Adhyaya 32

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायां पूर्वविभागे एकत्रिशोध्यायः सूत उवाच उषित्वा तत्र भगवान् कपर्देशान्तिके पुनः / द्रष्टुं ययौ मध्यमेशं बहुवर्षगणान् प्रभुः

ഇങ്ങനെ ശ്രീകൂർമപുരാണത്തിലെ ഷട്സാഹസ്ത്രീ സംഹിതയുടെ പൂർവവിഭാഗത്തിലെ ഏകത്രിംശ അധ്യായത്തിൽ—സൂതൻ പറഞ്ഞു: കപർദേശത്തിന്റെ സമീപത്ത് വീണ്ടും അനേകം വർഷങ്ങൾ വസിച്ച ശേഷം പ്രഭു മധ്യമേശ്വരനെ ദർശിക്കാനായി പുറപ്പെട്ടു.

Verse 2

तत्र मन्दाकिनीं पुण्यामृषिसङ्गनिषेविताम् / नदीं विमलपानीयां दृष्ट्वा हृष्टो ऽभवन्मुनिः

അവിടെ ഋഷിസംഘം സേവിക്കുന്ന പുണ്യ മന്ദാകിനിയെ അദ്ദേഹം ദർശിച്ചു. കുടിക്കാൻ യോജ്യമായ നിർമലജലമുള്ള ആ നദിയെ കണ്ടപ്പോൾ മുനി ആനന്ദത്തോടെ നിറഞ്ഞു.

Verse 3

स तामन्वीक्ष्य मुनिभिः सह द्वैपायनः प्रभुः / चकार भावपूतात्मा स्नानं स्नानविधानवित्

അവളെ (നദിയെ) നിരീക്ഷിച്ച ശേഷം, മുനികളോടൊപ്പം പ്രഭു ദ്വൈപായനൻ (വ്യാസൻ)—ഭക്തിഭാവംകൊണ്ട് അന്തഃകരണം ശുദ്ധമായവനും സ്നാനവിധി അറിയുന്നവനും ആയി—വിധിപൂർവ്വം സ്നാനം ചെയ്തു.

Verse 4

संतर्प्य विधिवद् देवानृषीन् पितृगणांस्तथा / पूजयामास लोकादिं पुष्पैर्नानाविधैर्भवम्

പിന്നീട് അദ്ദേഹം വിധിപൂർവ്വം ദേവന്മാരെയും ഋഷിമാരെയും പിതൃഗണങ്ങളെയും തൃപ്തിപ്പെടുത്തി; തുടർന്ന് ലോകങ്ങളുടെ ആദികാരണമാകുന്ന ഭവൻ (ശിവൻ)നെ നാനാവിധ പുഷ്പങ്ങളാൽ പൂജിച്ചു.

Verse 5

प्रविश्य शिष्यप्रवरैः सार्धं सत्यवतीसुतः / मध्यमेश्वरमीशानमर्चयामास शूलिनम्

പിന്നീട് സത്യവതീപുത്രൻ (വ്യാസൻ) തന്റെ ശ്രേഷ്ഠ ശിഷ്യന്മാരോടൊപ്പം അകത്ത് പ്രവേശിച്ച്, മധ്യമേശ്വരനായ ഈശാനൻ, ത്രിശൂലധാരിയായ ശൂലിനനെ അർച്ചിച്ചു.

Verse 6

ततः पाशुपताः शान्ता भस्मोद्धूलितविग्रहाः / द्रष्टुं समागता रुद्रं मध्यमेश्वरमीश्वरम्

അതിനുശേഷം ശാന്തരായ പാശുപത ഭക്തർ, ശരീരം മുഴുവൻ ഭസ്മധൂളി പുരട്ടിയവർ, രുദ്രനായ മധ്യമേശ്വര പരമേശ്വരനെ ദർശിക്കാനായി ഒരുമിച്ചു വന്നു.

Verse 7

ओङ्कारासक्तमनसो वेदाध्ययनतत्पराः / जटिला मुण्डिताश्चापि शुक्लयज्ञोपवीतिनः

അവരുടെ മനസ്സുകൾ ഓങ്കാരത്തിൽ ലീനമായി, വേദാധ്യയനവും ജപവും ചെയ്യുന്നതിൽ തത്പരരാണ്. ചിലർ ജടാധാരികൾ, ചിലർ മുണ്ഡിതർ; ശുദ്ധമായ ശ്വേത യജ്ഞോപവീതവും പവിത്ര ചിഹ്നങ്ങളും ധരിച്ചിരിക്കുന്നു.

Verse 8

कौपीनवसनाः केचिदपरे चाप्यवाससः / ब्रह्मचर्यरताः शान्ता वेदान्तज्ञानतत्पराः

ചിലർ കൗപീനമാത്രം ധരിക്കുന്നു, മറ്റുചിലർ വസ്ത്രരഹിതരായി ഇരിക്കുന്നു. അവർ ബ്രഹ്മചര്യത്തിൽ രതരും, ശാന്തചിത്തരും, വേദാന്തജ്ഞാനത്തിൽ തത്പരരുമാണ്.

Verse 9

दृष्ट्वा द्वैपायनं विप्राः शिष्यैः परिवृतं मुनिम् / पूजयित्वा यथान्यायमिदं वचनमब्रुवन्

ശിഷ്യന്മാർ ചുറ്റിനിന്ന ദ്വൈപായന മുനിയെ കണ്ട ബ്രാഹ്മണ ഋഷിമാർ വിധിപൂർവം പൂജിച്ച് ശേഷം ഈ വചനങ്ങൾ പറഞ്ഞു.

Verse 10

को भवान् कुत आयातः सह शिष्यैर्महामुने / प्रोचुः पैलादयः शिष्यास्तानृषीन् ब्रह्मभावितान्

“നിങ്ങൾ ആരാണ്? എവിടെ നിന്നാണ് വന്നത്, മഹാമുനേ, ശിഷ്യന്മാരോടുകൂടെ?”—എന്ന് പൈലാദി ശിഷ്യന്മാർ ബ്രഹ്മഭാവത്തിൽ സ്ഥാപിതരായ ആ ഋഷിമാരോട് പറഞ്ഞു.

Verse 11

अयं सत्यवतीसूनुः कृष्णद्वैपायनो मुनिः / व्यासः स्वयं हृषीकेशो येन वेदाः पृथक् कृताः

ഇവൻ സത്യവതിയുടെ പുത്രനായ കൃഷ്ണദ്വൈപായന മുനി—വ്യാസൻ; ഇവൻ തന്നെയാണ് സ്വയം ഹൃഷീകേശപ്രഭു, അവനാൽ വേദങ്ങൾ വിഭജിച്ച് വ്യത്യസ്ത ശാഖകളായി ക്രമീകരിക്കപ്പെട്ടു.

Verse 12

यस्य देवो महादेवः साक्षादेव पिनाकधृक् / अंशांशेनाभवत् पुत्रो नाम्ना शुक इति प्रभुः

യാരുടെ ദേവൻ സാക്ഷാൽ മഹാദേവൻ—പിനാകധാരിയായ ശിവൻ തന്നെ—തന്റെ ദിവ്യാംശത്തിന്റെ അംശാംശമായി പുത്രരൂപത്തിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു; ആ പ്രഭു ‘ശുക’ എന്ന നാമത്തിൽ പ്രസിദ്ധനായി।

Verse 13

यः स साक्षान्महादेवं सर्वभावेन शङ्करम् / प्रपन्नः परया भक्त्या यस्य तज्ज्ञानमैश्वरम्

ആരു സാക്ഷാൽ മഹാദേവനായ ശങ്കരനോട് സർവ്വഭാവത്തോടും പരമഭക്തിയോടും കൂടി ശരണം പ്രാപിക്കുന്നുവോ—അവനു ആ ശരണാഗതി-ഭക്തി തന്നെയാണ് ഐശ്വര്യജ്ഞാനമായി, ദൈവസാക്ഷാത്കാരജ്ഞാനമായി മാറുന്നത്।

Verse 14

ततः पाशुपताः सर्वे हृष्टसर्वतनूरुहाः / नेमुरव्यग्रमनसः प्रोचुः सत्यवतीसुतम्

അപ്പോൾ എല്ലാ പാശുപത ഭക്തരും—ആനന്ദത്തിൽ ശരീരമൊട്ടാകെ രോമാഞ്ചിതരായി—അവ്യഗ്രമനസ്സോടെ നമസ്കരിച്ചു സത്യവതീസുതനായ (വ്യാസനെ) അഭിസംബോധന ചെയ്തു പറഞ്ഞു।

Verse 15

भगवन् भवता ज्ञातं विज्ञानं परमेष्ठिनः / प्रिसादाद् देवदेवस्य यत् तन्माहेश्वरं परम्

ഭഗവൻ! നിങ്ങൾ പരമേഷ്ഠി (സൃഷ്ടികർത്താവ്) സംബന്ധമായ പരമ വിജ്ഞാനം അറിഞ്ഞിരിക്കുന്നു; അത് ദേവദേവന്റെ കൃപയാൽ ലഭിച്ചതാണ്—അതുതന്നെ മഹേശ്വരൻ (ശിവൻ) സംബന്ധമായ പരമോന്നത ജ്ഞാനം.

Verse 16

तद्वदास्माकमव्यक्तं रहस्यं गुह्यमुत्तमम् / क्षिप्रं पश्येम तं देवं श्रुत्वा भगवतो मुखात्

അതുപോലെ ഞങ്ങൾക്കും ഒരു അവ്യക്ത രഹസ്യമുണ്ട്—അത്യന്തം ഗുഹ്യവും ഉത്തമവും. ഭഗവാന്റെ മുഖത്തിൽ നിന്ന് അത് ശ്രവിച്ച്, ഞങ്ങൾ വേഗത്തിൽ ആ ദേവനെ സാക്ഷാൽ ദർശിക്കട്ടെ।

Verse 17

विसर्जयित्वा ताञ्छिष्यान् सुमन्तुप्रमुखांस्ततः / प्रोवाच तत्परं ज्ञानं योगिभ्यो योगवित्तमः

അപ്പോൾ സുമന്തു മുതലായ ശിഷ്യന്മാരെ വിടവാങ്ങിച്ച്, യോഗവിദ്യയിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ അദ്ദേഹം യോഗികൾക്ക് പരമോന്നതമായ ജ്ഞാനം ഉപദേശിച്ചു।

Verse 18

तत्क्षणादेव विमलं संभूतं ज्योतिरुत्तमम् / लीनास्तत्रैव ते विप्राः क्षणादन्तरधीयत

അന്നേ ക്ഷണത്തിൽ തന്നെ നിർമലവും അത്യുത്തമവുമായ ജ്യോതി ഉദിച്ചു. ആ പ്രകാശത്തിൽ തന്നെ ആ ബ്രാഹ്മണ-ഋഷിമാർ ലയിച്ച് ഒരു നിമിഷത്തിൽ അദൃശ്യമാവുകയും ചെയ്തു।

Verse 19

ततः शिष्यान् समाहूय भगवान् ब्रह्मवित्तमः / प्रोवाच मध्यमेशस्य माहात्म्यं पैलपूर्वकान्

പിന്നീട് ബ്രഹ്മജ്ഞാനത്തിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ഭഗവാൻ പൈല മുതലായ ശിഷ്യന്മാരെ വിളിച്ചു, മധ്യമേശന്റെ പുണ്യമായ മഹാത്മ്യം ഉപദേശിച്ചു।

Verse 20

अस्मिन् स्थाने स्वयं देवो देव्या सह महेश्वरः / रमते भगवान् नित्यं रुद्रैश्च परिवारितः

ഈ സ്ഥലത്ത് ദേവിയോടുകൂടെ സ്വയം ഭഗവാൻ മഹേശ്വരൻ നിത്യവും ആനന്ദിച്ചു വസിക്കുന്നു; റുദ്രന്മാർ ചുറ്റും പരിവാരമായി നിലകൊള്ളുന്നു।

Verse 21

अत्र पूर्वं हृषीकेशो विश्वात्मा देवकीसुतः / उवास वत्सरं कृष्णः सदा पाशुपतैर्वृतः

ഇവിടെ പൂർവകാലത്ത് ഹൃഷീകേശൻ—വിശ്വാത്മാവായ ദേവകീസുതൻ കൃഷ്ണൻ—ഒരു വർഷം വസിച്ചു; എപ്പോഴും പാശുപതന്മാർ ചുറ്റും കൂടെയുണ്ടായിരുന്നു।

Verse 22

भस्मोद्धूलितसर्वाङ्गो रुद्राध्ययनतत्परः / आराधयन् हरिः शंभुं कृत्वा पाशुपतं व्रतम्

സകലാംഗങ്ങളിലും ഭസ്മം ധരിച്ചു, രുദ്രോപദേശത്തിന്റെ അധ്യയന-ജപത്തിൽ തത്പരനായി, പാശുപതവ്രതം സ്വീകരിച്ച് ഹരി ശംഭുവിനെ ആരാധിച്ചു।

Verse 23

तस्य ते बहवः शिष्या ब्रह्मचर्यपरायणाः / लब्ध्वा तद्वचनाज्ज्ञानं दृष्टवन्तो महेश्वरम्

അവന്റെ അനേകം ശിഷ്യർ ബ്രഹ്മചര്യനിഷ്ഠരായിരുന്നു; അവന്റെ വചനത്തിലൂടെ ജ്ഞാനം നേടി അവർ പ്രത്യക്ഷമായി മഹേശ്വരനെ (ശിവനെ) ദർശിച്ചു।

Verse 24

तस्य देवो महादेवः प्रत्यक्षं नीललोहितः / ददौ कृष्णास्य भगवान वरदो वरमुत्तमम्

അവനുവേണ്ടി ദേവൻ മഹാദേവൻ നീലലോഹിതൻ പ്രത്യക്ഷമായി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു; വരദനായ ഭഗവാൻ കൃഷ്ണനു ഉത്തമമായ വരം നൽകി।

Verse 25

येर्ऽचयिष्यन्ति गोविन्दं मद्भक्ता विधिपूर्वकम् / तेषां तदैश्वरं ज्ञानमुत्पत्स्यति जगन्मय

എന്റെ ഭക്തർ വിധിപൂർവ്വം ഗോവിന്ദനെ ആരാധിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, ഹേ ജഗന്മയാ, അവരുടെ ഉള്ളിൽ അപ്പോൾ ഈശ്വരകേന്ദ്രിതമായ (ഐശ്വര) ജ്ഞാനം ഉദിക്കും।

Verse 26

नमस्योर्ऽचयितव्यश्च ध्यातव्यो मत्परैर्जनैः / भविष्यसि न संदेहो मत्प्रसादाद् द्विजातिभिः

എന്നിൽ പരായണരായ ജനങ്ങൾ നിന്നെ നമസ്കരിക്കയും ആരാധിക്കയും ധ്യാനിക്കയും വേണം; എന്റെ പ്രസാദത്താൽ—സന്ദേഹമില്ല—നീ ദ്വിജന്മാരുടെ ഇടയിൽ സമൃദ്ധിയും സിദ്ധിയും പ്രാപിക്കും।

Verse 27

ये ऽत्र द्रक्ष्यन्ति देवेशं स्नात्वा रुद्रं पिनाकिनम् / ब्रह्महत्यादिकं पापं तेषामाशु विनश्यति

ഇവിടെ സ്നാനം ചെയ്ത് ദേവേശനായ പിനാകധാരി രുദ്രനെ ദർശിക്കുന്നവർക്കു ബ്രഹ്മഹത്യാദി പാപങ്ങൾ പോലും शीഘ്രം നശിക്കുന്നു।

Verse 28

प्राणांस्त्यजन्ति ये मर्त्याः पापकर्मरता अपि / ते यान्ति तत् परं स्थानं नात्र कार्या विचारणा

പാപകർമ്മങ്ങളിൽ രതരായ മർത്ത്യരും (ഉപദേശിച്ച വിധത്തിൽ) പ്രാണത്യാഗം ചെയ്താൽ, അവർ ആ പരമസ്ഥാനത്തെ പ്രാപിക്കും; ഇതിൽ സംശയചിന്ത വേണ്ട।

Verse 29

धन्यास्तु खलु ते विप्रा मन्दाकिन्यां कृतोदकाः / अर्चयन्ति महादेवं मध्यमेश्वरमीश्वरम्

മന്ദാകിനിയിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് മധ്യമേശ്വരത്തിൽ ഈശ്വരസ്വരൂപനായ മഹാദേവനെ ആരാധിക്കുന്ന വിപ്രർ തീർച്ചയായും ധന്യരാണ്।

Verse 30

स्नानं दानं तपः श्राद्धं पिण्डनिर्वपणं त्विह / एकैकशः कृतं विप्राः पुनात्यासप्तमं कुलम्

ഇവിടെ സ്നാനം, ദാനം, തപസ്, ശ്രാദ്ധം, പിണ്ഡനിർവപണം—ഇവയിൽ ഓരോന്നും വേറേവേറെ ചെയ്താലും, ഹേ വിപ്രരേ, ഏഴാം തലമുറവരെ കുലം പവിത്രമാകുന്നു।

Verse 31

संनिहत्यामुपस्पृश्य राहुग्रस्ते दिवाकरे / यत् फलं लभते मर्त्यस्तस्माद् दशगुणं त्विह

രാഹുഗ്രസ്തനായ സൂര്യൻ (ഗ്രഹണസമയത്ത്) സംനിഹതി സന്ധിയിൽ ജലം സ്പർശിച്ച് മർത്ത്യൻ നേടുന്ന ഫലം, ഇവിടെ അതേ പുണ്യം പത്തിരട്ടിയാകുന്നു।

Verse 32

एवमुक्त्वा महायोगी मध्यमेशान्ति के प्रभुः / उवास सुचिरं कालं पूजयन् वै महेश्वरम्

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ മഹായോഗി—ശാന്തിയുടെ മദ്ധ്യാവസ്ഥയിൽ നിലകൊള്ളുന്ന പ്രഭു—അവിടെ ദീർഘകാലം വസിച്ചു, നിരന്തരം മഹേശ്വരൻ (ശിവൻ)നെ പൂജിച്ചു കൊണ്ടിരുന്നു।