Shloka 39
Amṛta-Manthana and Lalitā’s Mohinī Intervention
Amṛtamanthana-Prasaṅga
Devanagari script
अमरैरमृतास्वादादत्युल्वणपराक्रमैः / पराजिता महादैत्या नष्टाः पातालमभ्ययुः
Transliteration
amarairamṛtāsvādādatyulvaṇaparākramaiḥ / parājitā mahādaityā naṣṭāḥ pātālamabhyayuḥ
Translation
അമൃതാസ്വാദം കൊണ്ടു അത്യന്തം ഉഗ്രപരാക്രമമുള്ള അമരന്മാർ തോൽപ്പിച്ചതിനാൽ, മഹാദൈത്യർ നശിച്ചവരെപ്പോലെ പാതാളത്തിലേക്ക് ഒഴിഞ്ഞുപോയി।
Word by Word
अमरैःby the immortals (gods)
अमरैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootअमर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन; instrumental plural
अमृत-आस्वादात्from tasting nectar
अमृत-आस्वादात्:
Apadana (अपादान)
TypeNoun
Rootअमृत (प्रातिपदिक) + आस्वाद (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष; पुंलिङ्ग, पञ्चमी (अपादान), एकवचन; ‘from the tasting of nectar’
अति-उल्वण-पराक्रमैःby (those) of exceedingly fierce valor
अति-उल्वण-पराक्रमैः:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootअति (अव्यय-उपसर्ग) + उल्वण (प्रातिपदिक) + पराक्रम (प्रातिपदिक)
Formउपपद/उपसर्गपूर्वक तत्पुरुष; पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; qualifying ‘amaraiḥ’
पराजिताःdefeated
पराजिताः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Root√जि (धातु)
Formक्त (past passive participle) with परा-; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘defeated’
महादैत्याḥthe great Daityas
महादैत्याḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + दैत्य (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘great Daityas’
नष्टाःwere destroyed/vanished
नष्टाः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Root√नश् (धातु)
Formक्त (past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘perished/vanished’
पातालम्to Pātāla (netherworld)
पातालम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपाताल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; goal object
अभ्ययुःthey went (towards)
अभ्ययुः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√या (धातु)
Formलिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद; with अभि-; ‘they went/retreated’