Adhyaya 8
Purva BhagaAdhyaya 829 Verses

Adhyaya 8

Tāmasa Sarga, the Androgynous Division of Brahmā, and the Lineages of Dharma and Adharma

മുന്‍ അധ്യായത്തിലെ സൃഷ്ടിവിവരണത്തിന് തുടര്‍ച്ചയായി കൂര്‍മന്‍ പറയുന്നു—ബ്രഹ്മാവ് സൃഷ്ടിച്ച പുതിയ ജീവികള്‍ വര്‍ധിക്കാതിരുന്നതിനാല്‍ ബ്രഹ്മാവ് വിഷണ്ണനാകുന്നു; അപ്പോള്‍ നിര്‍ണായകമായ ബുദ്ധി പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു. രജസ്-സത്ത്വങ്ങളെ മറയ്ക്കുന്ന താമസ ഭരണതത്ത്വം ബ്രഹ്മാവ് ഗ്രഹിക്കുന്നു; പിന്നെ സത്ത്വസഹിതമായ രജസ് തമസ്സിനെ നീക്കി, പരസ്പരപൂരകമായ ദ്വയം ഉദിച്ച് പ്രജനനധ്രുവത്വം സ്ഥാപിതമാകുന്നു. അധര്‍മവും ഹിംസയും ഉയര്‍ന്നപ്പോള്‍ ബ്രഹ്മാവ് ഇരുണ്ട രൂപം ഉപേക്ഷിച്ച് തേജോമയ രൂപം ധരിച്ചു, പുരുഷ-സ്ത്രീയായി വിഭജിച്ച് വിരാജ്/വിരാട്, ശതരൂപ എന്നിവരെ സൃഷ്ടിക്കുന്നു. തുടര്‍ന്ന് സ്വായംഭുവ മന്വന്തര വംശകഥ—മനു-ശതരൂപ, അവരുടെ പുത്രന്മാര്‍ പ്രിയവ്രതന്‍, ഉത്താനപാദന്‍, ദക്ഷ-രുചി മുതലായ വിവാഹങ്ങളിലൂടെ സൃഷ്ടിവിസ്താരം. ദക്ഷന്റെ പുത്രിമാരുടെ പട്ടിക, ധര്‍മന്റെ വിവാഹങ്ങളില്‍നിന്ന് ഗുണങ്ങളുടെ ദൈവീ രൂപങ്ങളും കല്യാണകരമായ സന്തതിയും; അധര്‍മവംശത്തില്‍നിന്ന് ഹിംസ, അസത്യം, ഭയം, നരകം, മരണം, രോഗം, ശോകം എന്നീ ദുഃഖലക്ഷണമായ ഊര്‍ധ്വരേതസ് ജീവികളും ജനിക്കുന്നു. അവസാനം ഇത് താമസ സൃഷ്ടിയാണെങ്കിലും ധര്‍മനിയമനത്തിനും ലോക-സാമൂഹ്യക്രമസ്ഥാപനത്തിനും ഉപകരിക്കുന്നതായി അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.

All Adhyayas

Shlokas

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायां पूर्वविभागे सप्तमो ऽध्यायः श्रीकूर्म उवाच एवं भूतानि सृष्टानि स्थावराणि चराणि च / यदा चास्य प्रजाः सृष्टा न व्यवर्धन्त धीमतः

ഇങ്ങനെ ശ്രീകൂർമപുരാണത്തിലെ ഷട്സാഹസ്ത്രീ സംഹിതയുടെ പൂർവ്വവിഭാഗത്തിൽ ഏഴാം അധ്യായം സമാപിച്ചു. ശ്രീകൂർമൻ അരുളിച്ചെയ്തു—ഇപ്രകാരം സ്ഥാവരവും ചരവുമായ ഭूतങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടു; എന്നാൽ അവന്റെ പ്രജകൾ സൃഷ്ടിക്കപ്പെട്ടിട്ടും, ആ ധീമാനായവന്റെ സാന്നിധ്യത്തിലും അവ വർദ്ധിച്ചില്ല।

Verse 2

तमोमात्रावृतो ब्रह्मा तदाशोचत दुः खितः / ततः स विदधे बुद्धिमर्थनिश्चयगामिनीम्

തമസ്സുമാത്രം മൂടിയ ബ്രഹ്മാവ് അപ്പോൾ ദുഃഖിതനായി ശോകിച്ചു. തുടർന്ന് അർത്ഥവും ലക്ഷ്യവും നിർണ്ണയത്തിലേക്കു നയിക്കുന്ന ബുദ്ധിയെ അദ്ദേഹം സൃഷ്ടിച്ചു।

Verse 3

अथात्मनि समद्राक्षीत् तमोमात्रां नियामिकाम् / रजः सत्त्वं च संवृत्य वर्तमानां स्वधर्मतः

പിന്നീട് അദ്ദേഹം ആത്മാവിനുള്ളിൽ തമസ്സുമാത്രം ഘടിതമായ നിയന്ത്രകതത്ത്വത്തെ കണ്ടു; അത് രജസ്സിനെയും സത്ത്വത്തെയും മറച്ചിട്ടും സ്വന്തം സ്വധർമ്മപ്രകാരം പ്രവർത്തിക്കുന്നു।

Verse 4

तमस्तद् व्यनुदत् पश्चात् रजः सत्त्वेन संयुतः / तत् तमः प्रतिनुन्नं वै मिथुनं समजायत

പിന്നീട് സത്ത്വത്തോടു ചേർന്ന രജസ് ആ തമസ്സിനെ അകറ്റി. ആ തമസ് പ്രതിനുന്ണമായപ്പോൾ, നിശ്ചയമായും ഒരു മിഥുനം (യുഗലം) ജനിച്ചു।

Verse 5

अधर्माचरणो विप्रा हिंसा चाशुभलक्षणा / स्वां तनुं स ततो ब्रह्मा तामपोहत भास्वराम्

ഹേ വിപ്രന്മാരേ! അധർമ്മാചരണംയും അശുഭലക്ഷണങ്ങളോടുകൂടിയ ഹിംസയും ഉദിച്ചപ്പോൾ, ബ്രഹ്മാവ് തന്റെ ഉള്ളിലെ ആ തമോമയ ദേഹം ഉപേക്ഷിച്ച് ദീപ്തമായ ദിവ്യരൂപം ധരിച്ചു।

Verse 6

द्विधाकरोत् पुनर्देहमर्धेन पुरुषो ऽभवत् / अर्धेन नारी पुरुषो विराजमसृजत् प्रभुः

അനന്തരം പ്രഭു തന്റെ ദേഹത്തെ വീണ്ടും രണ്ടായി വിഭജിച്ചു—ഒരു അർദ്ധത്തിൽ പുരുഷനായി, മറ്റൊരു അർദ്ധത്തിൽ നാരിയായി; ആ അധിപതി പുരുഷൻ വിരാജനെ സൃഷ്ടിച്ചു।

Verse 7

नारीं च शतरूपाख्यां योगिनीं ससृजे शुभाम् / सा दिवं पृथिवीं चैव महम्ना व्याप्य संस्थिता

അവൻ ശതരൂപാ എന്ന നാമമുള്ള ശുഭയോഗിനിയായ സ്ത്രീയെയും സൃഷ്ടിച്ചു; അവൾ തന്റെ മഹിമയാൽ സ്വർഗ്ഗവും ഭൂമിയും വ്യാപിച്ച് എല്ലായിടത്തും സ്ഥാപിതയായി നിന്നു।

Verse 8

योगैश्वर्यबलोपेता ज्ञानविज्ञानसंयुता / यो ऽभवत् पुरुषात् पुत्रो विराडव्यक्तजन्मनः

യോഗൈശ്വര്യവും മഹാബലവും ഉള്ളവനായി, ജ്ഞാനവും വിജ്ഞാനവും സമന്വിതനായി—അവൻ പുരുഷനിൽ നിന്നു ജനിച്ച പുത്രനായി: അവ്യക്തജന്മനായ വിരാട്।

Verse 9

स्वायंभुवो मनुर्देवः सो ऽभवत् पुरुषो मुनिः / सा देवी शतरूपाख्या तपः कृत्वा सुदुश्चरम्

സ്വായംഭുവ മനു—ദേവസ്വഭാവൻ—മനുഷ്യരിൽ മുനിയായി, ആചരണത്തിൽ യഥാർത്ഥ പുരുഷനായി മാറി. ശതരൂപാ എന്ന ദേവി അത്യന്തം ദുഷ്കരമായ തപസ് ചെയ്തു।

Verse 10

भर्तारं ब्रह्मणः पुत्रं मनुमेवानुपद्यत / तस्माच्च शतरूपा सा पुत्रद्वयमसूयत

ശതരൂപാ ബ്രഹ്മപുത്രനായ മനുവിനെ ഭർത്താവായി സ്വീകരിച്ചു; അവനിൽ നിന്നു ശതരൂപയ്ക്ക് രണ്ടു പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു।

Verse 11

प्रियव्रतोत्तानपादौ कन्याद्वयमनुत्तमम् / तयोः प्रसूतिं दक्षाय मनुः कन्यां ददौ पुनः

പ്രിയവ്രതനും ഉത്താനപാദനും രണ്ട് അത്യുത്തമ പുത്രിമാർ ഉണ്ടായിരുന്നു; അവരിൽ മനു തന്റെ പുത്രി പ്രസൂതിയെ വീണ്ടും ദക്ഷനു വിവാഹമായി നൽകി।

Verse 12

प्रजापतिरथाकूतिं मानसो जगृहे रुचिः / आकूत्यां मिथुनं जज्ञे मानसस्य रुचेः शुभम् / यज्ञश्च दक्षिणा चैव याभ्यां संवर्धितं जगत्

അപ്പോൾ മാനസപുത്രനായ പ്രജാപതി രുചി ആകൂതിയെ ഭാര്യയായി സ്വീകരിച്ചു. ആകൂതിയിൽ നിന്ന് മാനസ രുചിക്കു മംഗളകരമായ ദ്വയം—യജ്ഞനും ദക്ഷിണയും—ജനിച്ചു; അവരാൽ ലോകം പോഷിതമായി വളർന്നു।

Verse 13

यज्ञस्य दक्षिणायां तु पुत्रा द्वादश जज्ञिरे / यामा इति समाक्यता देवाः स्वायंभुवे ऽन्तरे

യജ്ഞന്റെ ഭാര്യ ദക്ഷിണയിൽ നിന്ന് പന്ത്രണ്ട് പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു; സ്വായംഭുവ മന്വന്തരത്തിൽ അവർ ‘യാമ’ എന്ന ദേവന്മാരായി അറിയപ്പെട്ടു।

Verse 14

प्रसूत्यां च तथा दक्षश्चतस्त्रो विंशतिं तथा / ससर्ज कन्या नामानि तासां सम्यम् निबोधत

പ്രസൂതിയിൽ നിന്ന് ദക്ഷൻ ഇരുപത്തിനാലു പുത്രിമാരെ ജനിപ്പിച്ചു. ഇനി ആ കന്യകളുടെ നാമങ്ങൾ യഥാക്രമം കേൾക്കുക।

Verse 15

श्रद्धा लक्ष्मीर्धृतिस्तुष्टिः पुष्टिर्मेधा क्रिया तथा / बुद्धिर्लज्जावपुः शान्तिः सिद्धिः कीर्तिस्त्रयोदशी

ശ്രദ്ധ, ലക്ഷ്മി, ധൃതി, തൃപ്തി, പുഷ്ടി, മേധ, സത്ക്രിയ; കൂടാതെ ബുദ്ധി, ലജ്ജ, സൗന്ദര്യം, ശാന്തി, സിദ്ധി, കീർത്തി—ഇവയാണ് പതിമൂന്ന് മംഗളഗുണങ്ങൾ.

Verse 16

पत्न्यर्थं प्रतिजग्राह धर्मो दाक्षायणीः शुभाः / ताभ्यः शिष्टा यवीयस्य एकादश सुलोचनाः

ഭാര്യാർത്ഥമായി ധർമ്മൻ ദക്ഷന്റെ മംഗളകരമായ പുത്രിമാരെ (ദാക്ഷായണിമാരെ) സ്വീകരിച്ചു; അവരിൽ നിന്ന് കനിഷ്ഠ പരമ്പരയിൽ പതിനൊന്ന് ശിഷ്ടരും സുലോചനരുമായ പുത്രിമാർ ജനിച്ചു.

Verse 17

ख्यातिः सत्यथ संभूतिः स्मृतिः प्रीतिः क्षमा तथा / संततिश्चानसूया च ऊर्जा स्वाहा स्वधा तथा

ഖ്യാതി, കൂടാതെ സതി; സംഭൂതി; സ്മൃതി; പ്രീതി; ക്ഷമ; അതുപോലെ സന്തതി, അനസൂയ; കൂടാതെ ഊർജാ, സ്വാഹാ, സ്വധാ.

Verse 18

भृगुर्भवो मरीचिश्च तथा चैवाङ्गिरा मुनिः / पुलस्त्यः पुलहश्चैव क्रतुः परमधर्मवित्

ഭൃഗു, ഭവ, മരീചി; അതുപോലെ മുനി അങ്കിരസ്; പുലസ്ത്യ, പുലഹ; കൂടാതെ ക്രതു—ഇവരെല്ലാം പരമധർമ്മവിദർ ആയിരുന്നു.

Verse 19

अत्रिर्वसिष्ठो वह्निश्च पितरश्च यथाक्रमम् / ख्यात्याद्या जगृहुः कन्या मुनयो मुनिसत्तमाः

അത്രി, വസിഷ്ഠൻ, വഹ്നി (അഗ്നി), പിതൃഗണങ്ങൾ—ക്രമാനുസാരം—ഖ്യാതി മുതലായ കന്യകളെ സ്വീകരിച്ച് വിവാഹം ചെയ്തു; അവർ മുനികളിൽ മുനിശ്രേഷ്ഠർ ആയിരുന്നു.

Verse 20

श्रद्धाया आत्मजः कामो दर्पो लक्ष्मीसुतः स्मृतः / धृत्यास्तु नियमः पुत्रस्तुष्ट्याः संतोष उच्यते

ശ്രദ്ധയിൽ നിന്ന് കാമൻ ജനിക്കുന്നു; ലക്ഷ്മിയുടെ പുത്രനായി ദർപ്പം സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു. ധൃതിയിൽ നിന്ന് നിയമം പുത്രനായി ഉദ്ഭവിക്കുന്നു; തുഷ്ടിയിൽ നിന്ന് സന്തോഷം എന്നു പ്രസ്താവിക്കുന്നു.

Verse 21

पुष्ट्या लाभः सुतश्चापि मेधापुत्रः श्रुतस्तथा / क्रियायाश्चाभवत् पुत्रो दण्डः समय एव च

പുഷ്ടിയിൽ നിന്ന് ലാഭം എന്ന പുത്രൻ ജനിച്ചു; മേധയിൽ നിന്ന് ശ്രുത (ശ്രവണജന്യ ജ്ഞാനം) ഉദ്ഭവിച്ചു. ക്രിയയിൽ നിന്ന് ദണ്ഡവും സമയവും എന്ന രണ്ടു പുത്രന്മാർ പിറന്നു.

Verse 22

बुद्ध्या बोधः सुतस्तद्वदप्रमादो व्यजायत / लज्जाया विनयः पुत्रो वपुषो व्यवसायकः

ബുദ്ധിയിൽ നിന്ന് ബോധം എന്ന പുത്രൻ ജനിച്ചു; അതുപോലെ അപ്രമാദവും ഉദ്ഭവിച്ചു. ലജ്ജയിൽ നിന്ന് വിനയം പുത്രനായി പിറന്നു; വപുസ് (സുശരീരം) നിന്ന് വ്യവസായം/ദൃഢപ്രയത്നം ജനിച്ചു.

Verse 23

क्षेमः शान्तिसुतश्चापि सुखं सिद्धिरजायत / यशः कीर्तिसुतस्तद्वदित्येते धर्मसूनवः

ശാന്തിയിൽ നിന്ന് ക്ഷേമം പുത്രനായി ജനിച്ചു; സുഖവും സിദ്ധിയും ഉദ്ഭവിച്ചു. അതുപോലെ കീർത്തിയിൽ നിന്ന് യശസ് പുത്രനായി ജനിച്ചു—ഇവരെല്ലാം ധർമ്മത്തിന്റെ പുത്രന്മാർ എന്നു പറയുന്നു.

Verse 24

कामस्य हर्षः पुत्रो ऽभूद् देवानन्दो व्यजायत / इत्येष वै सुखोदर्कः सर्गो धर्मस्य कीर्तितः

കാമത്തിൽ നിന്ന് ഹർഷം എന്ന പുത്രൻ ഉണ്ടായി; അവനിൽ നിന്ന് ദേവാനന്ദൻ ജനിച്ചു. ഇങ്ങനെ സുഖഫലത്തിൽ കലാശിക്കുന്ന ധർമ്മത്തിന്റെ ഈ സൃഷ്ടിക്രമം കീർത്തിക്കപ്പെടുന്നു.

Verse 25

जज्ञे हिंसा त्वधर्माद् वै निकृतिं चानृतं सुतम् / निकृत्यनृतयोर्जज्ञे भयं नरक एव च

അധർമ്മത്തിൽ നിന്നുതന്നെ ഹിംസ ജനിച്ചു; അവളുടെ പുത്രന്മാർ നികൃതി, അനൃതം (അസത്യം) ആയിരുന്നു. നികൃതി–അനൃതങ്ങളിൽ നിന്ന് ഭയവും നരകവും ജനിച്ചു.

Verse 26

माया च वेदना चैव मिथुनं त्विदमेतयोः / भयाज्जज्ञे ऽथ वै माया मृत्युं भूतापहारिणम्

മായയും വേദനയും—ഇവർ രണ്ടുപേരും ദ്വന്ദ്വയുഗളമായി. തുടർന്ന് ഭയത്തിൽ നിന്ന് മായ, ജീവികളെ അപഹരിക്കുന്ന മൃത്യുവിനെ പ്രസവിച്ചു.

Verse 27

वेदना च सुतं चापि दुः खं जज्ञे ऽथ रौरवात् / मृत्योर्व्याधिजराशोकतृष्णाक्रोधाश्च जज्ञिरे

റൗരവത്തിൽ നിന്ന് വേദന ജനിച്ചു; അവളുടെ പുത്രനായ ദുഃഖവും പിറന്നു. മൃത്യുവിൽ നിന്ന് വ്യാധി, ജര, ശോകം, തൃഷ്ണ, ക്രോധം എന്നിവ ജനിച്ചു.

Verse 28

दुः खोत्तराः स्मृता ह्येते सर्वे चाधर्मलक्षणाः / नैषां भार्यास्ति पुत्रो वा सर्वे ते ह्यूर्ध्वरेतसः

ഇവർ എല്ലാവരും ദുഃഖാന്തരായി സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു; എല്ലാവർക്കും അധർമ്മലക്ഷണങ്ങളാണ്. ഇവർക്കു ഭാര്യയുമില്ല, പുത്രനുമില്ല; ഇവർ എല്ലാവരും ഊർധ്വരേതസ്സുകൾ.

Verse 29

इत्येष तामसः सर्गो जज्ञे धर्मनियामकः / संक्षेपेण मया प्रोक्ता विसृष्टिर्मुनिपुङ्गवा

ഇങ്ങനെ ധർമ്മത്തെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന താമസസൃഷ്ടി ജനിച്ചു. ഹേ മുനിപുങ്ഗവാ, ഈ വിസൃഷ്ടിയെ ഞാൻ സംക്ഷിപ്തമായി പറഞ്ഞു.

← Adhyaya 7Adhyaya 9

Frequently Asked Questions

It links the impasse to the dominance of tamas and resolves it through the arising of buddhi and the action of rajas conjoined with sattva, which repels tamas and produces mithuna (paired polarity), enabling propagation.

It functions as a moral-cosmological counterline: Adharma generates violence, deceit, falsehood, fear, hell, and death—mapping how suffering arises and thereby reinforcing dharma as the stabilizing principle of cosmic and social order.

Svāyambhuva Manu and Śatarūpā anchor the human-cosmic genealogy; their line connects to Priyavrata and Uttānapāda, and extends through marital alliances involving Dakṣa, Ruci, Ākūti, Yajña, and Dakṣiṇā.