मुच्यते सर्वकिल्बिषैः

അഗ്നികാര്യവും ചെയ്തു ശേഷം ത്രിയായുഷ് കാലം വ്രതം അനുഷ്ഠിക്കുന്നവൻ, എന്റെ ദിവ്യവീര്യയുക്തമായ ഭസ്മം മൂലം സർവ്വ കിൽബിഷങ്ങളിൽ (പാപങ്ങളിൽ) നിന്ന് മോചിതനാകുന്നു.

Verse 5

भासत इत्येव यद्भस्म शुभं भावयते च यत् भक्षणात् सर्वपापानां भस्मेति परिकीर्तितम्

‘ഭാസതേ’—അഥവാ പ്രകാശിക്കുന്നതും ശുഭമായി ഭാവിക്കപ്പെടുന്നതും അതാണ് ‘ഭസ്മം’. സർവ്വപാപങ്ങളെ ഭക്ഷിച്ച് (ദഹിപ്പിച്ച്) കളയുന്നതിനാൽ അതിനെ ‘ഭസ്മം’ എന്നു കീർത്തിക്കുന്നു.

Verse 6

ऊष्मपाः पितरो ज्ञेया देवा वै सोमसंभवाः अग्नीषोमात्मकं सर्वं जगत्स्थावरजङ्गमम्

പിതൃകളെ ‘ഊഷ്മപാഃ’—ഊഷ്മം പാനം ചെയ്യുന്നവർ—എന്ന് അറിയണം; ദേവന്മാർ സോമസംഭവരാണ്. സ്ഥാവര-ജംഗമങ്ങളായ സർവ്വജഗത്തും അഗ്നി-സോമാത്മകമാണ്.

Verse 7

अहमग्निर्महातेजाः सोमश्चैषा महांबिका अहमग्निश् च सोमश् च प्रकृत्या पुरुषः स्वयम्

ഞാൻ മഹാതേജസ്സുള്ള അഗ്നി; ഈ മഹാംബികയാണ് സോമം. അഗ്നിയും സോമവും ഞാൻ തന്നേ; സ്വഭാവത്തിൽ ഞാൻ സ്വയം പുരുഷൻ (പരമചൈതന്യാധിപൻ) ആകുന്നു.

Verse 8

तस्माद्भस्म महाभागा मद्वीर्यमिति चोच्यते स्ववीर्यं वपुषा चैव धारयामीति वै स्थितिः

അതുകൊണ്ട്, ഹേ മഹാഭാഗ്യവാന്മാരേ, ഈ ഭസ്മം ‘എന്റെ വീര്യം (ശക്തി)’ എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു. സ്ഥിരസത്യം ഇതാണ്—ഞാൻ എന്റെ സ്വന്തം ശക്തിയെ എന്റെ ദേഹത്തിൽ തന്നേ ധരിക്കുന്നു.

Verse 9

तदाप्रभृति लोकेषु रक्षार्थमशुभेषु च भस्मना क्रियते रक्षा सूतिकानां गृहेषु च

അന്നുമുതൽ ലോകങ്ങളിൽ രക്ഷയ്ക്കായും അശുഭപ്രഭാവങ്ങൾ നീക്കുന്നതിനായും ഭസ്മംകൊണ്ട് രക്ഷാകർമ്മം നടത്തപ്പെടുന്നു; പ്രസവിച്ച സ്ത്രീകളുടെ വീടുകളിലും ഭസ്മംകൊണ്ട് രക്ഷാവിധി ആചരിക്കുന്നു.

Verse 10

भस्मस्नानविशुद्धात्मा जितक्रोधो जितेन्द्रियः मत्समीपं समागम्य न भूयो विनिवर्तते

ഭസ്മസ്നാനത്താൽ അന്തഃകരണം ശുദ്ധനായും, ക്രോധം ജയിച്ചും, ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ നിയന്ത്രിച്ചും ഉള്ളവൻ—എന്റെ സന്നിധിയിൽ എത്തി പിന്നെ മടങ്ങുകയില്ല; വീണ്ടും ബന്ധനത്തിലേക്ക് വീഴുകയില്ല.

Verse 11

व्रतं पाशुपतं योगं कापिलं चैव निर्मितम् पूर्वं पाशुपतं ह्येतन् निर्मितं तदनुत्तमम्

അദ്ദേഹം പാശുപത വ്രതവും കാപില യോഗവും സ്ഥാപിച്ചു. തീർച്ചയായും ഈ പാശുപത ശാസനം ആദ്യം സ്ഥാപിതമായി; ഇതാണ് അനുത്തമ മാർഗം—പശുവിനെ പാശത്തിൽ നിന്ന് മോചിപ്പിച്ച് പശുപതിയായ പ്രഭുവിലേക്കു നയിക്കുന്നത്.

Verse 12

शेषाश्चाश्रमिणः सर्वे पश्चात्सृष्टाः स्वयंभुवा सृष्टिरेषा मया सृष्टा लज्जामोहभयात्मिका

അതിനു ശേഷം ശേഷിക്കുന്ന എല്ലാ ആശ്രമധർമികളും സ്വയംഭൂ (ബ്രഹ്മാ) സൃഷ്ടിച്ചു. ഞാൻ പ്രസ്ഫുടിപ്പിച്ച ഈ സൃഷ്ടി ലജ്ജ, മോഹ, ഭയം എന്ന സ്വഭാവമുള്ളതാണ്—പാശത്തിന്റെ പിടിയിലുള്ള പശുഭാവത്തിന്റെ ലക്ഷണങ്ങളാൽ അടയാളപ്പെട്ടത്.

Verse 13

नग्ना एव हि जायन्ते देवता मुनयस् तथा ये चान्ये मानवा लोके सर्वे जायन्त्यवाससः

ദേവന്മാരും മുനിമാരും നിശ്ചയമായും നഗ്നരായിട്ടാണ് ജനിക്കുന്നത്; അതുപോലെ ഈ ലോകത്തിലെ മറ്റു എല്ലാ മനുഷ്യരും—എല്ലാവരും വസ്ത്രമില്ലാതെ ജനിക്കുന്നു।

Verse 14

इन्द्रियैरजितैर्नग्नो दुकूलेनापि संवृतः तैरेव संवृतैर्गुप्तो न वस्त्रं कारणं स्मृतम्

ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ ജയിക്കപ്പെടാത്തവൻ സൂക്ഷ്മവസ്ത്രം ധരിച്ചാലും (യഥാർത്ഥത്തിൽ) നഗ്നനാണ്. എന്നാൽ ആ ഇന്ദ്രിയങ്ങളെയേ നിയന്ത്രിക്കുന്നവൻ സുരക്ഷിതൻ; ലജ്ജയും ശുദ്ധിയും വരുത്തുന്നത് വസ്ത്രമല്ലെന്ന് സ്മൃതിയിൽ പറയുന്നു।

Verse 15

क्षमा धृतिरहिंसा च वैराग्यं चैव सर्वशः तुल्यौ मानावमानौ च तदावरणमुत्तमम्

ക്ഷമ, ധൃതി (സ്ഥൈര്യം), അഹിംസ, എല്ലായിടത്തും വൈരാഗ്യം—കൂടാതെ മാനം-അപമാനം സമമായി കാണുക: ഇതാണ് সাধകനു പരമോത്തമമായ ആവരണം (രക്ഷാവസ്ത്രം)।

Verse 16

भस्मस्नानेन दिग्धाङ्गो ध्यायते मनसा भवम् यद्यकार्यसहस्राणि कृत्वा यः स्नाति भस्मना

ഭസ്മസ്നാനത്തോടെ ശരീരത്തിൽ ഭസ്മം പുരട്ടി, മനസ്സിൽ ഭവൻ (ശിവൻ)നെ ധ്യാനിക്കണം. ആയിരക്കണക്കിന് അനാചാരങ്ങൾ ചെയ്തവനും ഭസ്മത്തോടെ സ്നാനം ചെയ്യുന്നുവെങ്കിൽ ശുദ്ധനാകുന്നു।

Verse 17

तत्सर्वं दहते भस्म यथाग्निस्तेजसा वनम् तस्माद् यत्नपरो भूत्वा त्रिकालमपि यः सदा

അത് എല്ലാം ഭസ്മമാക്കുന്നു; അഗ്നി തന്റെ തേജസ്സാൽ വനത്തെ ദഹിപ്പിക്കുന്നതുപോലെ. അതിനാൽ പരിശ്രമപരനായി, സദാ ത്രികാലത്തിലും (ഈ അനുഷ്ഠാനം) ആചരിക്കുന്നവൻ…

Verse 18

भस्मना कुरुते स्नानं गाणपत्यं स गच्छति समाहृत्य क्रतून् सर्वान् गृहीत्वा व्रतमुत्तमम्

പവിത്ര ഭസ്മംകൊണ്ട് സ്നാനം ചെയ്യുന്നവൻ ശിവഗണങ്ങളുടെ പദം (ഗാണപത്യ) പ്രാപിക്കുന്നു. സർവ്വ യാഗഫലങ്ങളും സമാഹരിച്ചതുപോലെ, ഉത്തമ വ്രതം ധരിച്ചു ശൈവമാർഗ്ഗത്തിൽ പതി-ശിവനിലേക്കു മുന്നേറുന്നു.

Verse 19

ध्यायन्ति ये महादेवं लीलासद्भावभाविताः उत्तरेणार्यपन्थानं ते ऽमृतत्वमवाप्नुयुः

മഹാദേവനെ ധ്യാനിക്കുന്നവർ, അവന്റെ ദിവ്യ ലീലയുടെ സദ്ഭാവംകൊണ്ട് അന്തർഭാവം നിറഞ്ഞവർ, ഉത്തരം എന്ന ആർയപഥം പിന്തുടർന്നാൽ—അവർ അമൃതത്വം, അഥവാ മോക്ഷം, പ്രാപിക്കുന്നു.

Verse 20

दक्षिणेन च पन्थानं ये श्मशानानि भेजिरे अणिमा गरिमा चैव लघिमा प्राप्तिरेव च

ദക്ഷിണപഥം പിന്തുടർന്ന് ശ്മശാനങ്ങളെ ആശ്രയിച്ചവർ യോഗസിദ്ധികൾ പ്രാപിച്ചു—അണിമാ, ഗരിമാ, ലഘിമാ, പ്രാപ്തി.

Verse 21

इच्छा कामावसायित्वं तथा प्राकाम्यमेव च ईक्षणेन च पन्थानं ये श्मशानानि भेजिरे अणिमा गरिमा चैव लघिमा प्राप्तिरेव च

അവർ ഇച്ഛാശക്തിയുടെ അധിപത്യം, കാമാവസായിത്വം (സങ്കൽപം തെറ്റാതെ സഫലമാകൽ), പ്രാകാമ്യം എന്നിവയും നേടി. ദൃഷ്ടിമാത്രംകൊണ്ട് പഥം നിർണ്ണയിച്ച് ശ്മശാനങ്ങളിൽ നിർബാധമായി സഞ്ചരിച്ചു. കൂടാതെ അണിമാ, ഗരിമാ, ലഘിമാ, പ്രാപ്തി എന്നീ യോഗസിദ്ധികളും ലഭിച്ചു.

Verse 22

इन्द्रादयस् तथा देवाः कामिकव्रतमास्थिताः ऐश्वर्यं परमं प्राप्य सर्वे प्रथिततेजसः

ഇന്ദ്രാദി ദേവന്മാർ കാമിക വ്രതം ആചരിച്ച് പരമ ഐശ്വര്യം പ്രാപിച്ചു; പതി-ശിവന്റെ കൃപയാൽ അവർ എല്ലാവരും തേജസ്സിൽ പ്രസിദ്ധരായി.

Verse 23

व्यपगतमदमोहमुक्तरागस् तमोरजोदोषविवर्जितस्वभावः परिभवमिदमुत्तमं विदित्वा पशुपतियोगपरो भवेत्सदैव

അഹങ്കാരവും മോഹവും വിട്ട്, ആസക്തിമുക്തനായി, തമസ്-രജസ് ദോഷങ്ങളാൽ സ്പർശിക്കപ്പെടാത്ത സ്വഭാവത്തിൽ നിലകൊണ്ട്—ലൗകികമാനത്തിന്റെ ഈ പരമ നിന്ദ്യത അറിഞ്ഞ് സദാ പാശുപതയോഗത്തിൽ പരായണനാകണം।

Verse 24

इमं पाशुपतं ध्यायन् सर्वपापप्रणाशनम् यः पठेच्च शुचिर्भूत्वा श्रद्दधानो जितेन्द्रियः

സകലപാപനാശകനായ ഈ പാശുപത (ഉപദേശം) ധ്യാനിച്ചുകൊണ്ട്, ശുചിയായി, ശ്രദ്ധയോടെ, ഇന്ദ്രിയജയത്തോടെ ആരെങ്കിലും പാരായണം ചെയ്യുകയാണെങ്കിൽ।

Verse 25

सर्वपापविशुद्धात्मा रुद्रलोकं स गच्छति ते सर्वे मुनयः श्रुत्वा वसिष्ठाद्या द्विजोत्तमाः

സകലപാപങ്ങളിൽ നിന്നു ശുദ്ധമായ അന്തഃകരണമുള്ളവൻ രുദ്രലോകം പ്രാപിക്കുന്നു। ഇത് കേട്ട് വസിഷ്ഠാദി എല്ലാ മുനികളും—ശ്രേഷ്ഠ ദ്വിജന്മാരും—(ആദരത്തോടെ സ്വീകരിച്ചു)।

Verse 26

भस्मपाण्डुरदिग्धाङ्गा बभूवुर्विगतस्पृहाः रुद्रलोकाय कल्पान्ते संस्थिताः शिवतेजसा

ഭസ്മം പുരട്ടിയതിനാൽ അവരുടെ അംഗങ്ങൾ പാണ്ഡുരമായി; അവർ സ്പൃഹാരഹിതരായി. കല്പാന്തത്തിൽ ശിവതേജസ്സാൽ സ്ഥാപിതരായി അവർ രുദ്രലോകത്തിൽ നിലകൊണ്ടു.

Verse 27

तस्मान्न निन्द्याः पूज्याश्च विकृता मलिना अपि रूपान्विताश् च विप्रेन्द्राः सदा योगीन्द्रशङ्कया

അതുകൊണ്ട് വിപ്രശ്രേഷ്ഠരെ ഒരിക്കലും നിന്ദിക്കരുത്; അവർ വികൃതരായാലും, മലിനരായാലും, രൂപവാന്മാരായാലും—യോഗീന്ദ്രന്മാരുടെ ശക്തിയെ മാനിച്ച് ഭക്തിയോടുകൂടിയ ഭയാദരത്തോടെ എന്നും പൂജ്യരാക്കണം।

Verse 28

बहुना किं प्रलापेन भवभक्ता द्विजोत्तमाः संपूज्याः सर्वयत्नेन शिववन्नात्र संशयः

വളരെ സംസാരിച്ചതുകൊണ്ട് എന്ത് പ്രയോജനം? ഹേ ദ്വിജോത്തമന്മാരേ, ഭവൻ (ശിവൻ) ഭക്തരെ സർവ്വശ്രമത്തോടും കൂടി പൂജിക്കണം—ശിവനെപ്പോലെ തന്നെ; സംശയമില്ല।

Verse 29

मलिनाश्चैव विप्रेन्द्रा भवभक्ता दृढव्रताः दधीचस्तु यथा देवदेवं जित्वा व्यवस्थितः

ഹേ വിപ്രേന്ദ്രാ, അവർ പുറമേ ധൂളിമലിനരായി കഠിനതപസ്സുകാരായി തോന്നിയാലും, ഭവൻ (ശിവൻ) ഭക്തരും ദൃഢവ്രതന്മാരുമായിരുന്നു—ദധീചി ദേവദേവനെ ജയിച്ച് തന്റെ സംकल्पത്തിൽ അചഞ്ചലമായി നിലകൊണ്ടതുപോലെ।

Verse 30

नारायणं तथा लोके रुद्रभक्त्या न संशयः तस्मात्सर्वप्रयत्नेन भस्मदिग्धतनूरुहाः

ഈ ലോകത്തിൽ നാരായണനും രുദ്രഭക്തനാണ്—ഇതിൽ സംശയമില്ല. അതിനാൽ സർവ്വശ്രമത്തോടും കൂടി ശിവചിഹ്നങ്ങൾ ധരിച്ചു, ദേഹവും രോമങ്ങളും ഭസ്മം പുരട്ടിയിരിക്കട്ടെ।

Verse 31

जटिनो मुण्डिनश्चैव नग्ना नानाप्रकारिणः संपूज्याः शिववन्नित्यं मनसा कर्मणा गिरा

ജടാധാരികൾ, മുണ്ഡിതർ, നഗ്നർ—വിവിധവിധ ത്യാഗികൾ—അവരെ നിത്യം ശിവനെപ്പോലെ ആദരിച്ച് പൂജിക്കണം: മനസ്സാൽ, കർമത്താൽ, വാക്കാൽ।